Donderdag 25/02/2021

Rechter laakt terugdrijven van niet-begeleide minderjarigen

Kind mag naar land van herkomst worden teruggestuurd als het kan worden opgevangen en begeleid

België mag niet-begeleide minderjarige vreemdelingen niet zomaar terugsturen naar hun land van herkomst. Dat heeft een kortgedingrechter in Brussel beslist. Volgens de rechter moeten er eerst voldoende garanties zijn dat het kind begeleid en opgevangen kan worden. Of het vonnis veel zal uithalen, is zeer de vraag. Zondag wordt een Kongolese jongen teruggedreven die volgens hulporganisaties zestien jaar is. Volgens de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) is hij negentien jaar en dus wel 'terugstuurbaar'.

Brussel

Eigen berichtgeving

Cathy Galle

Het was het platform Kinderen op de Dool dat de rechtzaak tegen de Belgische staat had aangespannen. Het platform is een samenwerkingsverband van organisaties die de problematiek van niet-begeleide minderjarigen behandelen, zoals het Overlegcentrum voor de Integratie van Vluchtelingen (Ociv) en Service Droit des Jeunes.

De klacht kwam er om te voorkomen dat kinderen zomaar teruggestuurd werden naar hun land zonder enige vorm van begeleiding of opvang, zoals het vijfjarige Kongolese meisje Tabita in de zomer van vorig jaar overkwam. Liesbeth Van Hoorick van Ociv schat dat er sindsdien nog 'enkele tientallen' kinderen werden teruggestuurd. "Hoeveel precies is niet meteen duidelijk", legt ze uit. "Heel wat minderjarigen worden na een omstreden botscan door DVZ plots als meerderjarigen beschouwd, wat de officiële cijfers natuurlijk wat onbetrouwbaar maakt."

Meestal gaat het ook niet om repatriëringen maar om zogenaamde 'terugdrijvingen'. Bij dat laatste gaat het om kinderen die zonder geldige papieren aankomen op Zaventem en ons land niet binnen mogen. Ze worden meteen naar een gesloten centrum gebracht, waar ze moeten wachten op hun terugdrijving. Dan worden ze op een vliegtuig gezet naar hun land.

Een praktijk die de Brusselse kortgedingrechter nu dus veroordeelt. In zijn vonnis zegt hij dat kinderen enkel kunnen worden teruggestuurd naar hun land van herkomst als er absolute garanties zijn dat bij de terugkeer het kind begeleid en opgevangen wordt. Volgens de rechter behoort het tot de opdracht van de voogd van de minderjarige om na te gaan of die garanties er zijn. Die voogden moeten worden aangesteld door een speciale voogdijdienst die de regering wil oprichten, maar die is er nog altijd niet. Zolang er geen voogden zijn, kunnen er volgens de rechter ook geen garanties zijn dat het kind goed zal terechtkomen. Een ambtenaar van Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) met de minderjarige mee sturen, zoals nu veelal gebeurt, is volgens de rechter ook geen voldoende garantie voor een begeleide terugkeer.

De hulporganisatie reageerde gisteren verheugd op het vonnis. Of de uitspraak van de rechter in de praktijk veel zal veranderen, is zeer de vraag. Gisteren liep al meteen het bericht binnen dat dit weekend een Kongolese jongen wordt teruggedreven die volgens de hulporganisaties zestien jaar is. Volgens Benoît Van Keirsbilck van Service Droit des Jeunes kan de jongen aan de hand van zijn geboorteakte bewijzen dat hij minderjarig is. "Een klassiek geval", klinkt het. "De jongen wordt tijdens zijn asielprocedure aan een botscan onderworpen, een methode die erg omstreden is. De botscan wees uit dat hij negentien jaar is en hop, hij moet het vliegtuig op."

Bij de DVZ is een ander verhaal te horen. Volgens woordvoerster Ann Publie kwam de bewuste jongen op Zaventem aan met een authentiek paspoort waarop stond dat hij negentien jaar was. "Hij had geen duidelijk reismotief en had bovendien geen geld bij. Het was pas toen de federale politie hem wilde oppakken, dat hij asiel aanvroeg en ook kwam aandragen met een vodje papier waarop stond dat hij zestien jaar was. De botscan bracht uitsluitsel maar dat is dus niet het enige waarop we ons baseren."

Publie vindt het vonnis van de Brusselse rechter nogal vreemd. "Wij zetten nooit zomaar minderjarigen op een vliegtuig zonder eerst zeker te zijn dat ze goed opgevangen worden. Het gebeurt wel soms dat de gemaakte afspraken in het land van herkomst niet worden gerespecteerd, zoals destijds met Tabita."

Uitspraken die door het platform Kinderen op de Dool op verontwaardiging worden onthaald. Het platform zegt een hele lijst van kinderen te hebben die werden teruggedreven en van wie er nu niets meer is geweten. "Niemand weet wat er met hen is gebeurd of waar ze nu zijn, maar dat ze opgevangen werden na hun terugdrijving, is dus grote onzin. Die kinderen zijn een vogel voor de kat."

'Niemand weet wat er met die kinderen is gebeurd of waar ze zijn. Ze zijn een vogel voor de kat'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234