Vrijdag 03/04/2020

Economie

Recordstaking bij Ineos in Antwerpen: hoelang ligt de vestiging nog plat?

Beeld Tim Dirven

Terwijl Ineos twee mastodontinstallaties plant in de haven van Antwerpen, ligt het bedrijf nu al zes weken stil door een staking. Ondertussen hebben zich ook al milieubewegingen bij de stakers aangesloten. Vakbonden en directie wagen vandaag een nieuwe poging om uit de impasse te geraken.  

Waarom wordt er gestaakt? 

De staking is nu al zijn zesde week ingegaan. Bij Ineos Phenol, dat 180 mensen tewerkstelt in de haven van Antwerpen, ligt de productie plat. Ongeveer de helft van de werknemers van de productieafdeling – zo’n 80 in totaal – willen niet aan de slag gaan omdat ze het niet eens zijn met de plannen van de directie voor het bedrijf. 

De oorzaak van de twist ligt bij het ontslag van een vakbondsman. Tussen de ondernemingsraad en de directie waren er al langer discussies aan de gang, omdat er ‘polyvalentie’ werd gevraagd van de werknemers. Alle werknemers zouden beide chemische processen in de vingers moeten hebben voor zowel de oxidatie- als de destillatieafdeling. 

Dat is volgens de bonden onbegonnen werk. “Eén proces leren staat gelijk aan een volle kartonnen doos gevuld met A4 papier volledig vanbuiten leren”, zegt Geertje Trock van ACV. “Wij vragen een overleg waarin een kader en afspraken worden gemaakt over vrijwilligheid, een uitstapregeling en een opleidingstraject.” 

Toen de hoofdafgevaardigde van de liberale vakbond ACLVB, tevens secretaris van de ondernemingsraad, de laan werd uitgestuurd, was het hek van de dam. De staking, die sinds 9 januari aan de gang is, is ondertussen ontaard in een regelrechte stellingenoorlog tussen vakbonden en directie. 

Hoe zit het met de twee mastodontinstallaties die Ineos in Antwerpen plant? 

De vestiging in Antwerpen is een van de vijf grootste in Europa van het bedrijf voor de productie van fenol, een basisgrondstof die nodig is voor de verwerking van kunststoffen. De timing van de staking komt bijzonder ongelegen, omdat Ineos in de Antwerpse haven bezig is met een mega-investering. Het plan is om twee grote chemische installaties te bouwen, voor een som van drie miljard euro. Die installaties zouden de aardgassen ethaan en propaan kunnen verwerken tot ethyleen en propyleen, beide basisgrondstoffen voor de chemische industrie. 

“Het belang van die investering kan je onmogelijk overschatten”, zegt Gert Verreth van sectorfederatie Essenscia. “Ethyleen en propyleen zijn de legoblokjes van de chemische sector. Daar gaan de andere sectoren – zoals de automobielsector – dan verder mee aan de slag.” 

Bovendien is een investering van die grootte er volgens Verreth in de laatste twintig jaar niet meer geweest in de hele Europese chemiesector. Voor Antwerpen en Vlaanderen zou het uiteraard ook een grote opsteker zijn qua jobs.  

Waarom staan de milieubewegingen mee op de barricades met de chemiewerknemers?  

De staking bij Ineos heeft ondertussen voor een erg onverwachte coalitie gezorgd. Milieubewegingen zoals Extinction Rebellion, Make Noise for Climate en Youth for Climate steunen de werknemers van de chemiereus, onder het motto dat klimaatrechtvaardigheid niet kan zonder sociale rechtvaardigheid. 

“Een ecologische transitie mag niet ten koste gaan van de werkgelegenheid", zegt Roeland Ghys van Make Noise for Climate. “Daarom komen we ook naar de piketten om de stakende werknemers te steunen, we willen graag een gemeenschappelijk lijn opbouwen.” 

Maar ook dat Ineos van plan is om nieuwe installaties te bouwen en daarbij nog eens subsidiesteun krijgt van de Vlaamse overheid, is Ghys een doorn in het oog. Als die twee installaties operationeel zijn, zullen die volgens hem 0,8 miljoen ton CO2 uitstoten op jaarbasis, wat de uitstoot voor de Antwerpse haven enorm zou doen toenemen. Een ander pijnpunt is dat er ook schaliegas – een zeer gecontesteerde brandstof – aan te pas zou komen.  

Maar of de vakbonden van het chemiebedrijf gediend zijn met die steun is nog een andere vraag. “Wij hebben geen invloed op wie er aan de piketten verschijnt”, zegt Troch. “Voor een stukje hangen zij nu hun wagen aan die van iemand anders. Maar er is geen onderlinge samenwerking.” 

Hoe moet het dan verder? 

Ondanks de patstelling eerder, lijken zowel de bonden als de directie hoopvol voor het overleg van vandaag. Beide willen de productie van de vestiging zo snel mogelijk weer opstarten. Ook is er aan beide kanten te horen dat de stakingen geen invloed zouden hebben op de geplande investeringen, omdat de twee zaken volledig los staan van elkaar. 

De directie zou vandaag willen verdergaan op het verzoeningsplan dat ze eind vorige maand op tafel heeft gelegd en toen is afgeblokt. “De directie heeft eigenlijk nog nooit de kans gekregen om dat plan toe te lichten", zegt Ineos-woordvoerder Nathalie Meert. “We gaan die polyvalentie niet meer verplicht maken, voorts wordt voorzien in meer begeleiding en opleiding in de fabriek. En er worden tien extra medewerkers aangeworven om de veranderingen beter op te vangen.” 

Over wat de economische schade is voor het bedrijf wil Ineos niet communiceren. Maar de Duitse vestiging in Gladbeck draait volgens Meert op volle toeren om het capaciteitsverlies te compenseren. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234