Donderdag 22/04/2021

NieuwsPandemie

Rechter start aftelklok voor coronawet: ‘Een blamage voor de regering’

Premier Alexander De Croo (Open Vld) Beeld Photo News
Premier Alexander De Croo (Open Vld)Beeld Photo News

Al vijf maanden is het land in lockdown. Maar de juridische basis voor die lockdown en de coronamaatregelen is onvoldoende, oordeelt de Brusselse rechtbank nu. Gezichtsverlies voor de regering-De Croo, die nog steeds geen pandemiewet rond heeft.

Dertig dagen. Zo lang hebben de partijen van de federale Vivaldi-coalitie om een wettelijk kader te bouwen voor de coronamaatregelen, zoals de avondklok en de beperkingen op sociale contacten. De Brusselse kortgedingrechter oordeelde woensdag dat een jaar na de start van de pandemie de huidige juridische basis niet volstaat.

Het vonnis legt vooralsnog geen bom onder het coronabeleid. Minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden (CD&V) kondigde al aan in beroep te gaan, en intussen blijven de geldende maatregelen gewoon van kracht. Maar de uitspraak van de rechtbank zet de federale meerderheid wel met de billen bloot: een half jaar na het aantreden van de regering-De Croo is er nog steeds geen wet die de huidige inperking van grondwettelijke vrijheden regelt.

De regering voert haar coronabeleid via ministeriële besluiten, gestoeld op onder meer de wet op de civiele veiligheid uit 2007. “Die wet is bedoeld om kort in te grijpen bij plotse rampen, zoals een chemische fabriek die ontploft of een trein die ontspoort. Iedereen ziet toch dat die wet niet dient voor een situatie zoals vandaag”, zegt grondwetspecialist Hendrik Vuye (UNamur). Dat vindt ook de rechtbank: na een jaar SARS-CoV-2 kan je niet meer spreken van een korte crisis.

De kritiek uit juridische hoek was er al voor de regering-De Croo een feit was. De regering wist dus al langer dan vandaag dat de wettelijke basis wankel was. Maar premier Alexander De Croo (Open Vld) zei in februari nog dat een volledig nieuwe pandemiewet ook ‘een risico’ inhield: ze zou voor juridische onzekerheid zorgen.

Die onzekerheid is er vandaag alvast zeker, nu een rechter heeft geoordeeld dat de lockdown juridisch niet goed onderbouwd is. “De regering heeft zich in nesten gewerkt en zelf de juridische chaos georganiseerd”, zegt Vuye. “Het vonnis van de Brusselse rechtbank was een accident waiting to happen, waarvoor deze regering de ogen sloot”, klinkt het ook bij N-VA-fractieleider Peter De Roover. “Een blamage voor de regering”, vindt Barbara Pas (VB).

Het is nog maar de vraag wat dit betekent voor alle mensen die de voorbije maanden boetes kregen omdat ze de coronaregels niet volgden, of voor iedereen die zijn zaak noodgedwongen moest sluiten. De Brusselse rechter heeft zich niet uitgesproken over de maatregelen zelf, maar het valt niet uit de sluiten dat het vonnis uitgroeit tot een precedent.

“De maatregelen gelden nog steeds. Maar de mogelijkheid bestaat natuurlijk dat rechters in andere procedures – bijvoorbeeld wanneer iemand een boete aanvecht – net als de Brusselse rechtbank oordeelt dat er onvoldoende juridische basis was voor die boetes. Dan kan er een vrijspraak komen”, zegt grondwetspecialist Stefan Sottiaux (KU Leuven). “Dit toont nog maar eens aan waarom het belangrijk is dat het parlement zich kan uitspreken over de coronamaatregelen.”

Intussen werkt minister Verlinden wel aan een pandemiewet, waarover woensdag ook gedebatteerd werd in de Kamer. Ook die wet is volgens specialisten ronduit problematisch: het parlement wordt nog steeds grotendeels buitenspel gezet.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234