Zondag 15/12/2019

Rebel with a Cause

Dennis Hopper: acteur, regisseur, allround Hollywoodrebel. Na zijn dood in 2010 werden meer dan vierhonderd prints van zwart-witfoto's gevonden in vijf stoffige dozen. Een persoonlijk visueel dagboek én een tijdsdocument van Amerika in de jaren 60, nu te zien in Londen.

Een portret van Paul Newman in bloot bovenlijf, de schaduw van een omheining valt over heel zijn lichaam. Een vers getrouwde Jane Fonda in Vegas. Een prachtige foto van een typisch Amerikaans tankstation. Hoppers beelden hebben we deels aan James Dean te danken.

1955. Dennis Hopper staat samen met James Dean op de set van Rebel without a Cause. Dean is als een mentor voor Hopper. De mythische acteur is de eerste die Hoppers oog voor compositie opmerkt, dus zegt hij tegen zijn jonge collega: "Ik ben ervan overtuigd dat je ooit zal regisseren, dus je kan maar beter nu beginnen met fotograferen."

Wanneer Hoppers acteercarrière enkele jaren later tijdelijk in coma ligt nadat Warner Brothers hem had ontslagen, neemt hij Deans advies ter harte. Toen zijn eerste vrouw Brooke Hayward hem een Nikon gaf, besliste hij om het huis nooit meer te verlaten zonder zijn camera. In de fotografie kon hij volledig zichzelf zijn, zonder compromissen zoals die nodig zijn op Hollywoodsets. "I never made a cent from these photos. They cost me money but kept me alive", zei Hopper daarover.

'Easy Rider'

Tussen 1961 en 1967 neemt hij zo'n 10.000 foto's, allemaal in zwart-wit. Hij fotografeert zijn vrienden, zijn leven, zijn omgeving. De tegencultuur van de sixties: bands als The Grateful Dead, Jefferson Airplane, The Byrds, dansende hippiemeisjes in San Francisco, Hell's Angels, een speech van Marin Luther King Jr. De jaren 60 komen weer tot leven op deze kleine zwart-witprints. Maar minstens even indrukwekkend zijn de portretten die Hopper maakte van kunstenaars.

Hij had interesse in én een oog voor beeldende kunst. Hij kocht vroeg werk van Lichtenstein, was een van de eersten die een Campbell Soupdoek van Andy Warhol kochten. En dus krijgen we foto's van Warhol te zien, in de Factory en elders, van Roy Lichtenstein voor een stippenwerk, van Jasper Johns.

Maar ook: Marcel Duchamp, Niki de Saint Phalle en Jean Tinguely. Eén van de beste foto's is een speels portret uit 1966: kunstenaar Robert Rauschenberg in pak, op een trouwfeest. Hij buigt zich een beetje naar de camera toe en steekt zijn tong uit. Daarop staat een stempel van beeldhouwer Claes Oldenburg.

En natuurlijk is er de bekende foto van kunstenaar en goede vriend Ed Ruscha in 1964. Ruscha staat voor een raam met neonreclame, in het raam de weerspiegeling van een typisch Amerikaanse straat en rechts de knappe Ruscha die uitdagend in de lens kijkt. Links van hem nog een stukje reflectie van Hopper zelf. De beelden doen je voelen hoe opwindend de kunstscene van die tijd moet zijn geweest.

Hopper maakte ook abstracte beelden van afgesleten reclameposters, kettingen en sloten, licht- en schaduwspel. En in navolging van Walker Evans doolde hij door L.A. en New York om gevels van winkels en neonreclame te fotograferen.

Aan het einde van de tentoonstelling wordt een fragment uit Easy Rider geprojecteerd, de low-budgetroadmovie die hij in 1967 regisseerde en die inging tegen alle Hollywoodconventies. 'The Weight' klinkt door de boxen, Jack Nicholson, Dennis Hopper en Peter Fonda glijden op moto's langs Amerikaanse weidse landschappen. "Bikes were a symbol of freedom to me. Bikers were the modern cowboys", zegt Hopper.

En dus legde hij de ultieme vrijheid vast op pellicule. Het fragment doet je die vrijheid ook echt voélen. De perfecte soundtrack bij deze tentoonstelling die je naar de sixties katapulteert.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234