Dinsdag 28/09/2021

NieuwsOnderwijs

Rapport VDAB bewijst eens te meer: geen diploma, geen werk

Illustratiebeeld Beeld Getty Images
IllustratiebeeldBeeld Getty Images

Een op de tien jongeren die de schoolbanken verlaat, heeft een jaar later nog steeds geen job. En wie geen middelbaar diploma heeft, is helemaal gezien: meer dan een vierde van de ongekwalificeerde schoolverlaters is na één jaar nog altijd niet aan de bak. Dat staat in het jaarlijks rapport van de VDAB, dat bovendien stelt dat de coronacrisis de jobkansen van veel jongeren hypothekeert.

Hoe hoger je diploma, hoe sneller je een job vindt. Dat blijkt eens te meer uit het jaarlijks schoolverlatersrapport van de VDAB, dat Vlaams minister van Werk Hilde Crevits (CD&V) presenteert. Het rapport is het resultaat van een onderzoek bij 65.311 Vlaamse jongeren die in 2019 de schoolbanken verlieten. Na een jaar – VDAB ging na wie op 30 juni 2020 als werkzoekend stond ingeschreven – was nog 10,1% (6.600 jongeren) op zoek naar werk. Vorig jaar was dan 8,9%.

Het moeilijkst was het voor de in totaal 6.085 jongeren die zonder diploma middelbaar op de arbeidsmarkt kwamen: van hen bleek 28,4% na een jaar nog werkzoekend. Ter vergelijking: vorig jaar bedroeg het aandeel 30,5%. Van de schoolverlaters met een getuigschrift of een diploma secundair onderwijs – 22.869 jongeren in totaal – was 11,2% na één jaar werkzoekend. Wie een bachelor- of masterdiploma heeft doet véél beter: van die 33.752 jongeren was slechts 4,5% werkzoekend. Zoals andere jaren verloopt de aansluiting met de arbeidsmarkt vlotter bij vrouwen dan bij mannen. Bij vrouwen is 8,3% na een jaar nog werkzoekend, bij mannen bedraagt dat 11,8%.

“Een diploma speelt – zeker bij weinig of geen werkervaring – een zeer belangrijke rol”, analyseert Wim Adriaens, gedelegeerd bestuurder van de VDAB. “Eens te meer blijkt uit onze cijfers dat hoe hoger het diploma, hoe beter de kaarten liggen op de sollicitatietafel. Zéker in tijden van vertraagde conjunctuur en economische crisis.”

Covid-19

De onderzochte jongeren betraden de arbeidsmarkt op een moment dat er nog geen sprake was van Covid-19. Die deed het toen vrij behoorlijk: de werkzaamheidsgraad steeg verder terwijl de werkloosheidsgraad daalde. Anders was dat vanaf maart 2020, toen er strikte maatregelen tegen het coronavirus kwamen. Het aantal werkzoekenden nam opnieuw toe én het aantal vacatures viel terug.

Het hoeft dan ook niet te verwonderen dat sommige jongeren tijdens het begin van de coronacrisis (tot 30 juni 2020) moeilijker hun weg op de arbeidsmarkt vonden. Volgens VDAB gaat het vooral over schoolverlaters uit opleidingen die gelinkt kunnen worden aan sectoren waar de werkgelegenheid zwaar te lijden hadden, zoals horeca, toerisme, lichaamsverzorging, vrijetijdsbesteding en retail (non-food). Onder meer schoolverlaters van de opleidingen ‘restaurantbedrijf en drankenkennis’ (7de jaar bso) en ‘esthetische lichaamsverzorging’ (secundair-na-secundair tso) kenden moeilijkheden. Nochtans behoorden de opleidingen de voorbije jaren tot de best scorende van Vlaanderen.

“Veel jongeren werken traditioneel in sectoren die destijds veelvuldig gebruik maakten van tijdelijke werkloosheid, zoals de horeca. Eens in dit systeem bleken werknemers jonger dan 25 jaar er langer dan gemiddeld in te zitten, waardoor ze een groter inkomensverlies leden”, licht VDAB-bestuurder Wim Adriaens de ‘corona-impact’ toe. “Jongeren werden ook vaker als eerste afgedankt wanneer een werkgever moest snoeien in het personeel. Volgens het principe ‘last in, first out’. Tot slot waren jonge werkzoekenden door hun tekort aan werkervaring sterk benadeeld als werkgevers beslisten om nieuwe aanwervingen uit/af te stellen. Minder aanwervingen betekende immers: meer concurrenten met meer werkervaring, en dus minder kansen op een nieuwe job.”

STEM en zorg

Wie écht zeker wil zijn van werk, moet een zorgrichting kiezen, bewijst het nieuwe schoolverlatersrapport wederom. Eén jaar na het afstuderen is 5% van de schoolverlaters met een zorgdiploma werkzoekend. Ook met een diploma uit een zogenaamde STEM-richting heb je garantie op werk: slechts 7 op de 100 afgestudeerden zoekt na een jaar nog een job. STEM (science, technology, engineering, mathematics) staat voor een waaier aan technologische, technische, exact-wetenschappelijke en wiskundige opleidingen en beroepen. Vooral industriële en burgerlijke ingenieurs vinden vlot een job.

Naast een diploma blijft ook werkervaring waardevol op de arbeidsmarkt. Dat blijkt uit het relatief lage werkzoekendenpercentage bij schoolverlaters die in het beroeps- of technisch secundair een specialisatiejaar volgden. In juni 2020 was 17% van de bso-schoolverlaters die na zes jaar de schoolbanken verlieten, werkzoekend. Van de jongeren die een zevende jaar erbij deden, was nog maar 11% werkzoekend. Bij schoolverlaters uit tso is 12% na 6 jaar en 7% na een zevende jaar werkzoekend.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234