Vrijdag 03/12/2021

Recordpreses Eddy Wauters (76) staat 40 jaar aan roer bij voetbalclub Antwerp

Voorzitter zijn, dat is veel ambras maken

Eddy Wauters staat vandaag precies veertig jaar aan het roer van voetbalclub Antwerp. Een absoluut record, maar er is bitter weinig reden tot feesten. De oudste club van het land zit in de hoek waar de klappen vallen: financieel staat het water Antwerp aan de lippen, sportief spartelt de Great Old zich door nog maar eens een mistroostig seizoen. Voor de supporters is Wauters, 'Don Eddy' op de Bosuil, de gebeten hond. De flamboyante voorzitter viert zijn jubileum op de schopstoel. DOOR JEROEN VERELST

Het gaat niet goed met Antwerp. De club staat op de tiende plaats in tweede klasse, op 23 punten van de al lang onbereikbare leider Sint-Truiden. Tenzij er nog een klein mirakel gebeurt, mag het fiere Antwerp - oudste club van het land, laatste Belgische club die een Europese finale speelde - zich opmaken voor nog maar eens een seizoen in de vergeetbak van het nationale voetbal. Boven op de sportieve malaise komen ook nog eens zware financiële problemen. De schuldeisers staan in dichte drommen aan te schuiven, een aantal rechtszaken hangt als een zwaard van Damocles boven de Bosuil.

Voor een groot deel van de supporters heeft voorzitter Wauters de bonen gevreten. Bij de laatste thuiswedstrijd tegen Oud-Heverlee Leuven, geheel in de lijn van de prestaties dit seizoen een troosteloos gelijkspel, hadden de supporters een boodschap aan de preses neergepend op een spandoek: 'Wij willen Eddy weg.' Wauters was niet onder de indruk. Wauters is zelden onder de indruk. Hij zag zijn collega-voorzitters met bosjes sneuvelen, maar gaf zelf geen krimp. Wauters wist dan ook perfect waar hij aan begon toen hij in 1969, een beetje tegen zijn zin, op 36-jarige leeftijd voorzitter werd van Royal Antwerp Football Club. "Voorzitter van Antwerp zijn, dat wordt veel ambras maken."

Profetische woorden, zo is veertig jaar na datum meer dan uitvoerig gebleken. Wauters maakte ambras, veel ambras. Met trainers en spelers van andere ploegen, met trainers en spelers van zijn eigen ploeg, met politici, met journalisten, met mensen die het slecht voor hadden met Antwerp, met mensen die het goed voor hadden met Antwerp. "Eigenlijk gewoon met iedereen", zegt een bestuurslid van de club. "Veel onderscheid maakte hij niet. Hij krijgt zelfs de ferventste zenboeddhist op zijn paard. Ik weet niet hoe hij het doet, maar Wauters is een magneet voor ruzies en conflicten. Een razend intelligent man, helaas met een totaal gebrek aan emotionele intelligentie."

Wauters is legendarisch om zijn wantrouwigheid. "Hij denkt dat de hele wereld tegen hem is", verduidelijkt Cisse Severeyns, spits met elf jaar Antwerpdienst en in 1993 maker van het doelpunt in de Europese bekerfinale tegen Parma. "Ik had een uitstekende relatie met Wauters. We woonden niet ver van mekaar, hij belde me geregeld zondagochtend op om een paar uur over voetbal te komen praten. Soms onderbrak hij het gesprek om met de verrekijker een of andere zeldzame vogel te tonen, die hier maar eens om de zoveel jaar passeert. Op die momenten is hij echt een heel aangename, aimabele mens. Alleen krijgen heel weinig mensen die kant van Eddy Wauters te zien. Het duurt een hele tijd voor hij mensen vertrouwt. Tegen dat het dan eindelijk zover is, zijn de meesten al afgeknapt op Wauters."

Severeyns herinnert zich nog een moment uit zijn tweede passage bij Antwerp die Wauters perfect typeert. "Op een keer was het dak van de Bosuil er nog maar eens afgewaaid. De burgemeester had de wedstrijd verboden, heel Antwerp zat met de handen in het haar. Een vriend van mij werkte bij een staalbedrijf. Hij wilde staal leveren om het stadiondak op te knappen, gratis en voor niets. Dus ik bel naar Wauters. 'Wat vragen die mensen in de plaats, Cisse?' Waarop ik hem uitleg dat ze helemaal géén wederdienst vragen. 'Dat kan niet, Cisse.' Ik leg het hem opnieuw uit, hij blijft volhouden dat het niet kan dat mensen zomaar iets voor andere mensen doen, zonder er iets voor terug te willen. Dat spelletje is zo nog een hele tijd doorgegaan."

De argwaan van Wauters is terug te brengen tot één kantelmoment: de affaire-Bellemans. Onderzoeksrechter Guy Bellemans voerde begin jaren tachtig een kruistocht tegen fraude en corruptie in het Belgische voetbal. Wauters was een van zijn slachtoffers. In februari 1984 belandt de Antwerpvoorzitter veertien dagen in de gevangenis van Vorst op verdenking van fiscale fraude en transacties met zwart geld in het kader van spelerstransfers. Hij wordt ook opzij geschoven als voorzitter van de Kredietbank. Wauters wordt later gezuiverd van alle schuld: nog voor het tot een proces komt, stelt het gerecht hem buiten vervolging en laat de Kredietbank hem zijn mandaat weer opnemen.

Maar de zaak laat diepe sporen na. Wauters noemt het zelf de zwaarste en meest vernederende episode uit zijn leven. "Heel die zaak heeft hem enorm geraakt", weet Severeyns. "Hij praat er niet veel over, maar het was een keerpunt. Dat wantrouwen zat misschien al eerder in zijn karakter, maar het is na de zaak-Bellemans nog veel groter geworden."

'Don Eddy'

De supporters van Antwerp noemen hun voorzitter 'Don Eddy'. Die bijnaam heeft hij vooral te danken aan zijn reputatie als zakenman. Wauters was een van de allereerste topbankiers in ons land. Zowel vrienden als vijanden omschrijven Wauters onomwonden als een "genie". Af en toe balanceerde hij op het randje van het toelaatbare. Wauters kwam na de affaire-Bellemans nog eens in aanraking met het gerecht, op verdenking van het witwassen van misdaadgeld via zijn Luxemburgse Kredietbankconnecties. Maar ook toen ontsprong hij de dans.

Zijn financiële knowhow kwam hem bij Antwerp uitstekend van pas. "Ik heb hier vijf seizoenen gespeeld, en ik heb hier eerlijk gezegd nooit iets anders geweten dan geldproblemen", herinnert goalgetter Patrick Goots zich. "Elk seizoen opnieuw doken de geruchten op dat Antwerp virtueel failliet was. Elk seizoen opnieuw voorspelde iedereen dat het stilaan gedaan was met de club, dat ze nooit een nieuwe licentie zou krijgen. Maar elk seizoen opnieuw toverde Wauters wel iets uit zijn hoge hoed om die licentie te krijgen. Vraag me niet wat, daar ken ik allemaal niets van. Ik weet alleen dat Antwerp zich uiteindelijk altijd weet te redden."

Wauters laat geen gelegenheid onbenut om erop te hameren dat hij Antwerp vaak hoogstpersoonlijk uit de financiële put trok. "Hij heeft veel eigen centen in de club gepompt", bevestigt Ludo Van Campenhout (Open Vld), die voor hij sportschepen werd jarenlang in de raad van bestuur van Antwerp zat. "Ik hoor sommige supporters nu beweren dat de voorzitter alleen voor het geld bij Antwerp blijft. Sorry, maar die mensen raaskallen maar wat. Wauters is een financieel genie. Als hij echt alleen maar geld zou willen verdienen, zou hij zich niet bezighouden met Antwerp. Dan zou hij wel een andere investering zoeken. Met Antwerp valt niets te verdienen, hoor."

Sommige kandidaat-investeerders dachten daar in de loop der jaren anders over. In de jaren tachtig beleefde Antwerp een bijzonder succesvolle periode onder coach Georg Kessler. Met spelers als Severeyns, de Nederlandse spelmaker Frans Van Rooy en de Duitse wervelwind Hans-Peter Lehnhoff speelde Antwerp mee voor de titel. Sponsor SuperClub maakte die transfers mogelijk. De videoketen ging later overkop, en oprichter Maurits De Prins belandde achter de tralies.

Eind jaren negentig stond plots een zekere Albert Pans op de stoep bij Wauters. De jonge ondernemer wilde geld in Antwerp pompen. Het ging de club niet voor de wind, Wauters zag de centen van Pans graag komen. Maar nog voor Antwerp ook maar één cent van de beloofde miljoenen kon uitgeven, was de zeepbel al doorprikt en was Pans ontmaskerd als een ordinaire oplichter. Pans volgde De Vries richting gevangenis.

Antwerp hield het hoofd boven water, maar daar moest Wauters ingenieuze constructies voor uitdenken. Om leningen af te betalen, werden andere leningen afgesloten. Om die op de duur nog los te kunnen peuteren, moest Antwerp de eigen gronden in onderpand geven. Een steeds verder uitdeinende vicieuze cirkel. Wauters speelde vaak soloslim en kwam daardoor ook in conflict met de familie Collin, waar stamvader Fernand hem decennia geleden zowel bij Antwerp als bij de Kredietbank lanceerde. Vadermoord.

Een knalparty moet Wauters vandaag niet echt verwachten. Het feestvarken zelf had ook niet veel zin om op de vooravond van zijn smaragden jubileum de balans van veertig jaar voorzitterschap op te maken. "Hoegenaamd niet belangrijk. Ik ben met veel dringender zaken bezig. Ik heb de voorbije weken trouwens al meer dan genoeg in de gazetten gestaan."

'Met Antwerp naar het graf'

Wauters is altijd al controversieel geweest. Maar nog nooit stond hij zo fel ter discussie als nu, er gaan meer en meer stemmen op die vinden dat het na veertig jaar wel welletjes is geweest. "Er zijn duidelijk twee kampen bij de Antwerpsupporters, altijd al geweest", reageert Patrick Goots, de goalgetter die vijf jaar lang het mooie weer maakte bij de Great Old. "Maar het anti-Wauterskamp is duidelijk groter en groter geworden. Veertig jaar is natuurlijk heel lang. Ik heb persoonlijk altijd een uitstekende relatie gehad met de voorzitter, maar ik begrijp dat veel mensen vrezen dat hij de club zal meesleuren in zijn graf. Laat ons echter vooral de positieve verwezenlijkingen niet vergeten. De laatste jaren is het gene vette, maar onder het bewind van Wauters heeft de club toch ook heel mooie seizoenen meegemaakt."

Toen Wauters in 1969 de scepter overnam, was Antwerp naar tweede klasse gezakt. De kersverse voorzitter greep meteen in. Hij verkocht vedette Wilfried Van Moer aan Standard en beschuldigde hem er en passant nog van dat hij Antwerp bewust had laten degraderen om een transfer te kunnen verkiezen. Het eerste relletje van vele.

Maar Wauters sleepte Antwerp uit tweede klasse. Hij kocht buitenlandse sterren als Karl Kodat en Alfred Riedl en de Great Old speelde opnieuw een hoofdrol in de hoogste klasse. Antwerp kwam een paar keer dicht bij de landstitel en schakelde in de Europacup op een haar na het grote Ajax van Johan Cruijff uit. Net niet, die twee woorden typeren het Antwerp van de jaren zeventig. Oogstrelend voetbal, vaak een vol huis, maar de grote trofee bleef achterwege.

De club deemsterde opnieuw weg, tot Wauters eind jaren tachtig een alliantie smeedde met toptrainer Kessler. De Bosuil danste opnieuw, maar het was nogmaals net niet. Net geen titel, net geen beker. Wél de meest legendarische wedstrijd uit de clubgeschiedenis, de Europese match tegen Vitoscha Sofia. Een paar minuten voor het einde stond Antwerp 3-1 in het krijt, een wanhoopsoffensief zorgde nog voor 4-3 winst. Het Vitoshamirakel was geboren.

De grote triomf waar heel Antwerp jarenlang naar snakte, volgde in 1992. Na een zinderende strafschoppenreeks, 22 stuks in totaal, won Antwerp de bekerfinale van KV Mechelen. Het feest bleef duren. Het jaar nadien zette Antwerp een onwaarschijnlijke Europese reeks neer en mocht het op Wembley de finale spelen tegen Parma. Twintigduizend supporters staken het Kanaal over. Ondanks die volksverhuis beet Antwerp met 3-1 in het zand.

Op de terugweg clashte Wauters frontaal met trainer Walter Meeuws. Die had ex-Rode Ster Belgradokeeper Stewan Stojanovic in de goal gezet op Wembley. De voorzitter vond dat een slechte keuze en liet dat ook duidelijk merken. Wauters vond dat oude krijger Ratko Svilar tussen de palen moest staan. Meeuws trok aan het langste eind, maar zijn keuze draaide helemaal verkeerd uit. Stojanovic ging twee keer de mist in. Wauters blijft tot op vandaag volhouden dat de Great Old met Svilar in doel nu een Europese beker in de vitrinekast had staan.

Meteen nog een reden waarom hij als 'Don Eddy' door het leven gaat. Hij wil aan alle touwtjes trekken. Hij weet het altijd beter, en kan het moeilijk verkroppen als zijn wil eens géén wet is. "Hij wéét het ook gewoon vaak beter", vindt Goots. "Veel clubvoorzitters zijn geslaagde zakenmensen, maar kennen eigenlijk heel weinig van voetbal. Wauters is de uitzondering op die regel."

Wauters was verdediger in het ijzersterke Antwerp van levende legende Vic Mees, en schopte het ook een paar keer tot Rode Duivel. "Ik heb nooit een voorzitter gekend die zoveel voetbalverstand heeft als Wauters", zegt Goots. "Als je een mindere match speelde, durfde hij je al eens naar zijn bureau te roepen. Dan legde hij uit wat je verkeerd deed. Zijn analyse klopte altijd. Maar er zijn natuurlijk spelers en trainers die daar niet mee om kunnen."

'Elf Hottentotten'

Maar zijn voetbalverstand liet Wauters in de steek. In 1999 zakte Antwerp naar tweede klasse. Wauters had in 1970 nochtans gezworen dat hij het nooit meer zo ver zou laten komen. Maar Antwerp was het spoor eind jaren negentig helemaal bijster. Door het Bosmanarrest kon de armtierige club geen sterren van het kaliber Lehnhoff en Van Rooy meer betalen en verzamelde Antwerp een vreemdelingenlegioen, bevolkt met tweederangsvoetballers uit Afrika of Oost-Europa. "Ach, de supporters zien liever elf Hottentotten bovenaan in de rangschikking dan elf Belgen onderaan."

De elf Hottentotten speelden echter ook onderaan, en Wauters zou het tij nooit meer echt keren. Hij wijst met een beschuldigende vinger naar het Antwerpse stadsbestuur. Na de succesperiode eind jaren tachtig en begin jaren negentig droomde Wauters van een nieuw stadion. Samen met Kessler liet hij een ambitieus plan opstellen, dat van Antwerp een topclub moest maken. Het nieuwe stadion zou ook meteen het Europees Kampioenschap van 2000 naar Antwerpen halen. Maar de stadionplannen ketsten af.

Wauters heeft dat fiasco altijd toegeschreven aan de onwil van het Antwerpse stadsbestuur, en hij heeft daar een kanjer van een punt. Toen Antwerp de Europese bekerfinale speelde op Wembley, moesten ze burgemeester Bob Cools haast manu militari op een vliegtuig naar Londen zetten. Het stadsbestuur vertoonde een verregaande desinteresse in Antwerp, en in voetbal en sport in het algemeen. Het weigerde dan ook om zijn krabbel onder de bouwvergunning voor het nieuwe stadion te zetten. Wauters was ziedend, tussen hem en de politiek zou het nooit meer goed komen. Na de affaire-Bellemans was het misgelopen stadion volgens 'Don Eddy' zelf de grootste ontgoocheling uit zijn vier decennia overspannende voorzitterscarrière. Nu ligt de hoop op overleven voor Antwerp ironisch genoeg bij de bouw van een nieuw stadion, waar het met aartsvijand Beerschot in zal spelen.

"Wauters beschuldigt nogal snel anderen, maar moet de hand toch ook eens in eigen boezem steken", werpt het bestuurslid tegen. "Ja, het Antwerpse stadsbestuur heeft Antwerp altijd stokken in de wielen gestoken. Dat had te maken met een historische desinteresse voor de club, maar het had minstens evenveel te maken met de figuur van Eddy Wauters. Hij joeg iedereen tegen zich in het harnas, was nooit bereid om compromissen te sluiten. Niemand die twijfelt aan zijn clubliefde, maar door zich zo vast te klampen aan de macht heeft hij elke reddingsoperatie eigenhandig de grond in geboord."

Onzin, heeft Wauters altijd volgehouden. Hij klampt zich helemaal niet vast aan de macht, wel integendeel. Hij blijft alleen maar zitten omdat er niemand is die het van hem kan of wil overnemen. Après moi le déluge. "Als u denkt dat u het beter zou doen, mag u het gerust van mij overnemen."

Een bestuurslid:

Hij krijgt zelfs een zenboeddhist op zijn paard. Hij is een magneet voor ruzies en conflicten

Sportschepen Ludo Van Campenhout (Open Vld), jarenlang bestuurslid:

Hij heeft veel eigen centen in de club gepompt. Wie beweert dat hij alleen voor het geld bij Antwerp blijft, raaskalt maar wat

n Eddy Wauters in 1998, toen een deel van het stadion De Bosuil gesloopt moest worden omdat het in zo'n slechte staat was.

n Supporters in De Bosuil. Wauters verdedigt zijn beleid: 'Ze zien liever elf Hottentotten bovenaan in de rangschikking dan elf Belgen onderaan.'

n In 1993 scoort Cisse Severeyns (l.) in de Europese bekerfinale tegen Parma. Ondanks een enorme volksverhuis beet Antwerp met 3-1 in het zand.

n Topspits Cisse Severeyns: 'Hij is echt een heel aangename, aimabele mens. Alleen krijgen heel weinig mensen die kant van Eddy Wauters te zien.'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234