Zaterdag 27/11/2021

Rare geur

Geen jazzcitaat zo beroemd als de schijnbaar achteloos geslingerde woorden van Frank Zappa: 'Jazz is not dead, it just smells funny.'

Zappa lanceerde de fameuze quote in zijn tournee van 1973, die de onsterfelijke dubbelaar Roxy & Elsewhere opleverde. Ze maakte deel uit van een causerie in het zestien minuten durende 'Be-Bop Tango (Of the Old Jazzmen's Church)', een hilarische maar uiterst vernuftige parodie op de trukendoos van de bebop.

Die bebop was in 1973 in feite al platgewalst door het geweld van de fusion, aangevoerd door de supergroepen Return to Forever, Weather Report en Mahavishnu Orchestra. Maar een Joe Zawinul of een Chick Corea zouden nooit komen tot een zo vlijmscherpe en intelligente parodie als Zappa. Hun vroege fusion gooide immers het kind met het badwater weg: pompende ritmes haalden alle spanning uit de muziek. Terwijl het bij Zappa altijd feest was: flexibele ritmes, verrassingen om de haverklap, kwinkslagen, voetzoekers, humor. Zappa was meer jazz dan hij zelf wilde weten. Geen wonder dat zijn invloed op de jazz vandaag veel verder reikt. Luister bijvoorbeeld nog eens naar die plaat van John Zorns Electric Masada, die beeldige intro van 'Yatzar' - zo weggelopen uit Zappa. Denk ook aan de kreupele humor van Flat Earth Society, sommige projecten van Aka Moon. Zappa is en blijft hot in de jazzwereld, al wordt er niet altijd expliciet aan gerefereerd.

Wie dat wel doet is de Luikse gitarist Michel Delville. Hij richtte in 2002 The Wrong Object op, een kwintet met onder anderen Jean-Paul Estiévenart en Fred Delplancq. Inspiratiebronnen waren Zappa en Soft Machine, een gegeven dat nog in de verf gezet werd door samenwerkingen met drummer Ed Mann (ex-Zappa) en saxofonist Elton Dean (ex-Soft Machine). In de loop der jaren is The Wrong Object veel van gedaante veranderd. De laatste plaat dateert al van 2008, maar er is een nieuwe aangekondigd, misschien al te koop op de komende concerten in Luik en Gent. De groep is niet meer dezelfde als destijds, maar de invloeden van Zappa en Soft Machine blijven een constante. Luister vooral naar de sterke maar rijk geschakeerde geluidsmuur die Delville altijd neerzet. Hij heeft niet dat schalkse van een Zappa, maar wel dezelfde muzikale flexibiliteit, de vaardigheid om met uitgestreken gezicht net niet te doen wat iedereen verwacht. Dat is ook te horen op de plaat As Real as Thinking van het Machine Mass Trio met drummer Tony Bianco en rietblazer Jordi Grognard, vaak op het scherp van de snee, subtiel uitdagend maar toch sereen en gevoelig. Een geslaagde evenwichtsoefening.

The Wrong Object, 11/5 op Jazz à Liège (www.jazzaliege.be) en 26/5 in Gent (www.trefpunt.be) Machine Mass Trio, As Real as Thinking (Moonjune)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234