Zaterdag 06/03/2021

Rechter bepaalt of ereloon verdediging andere partij 'redelijk' is

'Iemand die het niet zo breed heeft, zal misschien niet meer zo vlug geneigd zijn om naar de rechter te stappen'

Verliezer proces draait op voor kosten advocaat tegenpartij

Wie voortaan een rechtszaak verliest, zal ook het ereloon van de advocaat van de tegenpartij moeten betalen. Door een arrest van het Hof van Cassatie kan de winnaar zijn advocatenkosten immers terugvorderen van de verliezer. Voorwaarden zijn wel dat er duidelijk sprake is van een winnaar en een verliezer, en dat de advocatenkosten 'redelijk' zijn. Dat laatste is aan de rechter om te bepalen.

Brussel

Eigen berichtgeving

Kurt Boes

Een arrest van het Hof van Cassatie, daterend van vorige week 2 september, maakt het voortaan mogelijk dat de winnende partij in een burgerlijke rechtszaak zijn advocatenkosten kan verhalen op de verliezer. Het was de Franstalige krant La Libre Belgique die het arrest kon inkijken. Hugo Lamon, woordvoerder van de Orde van Vlaamse Balies, spreekt van een "grote evolutie. Het arrest is er een met een vergaande principiële draagwijdte. Eigenlijk stelt het een nieuw beginsel."

Lange tijd was de basisregel immers dat iedereen opdraaide voor de kosten van zijn eigen verdediging. Maar de laatste jaren komt er geleidelijk een kentering. "Bij buitencontractuele geschillen bijvoorbeeld", zegt Lamon, "dus bij geschillen waarbij twee partijen onvrijwillig tegenover elkaar komen te staan als gevolg van een ongeval of zo, werd er meer en meer de vraag gesteld waarom iemand die schade lijdt door een ander, toch kosten moet maken. Zo stelde een arrest van het Hof van Cassatie in 2002 al dat niet enkel de schade meer vergoed moest worden maar ook de kosten die iemand heeft ter voorbereiding van het proces: de kosten voor het aanstellen van een expert bijvoorbeeld. Maar dat leidde dan weer tot een nieuwe onduidelijkheid. Waarom wel de voorbereidende kosten vergoeden maar niet die om de zaak te verdedigen? Bovendien werd in datzelfde jaar een Europese richtlijn omgezet waardoor bij betalingsgeschillen tussen handelaars de verliezende partij ook opdraait voor de advocatenkosten van de tegenpartij. Je kunt je dan de vraag stellen waarom die regel wel geldt bij handelaars en niet bij particulieren."

Of dit verstrekkende arrest van het Hof van Cassatie nu een goede zaak is, is volgens Lamon moeilijker in te schatten. "Eigenlijk is het een tweesnijdend zwaard. Voordelig is alvast dat het arrest voor een stuk tegemoetkomt aan het rechtvaardigheidsgevoel bij de burgers. Voor veel mensen is het immers niet logisch dat als ze schade lijden door de fout van iemand anders, de rechter hen daarin bovendien volgt, ze toch nog moeten betalen. Anderzijds kan het arrest wel tot een extra drempel leiden. Een uitspraak valt immers niet altijd te voorspellen. De wet is complex, bevat soms gaten, waardoor het niet altijd zo duidelijk is wie gelijk heeft of zal krijgen. Iemand die het niet zo breed heeft, loopt dus een bijkomend financieel risico en zal misschien niet meer zo vlug geneigd zijn om voor de rechtbank zijn gelijk af te dwingen."

De terug te betalen advocatenkosten van de tegenpartij mogen echter niet de pan uit rijzen. "Het is aan de rechter om te bepalen welke erelonen noodzakelijk zijn", zegt Lamon. "Het is niet omdat partij A drie advocaten onder de arm neemt dat die alle drie strikt noodzakelijk zijn om een zaak te behandelen." Hoeveel een gemiddeld ereloon bedraagt, valt volgens Lamon niet te bepalen. "Dat spreken advocaat en cliënt onderling af. De hoogte is afhankelijk van tal van factoren: hoe belangrijk is de zaak? Hoe moeilijk? Hoe dringend?"

Volksvertegenwoordiger Walter Muls (Spirit) juicht het arrest toe maar pleit tegelijkertijd voor barema's voor terugvorderbare erelonen. "Iedere burger heeft immers het fundamentele recht zijn gelijk voor de rechtbank af te dwingen. Daaraan mag geen afbreuk worden gedaan." Muls is voorstander van het Duitse systeem, waarbij de erelonen vrij zijn maar waarbij het deel dat door de winnende partij kan worden teruggevorderd volgens barema's vastligt. De Franstalige christen-democratische partij cdH herinnerde er gisteren aan dat ze in juli vorig jaar al een gelijkaardig wetsvoorstel heeft ingediend bij Kamer en Senaat.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234