Dinsdag 02/06/2020

Seksueel geweldCijfers

Recordaantal aangiftes verkrachting in 2019: steeds meer slachtoffers stappen naar politie

De dood van Julie Van Espen bracht in mei 2019 zeker 15.000 mensen bijeen in Antwerpen om met een stille mars te protesteren tegen seksueel geweld.Beeld Tim Dirven

Vorig jaar waren er 4.664 aangiftes van verkrachting in ons land, een record. Dat blijkt uit nieuwe cijfers die De Morgen kon inkijken. Experts vermoeden een impact van #MeToo en het succes van de Zorgcentra na Seksueel Geweld.

De voorbije tien jaar is het aantal aangiftes van verkrachting met bijna 25 procent gestegen, zo leren nieuwe cijfers uit de gegevensbank van het College van Procureurs-generaal. In 2010 stapten 3.757 slachtoffers, voornamelijk vrouwen, naar de politie. Vorig jaar waren dat er 4.664. Zeker sinds 2017 gaat het aantal aangiftes gestaag omhoog.

Lees ook

Een jaar na de dood van Julie: hoe staat het met de maatregelen waar de familie Van Espen om vroeg? 

“Ik zie een evolutie die nieuw is”, zegt Liesbet Stevens, adjunct-directeur van het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen. “Jarenlang schommelde het aantal verkrachtingen rond de 3.500. Sinds 2017 zitten we boven de 4.000 aangiftes en het blijft stijgen.”

Stevens vermoedt dat steeds meer Belgen bereid zijn om aangifte te doen. “Mogelijk zien we hier het effect van #MeToo. Daar is uiteraard meer onderzoek voor nodig, maar je kan er niet omheen dat er sindsdien meer openheid is over seksueel geweld. De boodschap dat slachtoffers geen enkele schuld treft, wordt ook regelmatig herhaald.”

Deskundigen wijzen ook op de oprichting van de Zorgcentra na Seksueel Geweld. Deze pilootprojecten in Gent, Luik en Brussel gingen in 2017 van start en zorgen ervoor dat slachtoffers op één plaats alle zorg en ondersteuning kunnen krijgen. 

De uitbreiding van deze centra is een van de eisen van de familie van Julie Van Espen, die om het leven kwam bij een gewelddadige aanval. De Morgen onderzocht, een jaar na haar overlijden, hoe het met deze en acht andere gevraagde maatregelen staat.

Dark number

In de Zorgcentra zijn sinds hun oprichting meer dan 2.240 slachtoffers opgevangen. Niet alleen kunnen die er dag en nacht terecht voor medische verzorging of psychische ondersteuning, maar ook het verzamelen van bewijsmateriaal is mogelijk en wie dat wil kan er meteen een klacht indienen. Zo’n multidisciplinaire aanpak blijkt beter te werken.

Doorgaans is het dark number bij seksueel geweld erg hoog. Naar schatting stapt amper 10 procent van de slachtoffers naar de politie, wat betekent dat 90 procent onder de radar blijft. “We zien dat er in die centra een grote bereidheid is om klacht in te dienen”, zegt professor seksueel geweld Ines Keygnaert (Universiteit Gent). “In de zorgcentra dient 68 procent van de slachtoffers een klacht in.”

Op dit moment zijn er nog altijd maar drie zorgcentra in ons land. Voor de uitbreiding van de drie bestaande centra en drie nieuwe in Charleroi, Antwerpen en Leuven heeft minister van Gelijke Kansen Nathalie Muylle (CD&V) 6 miljoen euro vrijgemaakt.  Daarnaast heeft ze een Koninklijk Besluit klaar dat toelaat om in elke provincie een zorgcentrum op te richten.

Wel blijft de concrete timing daarvan voorlopig een vraagteken.“Willen we in elke provincie zo’n centrum, dan is er in totaal 20 miljoen euro nodig”, zegt professor Stevens. “Dat zal nog wel wat discussie opleveren.” Zowel Stevens als Keygnaert benadrukken dat er meer nodig is dan politieke wil om seksueel geweld aan te pakken. Beleid, visie en middelen moeten volgen.

Muylle laat weten dat de tien zorgcentra in 2023 allemaal operationeel moeten zijn. Al geeft ze toe dat de coronacrisis voor vertraging kan zorgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234