Woensdag 17/07/2019

Onderwijs

Rechter: inclusief onderwijs moet voortaan de norm zijn

Maxim De Mondt met vader Hans. Beeld Eric de Mildt

Een school in Schoten is veroordeeld omdat een leerling met Down er niet meer welkom was. Dat het tot een rechtszaak komt, is uitzonderlijk, maar volgens belangengroepen gebeurt het regelmatig dat scholen kinderen met een beperking weigeren.

Maxim (10), een jongen van met het syndroom van Down, zat al vijf jaar op de Sint-Lutgardisschool in Schoten toen zijn ouders in mei 2016 op het einde van het eerste leerjaar te horen kregen dat er het schooljaar erna geen plek meer zou zijn voor hun zoon. “Er was een rondvraag geweest bij de leerkrachten met de vraag wie het zag zitten om Maxim in de klas te hebben. Geen enkele leerkracht met een klasopdracht had daar positief op geantwoord”, vertelt Maxims moeder, Babs De Wachter. “Toen hebben we van de school te horen gekregen dat we op zoek moesten naar een andere school.”

Dat deden De Wachter en haar echtgenoot samen met het Centrum voor Leerlingenbegeleiding (CLB), en vrij snel vonden ze een nieuwe school, vlakbij bovendien.

Daar lieten ze het echter niet bij, en ze stapten naar Gelijkekansencentrum Unia om samen klacht in te dienen tegen de school, die volgens hen Maxim het recht op inclusief onderwijs ontzegde. “We hadden het gevoel dat hij gediscrimineerd werd voor zijn beperking, en dat kan niet”, legt De Wachter uit.

Stagiairs

Volgens de leerkrachten op Maxims oude school was het niet haalbaar om hem op school te houden omdat de stagiairs die hem begeleidden, wegvielen. “Er was een alternatief nodig, want de ION-begeleider vanuit de overheid komt maar 5,5 uur per week langs”, zegt de advocaat van de school in Gazet van Antwerpen.

Dat vindt De Wachter nonsens. Ze erkent dat de maanden juni en september altijd moeilijker zijn, omdat stagiairs in juni examens hebben, en de lessen aan de hogeschool in september nog niet begonnen zijn. “Maar ik ben zelf thuis, dus dan blijft Maxim bij mij, en werken wij samen. De school weet ook dat dat nooit een probleem is.”

Vorige week, 2,5 jaar later, gaf de rechter Maxims ouders en Unia gelijk, en veroordeelde hij de Sint-Lutgardisschool tot een morele schadevergoeding van 650 euro. Volgens Unia een uitspraak met een grote precedentswaarde. “Scholen moeten inclusie als uitgangspunt nemen”, benadrukt woordvoerder Bram Sebrechts.

Onder tafel

Dat het tot een rechtszaak komt, is eerder uitzonderlijk, maar het komt vaak voor dat scholen kinderen met een beperking weigeren. In 2017 kwam Unia 48 keer tussen voor gelijkaardige gevallen, tussen november 2012 en januari 2015 ondersteunde het Steunpunt voor Inclusie 26 vragen tot inschrijving. Maar dat is wellicht slechts een fractie. De onderwijskoepels noch het departement onderwijs houden hier cijfers over bij. In totaal zitten een kleine 300 leerlingen met een matige of ernstige mentale handicap in het gewoon onderwijs. De drempel om de stap te zetten naar instanties om te bemiddelen of om tegen een beslissing in te gaan, is erg hoog.

“Ouders weten vaak niet dat een weigering pas na een hele procedure kan, waarbij de school in samenspraak met het CLB en de ouders nagaat of de school het kind kan opvangen mits redelijke aanpassingen, dan wel of het de draagkracht van de school overstijgt”, legt Sebrechts uit. Weigeringen gebeuren inderdaad meestal ‘onder tafel’, zegt ook Matthias Van Raemdonck van het Steunpunt voor Inclusie.

De procedure is dan ook niet vanzelfsprekend. Kinderen met toegang tot buitengewoon onderwijs hebben in Vlaanderen geen onverkort inschrijvingsrecht. Zij worden ingeschreven onder ontbindende voorwaarden. Dan hebben scholen 60 dagen de tijd om te beslissen of de leerling, eventueel met enkele aanpassingen, definitief wordt ingeschreven, of de inschrijving wordt ontbonden.

“Dat is de procedure, maar in de praktijk gaan ouders na nieuwjaar, of zelfs al eerder, op zoek naar een school die bereid is om hun kind het volgende schooljaar in te schrijven”, legt Van Raemdonck uit. “Sommige ouders lopen daarvoor tot acht scholen af, tot zij eindelijk het gevoel hebben: ‘Hier wil men de nodige inspanningen doen voor mijn kind.’”

“Het inschrijvingsrecht zoals het M-decreet voorschrijft, is in theorie dus heel mooi. Maar ouders willen hun kind inschrijven in een school die er echt voor wil gaan. Daardoor volgen zij vaak niet die procedure, maar voeren zij eigenlijk verkennende gesprekken zonder dat hun kind al ingeschreven is. En zo is er ruimte voor die weigeringen onder tafel.”

Intussen is Maxim gelukkig  in het vierde leerjaar. Zijn ouders reageren tevreden op het vonnis. “We zijn blij dat er eindelijk een uitspraak is”, zegt De Wachter. “Voor Maxim gaat het niet veel meer uitmaken, maar we hopen dat ieder kind dat baat heeft bij inclusief onderwijs dat ook zou kunnen krijgen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden