Zondag 19/09/2021

Rebellen schieten vredesplan Libië af

De Libische rebellen hebben het vredesvoorstel van de Afrikaanse Unie (AU) verworpen omdat het met geen woord repte over het ontslag van kolonel Kadhafi. ‘Hervormingen zijn onmogelijk zolang hij aanblijft’, zegt rebellenleider Mustafa Abdeljalil. In om de stad Misrata duurt het oorlogsgeweld intussen voort.

De Afrikaanse Unie is van een kale reis thuisgekomen. In hun bolwerk Benghazi verwierpen de Libische rebellen en Nationale Overgangsraad het voorstel van de Unie om via een stappenplan tot vrede te komen. “Het initiatief komt te laat”, zei Mustafa Abdeljalil, de voorzitter van de Raad, gisteravond. “Het volk eist dat Kadhafi en zijn zonen vertrekken. Elk plan dat niet met deze eis rekening houdt, is onze overweging niet waard. Kadhafi en de zijnen moeten opstappen als ze hun leven willen sparen.”

Om duidelijk te maken dat het menens was, had een duizendtal betogers de AU-missie opgewacht toen die in Benghazi arriveerde. ‘AU, pak Kadhafi maar met je mee!’ stond het op spandoeken. Of nog: ‘Kadhafi heeft een volkerenmoord begaan!’

De Unie was zondagavond in het Tripoli van de Broeder-Leider neergestreken, waar ze met veel staatsie door hem was ontvangen. De delegatie werd geleid door Jacob Zuma, de president van Zuid-Afrika, en telde verder het Mauritaanse staatshoofd Mohamed Ould Abdel Aziz in de rangen, diens Malinese ambtsgenoot Amadou Toumani Touré en de sterke man uit Congo-Brazzaville, Denis Sassou-Nguesso - voor het leeuwendeel oude bondgenoten en beschermelingen van Kadhafi.

Het AU-plan bevatte vier krachtlijnen: een onmiddellijk staakt-het-vuren, een reële controle daarop, de levering van humanitaire hulp aan getroffen burgers en een dialoog tussen de strijdende partijen met het oog op hervormingen. “Wij roepen op,” heette het in een communiqué, “tot een dialoog tussen de Libische partijen en de instelling van een overgangsperiode die leidt tot politieke hervormingen die noodzakelijk zijn om de oorzaken van de crisis weg te werken.”

Van Kadhafi’s vertrek was echter in geen velden of wegen sprake. Hooguit zei AU-commissaris voor Vrede en Veiligheid Ramtane Lamamra dat “er enige discussie” over dat aspect plaatsgevonden had. “Om redenen van confidentialiteit” kon hij echter geen details geven.

Was Zuma zondagavond laat nog met het nieuws gekomen dat Kadhafi zijn stappenplan goed gezind was, dan nam hij gistermorgen meteen het vliegtuig naar huis terug. Bij de Nationale Overgangsraad reageerden ze “verrast” dat de Zuid-Afrikaanse leider zijn collega’s-toppolitici niet vergezelde naar Benghazi. Zuma riep “urgente zaken elders” in om niet naar het rebellenbolwerk te hoeven afreizen.

NAVO bombardeert verder

Ook de NAVO was niet echt onder de indruk van het AU-initiatief. In Brussel zei secretaris-generaal Anders Fogh Rasmussen koeltjes dat het bondgenootschap er wel “akte van genomen had”, maar hij voegde er in één ruk door aan toe dat “elk staakt-het-vuren geloofwaardig en verifieerbaar” moest zijn. Rasmussen zei ook dat “ons tempo bepaald zal worden door het duidelijke doel om burgers tegen elke aanval te beschermen”.

Alleszins bestookte de NAVO ook gisteren weer militaire doelwitten in de buurt van Misrata. Een woordvoerder van de rebellen daar zei dat Kadhafitroepen Russische Grad-raketten op de stad hadden afgeschoten. De hele dag bleef het daar ook erg woelig. “Ik ben bijzonder bezorgd over het wanhopige lot van de burgers van Misrata en Ajdabiyah, die geterroriseerd worden door de brutale aanvallen”, zei Rasmussen.

In die laatste stad droegen NAVO-operaties zondag bij aan het doorbreken van het zwaarste offensief dat Kadhafi de voorbije week in het oosten had gelanceerd. Ajdabiyah is een vitale schakel in de bescherming van Benghazi, 150 kilometer verder noordwaarts. Misrata wordt intussen van drie zijden omsingeld en heeft enkel zijn haven nog als poort naar de buitenwereld.

De Libische autoriteiten ontkennen dat ze bewust burgers beschieten en zeggen dat Misrata een Al Qaidabolwerk is. De Amerikaanse mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch (HRW) heeft de voorbije maand 250 doden geregistreerd in de stad, vooral burgers.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234