Dinsdag 29/09/2020

Project Axel

Reality-tv met daklozen: netjes of niet?

Beeld VIER

Zet Project Axel kwetsbare mensen te kijk, of biedt het net een gouden kans om mensen te helpen? 'De vraag is: is het oprecht of niet?'

Het gezicht van econoom Geert Noels, dinsdagavond in Van Gils & gasten, sprak boekdelen. Axel Daeseleire was daar om Project Axel voor te stellen, zijn programma waarin een aantal daklozen 10.000 euro krijgen om hun leven weer op de rails te krijgen. En hij had Graeme White meegebracht, die deelneemt aan dat experiment. "Na de uitzending stond de dakloze alleen te wachten op vervoer op de stoep bij de VRT. Hij zei: 'manipulation' en 'dishonest'. Intriest", tweette Noels achteraf. 

Dat hij niet goed weet of White het over de talkshow had of over Project Axel, geeft Noels toe. "Maar ik heb met beide wat moeite. De man was duidelijk op zijn ongemak. Ik heb hem gezien toen hij aankwam: hij werd snel opgekleed en toch een beetje als trofee de studio ingereden." 

Het stoorde Noels ook dat White niet altijd de gelegenheid kreeg om zijn punt te maken. "In Londen zijn op deze manier daklozen begeleid als wetenschappelijk onderzoeksproject, in Nederland lag de nadruk op begeleiding. VIER pakt toch vooral uit met die 10.000 euro. Terwijl het gaat om reality-tv met erg kwetsbare mensen." 

Geert Noels.Beeld Jef Boes

Meningen verdeeld

Het CAW van Antwerpen kent een aantal daklozen die deelnemen aan het programma, en hield het proces wel nauw in de gaten. "We hebben ook al twee afleveringen gezien, en voorlopig zijn we gerustgesteld", vertelt Wilbert Van Cromvoirt van CAW Antwerpen. 

Het idee om mensen eerst geld te geven en dan op zoek te gaan naar concrete oplossingen, daar kon het CAW zich min of meer achter scharen. Maar om daar dan een tv-programma van te maken, dat zorgde intern wel voor stevige discussies. "De meningen zijn erg verdeeld, en we zijn hier met veel twijfels ingestapt."

Maar het CAW wilde een oogje in het zeil houden en de mensen opvangen als de camera's weg zijn. "En we vinden het wel waardevol om het clichébeeld van daklozen open te trekken, weg van het idee dat ze zelf schuld hebben aan hun situatie. En dat lijkt voorlopig te lukken." 

Dat White werd opgekleed en onderbroken, vindt Van Cromvoirt niet per se een probleem. "Soms was het ook wat warrig. Men schiet bij zulke mensen nogal snel in een kramp. Zoals Daeseleire zei: niets doen kan ook." Noels verweet de presentator ook dat hij zijn betrokkenheid acteerde, onder meer in een fragment waarin hij kwaad wordt op White. Van Cromvoirt: "Dat is de vraag: is het oprecht of niet? Voorlopig geloof ik van wel. We hebben nog geen signalen opgevangen dat mensen zich misbruikt voelen." 

Beeld VIER

CAW heeft bij een aantal mensen de selectie wat kunnen sturen. Ook al vallen psychische of verslavingsproblemen niet volledig uit te sluiten, de deelnemers werden ingeschat als 'in staat' om mee te doen. "We waren eerder bang voor cherrypicking: enkel 'makkelijke' daklozen, met gegarandeerd succes. Dan vertel je maar het halve verhaal." 

Maar het blijft een moeilijke inschatting. "We hebben ook mensen geweerd, zoals een man met een gokverslaving. Eén man is er halverwege uitgestapt, op ons aangeven. Daarover is gediscussieerd met productiehuis Lecter, maar uiteindelijk hebben ze wel geluisterd." 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234