Dinsdag 19/01/2021

Reality-tv wordt rechtbankdrama

BRUSSEL

Beide uitspraken zouden een bom onder realityprogramma’s kunnen leggen, ‘maar de tijd is voorbij dat je bij dat soort programma’s nog kan beweren dat je niet wist waaraan je deelnam’, zegt Jan Van den Bulck, hoogleraar aan de KULeuven.

‘Avontuur’. Volgens Marise Deroo was dat de werktitel voor het vtm-programma toen zij en de rest van haar gezin een contract ondertekende met productiehuis Eyeworks om eraan deel te nemen. Dat was in 2004. “Vtm was toen de underdog”, vertelt ze. “De programmamakers zeiden dat ze een remonte wilden inzetten op één en Canvas en dat ze een cultureel uitwisselingsprogramma zouden maken. Natuurlijk hadden wij nooit getekend voor een programma met de naam Toast Kannibaal. We zijn niet gek.” Of ze dan helemaal geen vermoeden hadden van hoe dat programmaVolgens Marise Deroo moest het ergste nadien nog komen, toen ze zagen hoe ze in het programma geportretteerd werden. Een paar keer werden ze op straat uitgescholden en hun kinderen werden op school gepest. Ze dienden een klacht in, omdat ze vinden dat ze anders werden afgeschilderd dan ze zijn. De rechter in eerste aanleg in Brussel verwierp hun eis tot schadevergoeding van 28.400 euro. Marise Deroo beweert nu dat het haar ook niet om dat geld te doen was. “We zouden dat geld aan een goed doel schenken. We willen een precedent scheppen, zodat mensen en vooral kinderen niet langer misbruikt worden om er sensationele televisie mee te maken.”

Vooraleer een definitieve uitspraak te doen eist de rechter nu wel al het beeldmateriaal op dat destijds over de familie is gedraaid. Als daaruit blijkt dat die beelden gemanipuleerd werden, krijgt het gezin ‘eerherstel’. Het gezin diende in totaal echter vier klachten in. De eerste luidde dat ze als ‘uitvoerend kunstenaar’ deelgenomen hadden en op die manier ook vergoed moest worden. Die klacht werd verworpen, omdat de rechter oordeelde dat Toast Kannibaal geen kunstwerk was. Ook hun klacht van een gebrek aan medische bijstand werd door de rechter in de prullenmand gegooid. Blijven nog de klacht over de gemanipuleerde beelden over, naast een klacht waarin ze eisen dat ze vergoed worden als arbeiders.Over die laatste klacht is nog geen oordeel uitgesproken, maar de rechter kreeg eind vorige week een voorbeeld uit Frankrijk waarmee het gezin Deroo nu kan zwaaien. Bij onze zuiderburen krijgen drie deelnemers aan Temptation Island 11.000 euro. Het Franse Hof van Cassatie oordeelde dat de drie vooraf een contract hadden moeten kunnen tekenen dat overeen zou stemmen met een volwaardig arbeidscontract, overuren en opzegvergoeding inbegrepen. Elkaar versieren in een exotisch resort in Mexico noemt de rechtbank ‘een professionele activiteit’, vooral omdat de deelnemers non-stop beschikbaar moeten zijn voor opnames, vierentwintig uur per dag.Productiehuis Eyeworks krijgt nu tot 31 juli de tijd om alle opnames die destijds van de familie Deroo bij een stam in Indonesië gemaakt zijn over te dragen aan de rechtbank. In september spreekt de Brusselse rechter zich uit over de zaak. “We kijken met vertrouwen de rest van de zaak tegemoet”, aldus Jan Huyse, gedelegeerd bestuurder van Eyeworks. “We hebben geen zin om een welles-nietesspel met die familie in de pers uit te vechten, maar we maken ons sterk dat we in dit dossier aan het langste eind zullen trekken.”Dirk Voorhoof, professor Mediarecht aan de UGent, begrijpt de beslissing van de rechter die de beelden opeist, zodat hij te weten kan komen wat er effectief is gebeurd, vooraleer een uitspraak te doen. “Als wat uitgezonden werd een vertekend beeld geeft van wat precies gebeurd is, heeft die familie wel een punt”, aldus professor Voorhoof. “Al moet je natuurlijk ook altijd rekening houden met het redactionele aspect. Als ik een interview van tien minuten aan een zender geef, weet ik ook dat niet alle tien minuten zullen uitgezonden worden. Maar die ene minuut die getoond wordt, moet representatief zijn voor wat ik gezegd heb.”Jan Van den Bulck, hoogleraar Sociale Wetenschappen aan de KULeuven en gespecialiseerd in het effect van media op mensen, meent dat de familie wellicht met foutieve verwachtingen aan het programma heeft deelgenomen. “De tijd is voorbij dat je bij realityprogramma’s nog kan beweren dat je niet wist waaraan je begonnen bent”, aldus Van den Bulck. “Maar toch onderschatten de deelnemers nog altijd de impact ervan. Wie deelneemt, heeft vaak een eigen agenda, maar die is ondergeschikt aan de agenda van het productiehuis, dat altijd een entertainend programma wil maken. Iedereen weet dat zij niet van plan zijn een documentaire te draaien.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234