Donderdag 20/01/2022

NieuwsOnderwijs

Rapport doet aanbevelingen: ‘Universiteiten kunnen nog veel diverser’

Afgelopen maandag werd het Leuvense academiejaar plechtig geopend met de jaarlijkse Stoet der togati. Beeld BELGA
Afgelopen maandag werd het Leuvense academiejaar plechtig geopend met de jaarlijkse Stoet der togati.Beeld BELGA

Belgische universiteiten moeten een spiegel van de samenleving zijn. Er is daarom meer diversiteit nodig bij studenten, professoren en ander personeel. Dat staat in een rapport dat gisteren door rectoren is besproken.

Yannick Verberckmoes

De dood van de George Floyd en de daaropvolgende Black Lives Matter-protesten hebben ook binnen de Belgische universiteiten heel wat losgemaakt. De Vlaamse Interuniversitaire Raad (VLIR) en de Franstalige rectorenraad (CRef) hebben een werkgroep opgericht die zich een jaar lang heeft gebogen over hoe onze universiteiten omgaan met het koloniaal verleden. De bedoeling was om aanbevelingen te doen rond ‘dekolonisering’.

“Die term betekent afstand nemen van bepaalde denkpatronen die hun oorsprong hebben in het kolonialisme”, zegt voorzitter Idesbald Goddeeris, die aan de KU Leuven vakken doceert over koloniale geschiedenis. “We hebben er ook over gesproken met experts uit het VK, de VS en Congo.”

Menselijke resten

Een van de vaststellingen in het rapport is dat sommige universiteiten zelf nog met een pijnlijke koloniale erfenis zitten. In die periode probeerden wetenschappers namelijk de koloniale ideologie met hun onderzoek te ondersteunen. “In de negentiende eeuw ging men bijvoorbeeld schedels meten om de superioriteit van het witte ras op een wetenschappelijke manier te bewijzen”, zegt Goddeeris. “De antropologie is ooit als een koloniale wetenschap ontstaan. Maar ook andere disciplines deden eraan mee.”

Ook in België zijn er wetenschappelijke instellingen die vandaag nog steeds menselijke resten uit Congo in hun bezit hebben. Volgens de werkgroep moeten universiteiten bewuster omgaan met hun koloniale erfgoed. Dat gaat over menselijke resten, maar ook herdenkingsmonumenten en andere zaken. Op dat vlak worden er al verschillende initiatieven genomen. “De ULB heeft bijvoorbeeld met de universiteit van Lubumbashi een akkoord gesloten om menselijke resten terug te geven”, zegt Goddeeris.

Vooral wat het heden betreft, is er nog heel wat werk aan de winkel. De werkgroep stelt voor om een vak, leerstoel of opleiding te organiseren die specifiek ingaat op de vraag hoe het koloniale verleden vandaag doorwerkt. Volgens Goddeeris hebben studenten nood aan academische kennis daarover om de huidige maatschappij beter te begrijpen.

‘Whiteness’

Er moet ook meer onderzoek komen naar de samenstelling of whiteness van het studentenpubliek en de professorenkorpsen en naar “impliciet en systemisch racisme”, stelt de werkgroep. De universiteiten moeten streven naar inclusie op alle niveaus: studenten, professoren en begeleidend personeel.

Het rapport verwijst naar Débora Kayembe Buba, die dit jaar verkozen is tot rector aan de universiteit van Edinburgh. “Een rector – of vicerector, decaan etc. – van Congolese origine aan een Belgische universiteit: we kunnen het ons amper voorstellen”, staat er in het rapport te lezen.

Deze week nog haalde KU Leuven-rector Luc Sels het nieuws omdat hij scherp uithaalde naar de ‘woke’-beweging. Die heeft volgens hem meer aandacht gegenereerd voor belangrijke thema’s zoals racisme, maar extreme fracties binnen die beweging hebben het debat bemoeilijkt.

Volgens Goddeeris “omarmt” Sels het rapport en zal het binnen de verschillende geledingen van de KU Leuven nog besproken worden. Maar bij de rectoren blijft het verder nog stil. “Het rapport ligt voor ter reflectie, maar de tijd is nog niet rijp om erover te communiceren”, aldus een woordvoerder van de UGent.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234