Zondag 20/09/2020

Recordaantal fraudeurs verklikt, maar wat schieten we ermee op?

Belgen hebben nog nooit zoveel aangiften van fiscale fraude gedaan als vorig jaar. In 2015 kwamen er meer dan 2.750 meldingen binnen, zo blijkt uit cijfers van de FOD Financiën. In 2010 waren het er nog maar 540. Zijn we een volk van verklikkers?

Het aantal verklikkingen over belastingfraude piekt. Tot 17 december liep het aantal meldingen van fiscale fraude vorig jaar op tot 2.757. Dat is vijf keer zoveel als in 2010, toen er nog maar 540 meldingen waren. De meldingen zijn zowat voor één derde anoniem. In veel gevallen gaat het om bekenden, zoals buren, een gewezen partner of echtgenoot, een familielid of voormalige collega's.

De meldingen hebben betrekking op fiscale fraude en inbreuken op de sociale wetgeving, zoals zwartwerk, bijstandsfraude of valse domiciliering. "Het groeiend aantal meldingen heeft te maken met de moeilijke economische omstandigheden, waardoor mensen vlugger geneigd zijn aangifte te doen over pogingen van anderen om zich aan hun verplichtingen te onttrekken", zegt fiscaal advocaat Jan Tuerlinckx. "Staatssecretaris voor Bestrijding van Sociale Fraude Bart Tommelein (Open Vld) heeft daarnaast in oktober zelf een meldpunt voor zwartwerk opgestart, waar ook veel aandacht voor gekomen is. Dat heeft mee voor een verhoging gezorgd. Daarnaast voelen veel mensen zich ook geviseerd door de fiscus."

Afgunst en wraak

Nog een verklaring: vandaag is er veel meer aandacht voor fiscale fraude, dankzij onder meer LuxLeaks en SwissLeaks. Zowel op Europees als mondiaal niveau zijn er nieuwe wetten die grootschalige fiscale fraude door grote ondernemingen moeten tegenhouden. Jan Tuerlinckx stelt zich heel veel vragen over de efficiëntie van een meldpunt voor fiscale (of andere) fraude. "Het gros van de meldingen is niet bruikbaar en wordt door de fiscus meteen verticaal geklasseerd. Vaak zitten er aangiften bij van mensen die vinden dat hun buurman een te grote wagen heeft en 'dat daar toch iets aan de hand moet zijn'. Vaak heeft het dus met afgunst, wraak en andere minder fraaie dingen te maken. Je kunt je afvragen of dat voor de fiscus geen verlies van kostbare tijd en middelen is."

Ook BBI-inspecteur Karel Anthonissen heeft heel wat bedenkingen. "De grote helft van de meldingen die we binnen krijgen, verdwijnt meteen in de prullenmand. In totaal is slechts 5 procent bruikbaar, schat ik. Zo'n kliklijn zou positief zijn als er klokkenluiders zijn die echte wantoestanden aanklagen. Maar als het gaat om banaliteiten zoals de Poolse poetsvrouw van de buurman, lijkt het me niet zo positief. Mijn ervaring leert me dat je als inspectie moet vechten om grote fraude aan te pakken. Met een kliklijn pak je de grote vissen niet." Jan Tuerlinckx: "Bij fiscale fraude zie je dat mensen vaak maar een deel van de waarheid kennen, de rest er bij fantaseren, en op basis daarvan een klacht indienen. Dat is tijdverlies. In plaats daarvan zou de overheid veel beter investeren in een goed georganiseerd controlesysteem. Met een kliklijn hol je alleen maar van de ene individuele klacht naar de andere, in plaats van structureel te werken."

Of de fiscus met het record aantal meldingen van fiscale fraude iets kan aanvangen, is dus maar de vraag. Hetzelfde geldt voor de meldingen van zwartwerk, waarvoor sinds oktober een meldpunt bestaat. Daar waren er in minder dan twee maanden zo'n 1.100 meldingen. Volgens Francis Adyns, woordvoerder van de FOD Financiën, stellen 2.757 'verklikkingen' niet eens zo heel veel voor. "Al bij al blijft het een randfenomeen. We hebben 6.837.000 belastingplichtige burgers bij de personenbelasting, 481.000 belastingplichtige bedrijven, 89.000 belastingplichtige rechtspersonen en 832.000 btw-plichtigen. In vergelijking daarmee stellen 2.757 meldingen echt weinig voor." Minister van Financiën en Fiscale Fraudebestrijding Johan Van Overtveldt (N-VA) was gisteren niet bereikbaar voor commentaar.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234