Vrijdag 30/09/2022

PortretPaul Gheysens

‘Rancuneus’ en ‘rücksichtlos’: portret van Paul Gheysens, de steenrijke vastgoedmagnaat die bot ving bij Zuhal Demir

null Beeld Photo News
Beeld Photo News

Het is niet omdat Paul Gheysens (68) vorige week geen vergunning kreeg voor de bouw van een golfresort in Knokke-Heist dat het er niet zal komen. Als de vastgoedmagnaat en eigenaar van voetbalclub Royal Antwerp FC ergens zijn zinnen op heeft gezet, dan zal het ook gebeuren.

Sue Somers

Na drie speeldagen in de hoogste voetbalklasse heeft alleen Antwerp nog het maximum van de punten. Dat de ploeg van ’t Stad het klassement aanvoert met vijf punten voorsprong op aartsrivaal Club Brugge, mag gezien worden als een haha-momentje voor Paul Gheysens. De geldschieter van The Great Old en eigenaar van bouwbedrijf Ghelamco liep vorige week in het Brugse hinterland een blauwtje op nadat hij op een njet botste van Vlaams minister voor Omgeving Zuhal Demir (N-VA). Die besliste geen vergunning af te leveren voor de bouw van een nieuw golfresort in Knokke-Heist.

De gemeente is al lang vragende partij voor een tweede golfterrein: de Royal Zoute Golf Club barst immers uit zijn voegen. En waar gebouwd moet worden, véél gebouwd, daar is Paul Gheysens. De visionaire vastgoedmagnaat, bijgenaamd ‘Polleke botox’, liet zijn oog lang geleden al vallen op het landbouwgebied in de polders achter Knokke. Vijftien jaar geleden kocht hij er grond, in de hoop er ooit een golfbaan van 120 hectare te kunnen aanleggen.

Uit de ingediende plannen die zijn vergunningsaanvraag vergezelden — zijn derde al —bleek dat Gheysens het tegenwoordig iets groter ziet. Behalve van een green met 27 holes was er ook sprake van een hotel met 150 kamers en 200 suites, waarvan sommige tot 340 vierkante meter groot, restaurants, bars, winkels, een congrescentrum van 6.000 vierkante meter, een zwembad, 1.350 ondergrondse parkeerplaatsen, negentig appartementen en een clubhuis met zeven verdiepingen. Het project had meer weg van de inplanting van een nieuwe kustgemeente dan van een golfclub.

Wie zich een beetje verdiept in de levenswandel van Gheysens, beseft al snel dat een verloren veldslag niet betekent dat de projectontwikkelaar zich zomaar gewonnen geeft. Integendeel: ‘rancuneus’ en ‘rücksichtlos’ zijn volgens ingewijden de adjectieven die het best op hem van toepassing zijn.

Toen Club Brugge bekendmaakte dat het een nieuw stadion wilde bouwen langs de Blankenbergse Steenweg, kocht Gheysens snel enkele gronden in de omgeving. Dat deed hij alleen om de verkoop ervan te kunnen tegenhouden, zodat het project nóg meer vertraging zou oplopen. Een akkefietje dat Bart Verhaeghe, ook een projectontwikkelaar en eigenaar van Club Brugge, nog tegoed had omdat hij de plannen voor het Eurostadion in Brussel had getorpedeerd. Het stadion moest het prestigeproject worden van Gheysens.

Het Belgisch voetbal geniet al geen te beste reputatie, maar een ordinair straatgevecht tussen twee rijkelui, dat kon er nog wel bij.

Menselijke bulldozer

Ook in de dagelijkse bedrijfsvoering trekt Gheysens graag aan het langste eind. Diplomatie is hem vreemd: zijn stijl is die van een menselijke bulldozer, zo valt te horen in zijn entourage. Bij Gheysens moet het vooruitgaan en wie hem een strobreed in de weg legt, zet hij simpelweg opzij. Hij omringt zich met sterke medewerkers, al houdt hij de kring vertrouwelingen rond zich het liefst zo klein mogelijk. Zijn vrouw Ria en zijn kinderen Michaël, Simon en Marie-Julie zitten gewoon mee in het bedrijf.

Zijn aanpak en zakelijk vernuft hebben hem geen windeieren gelegd: Gheysens is puissant rijk. Hij bezit twee kastelen, een appartement in Knokke en een stoeterij, waar hij tientallen fokmerries houdt. Het sperma van zijn Arabische volbloed QR Marc, in 2012 uitgeroepen tot mooiste paard ter wereld, levert per staal 8.000 euro op. Op de site

derijkstebelgen.be bekleedt hij de 38ste plaats. Zijn fortuin, dat een miljard euro bedraagt, staat volgens diezelfde site geparkeerd op Cyprus. Dat roept vragen op.

Toen hij zich in 2016 een dividend van 430 miljoen euro uitkeerde, wekte dat de interesse van de Bijzondere Belastinginspectie. Volgens de uitleg van Gheysens had hij in Cyprus belastingen betaald op die som. De fiscus dacht daar anders over en vorderde een extra aanslag van 153 miljoen euro. Zoals het altijd gaat, krijgen advocaten van de rijken meer gedaan: het openbaar ministerie zette de claim van 153 miljoen euro om in een betaling van 10 miljoen euro, zo berichtte De Tijd onlangs.

Stallen en loodsen

Gheysens, een geboren Zuid-West-Vlaming, is een typische selfmade man. Hij groeide op in Ieper in een landbouwersgezin. Als achttienjarige begon hij aan studies dierengeneeskunde, maar maakte die nooit af – naar verluidt omdat hij geen bloed kan zien. Hij ging aan de slag bij een tuinaannemer en bekwaamde zich in de bouw van tuinhuizen, het ene al groter dan het andere. In 1985 richtte hij het aannemersbedrijf Ghelamco op, dat vooral stallen en loodsen neerzette.

Groeien deed Ghelamco in de eerste plaats in het buitenland, meer bepaald in Polen, waar Gheysens na de val van de Muur goedkope gronden opkocht en er bedrijfsruimten neerzette. Twintig jaar geleden kocht hij in Warschau een oud overheidsgebouw en maakte er kantoren van. Intussen is het complex verkocht aan Google voor 580 miljoen euro. In 2016 voltooide Ghelamco de Warsaw Spire, een wolkenkrabber van 49 etages. Gheysens begaf zich ook op de Oekraïense en Russische markt, een wereld die wordt geïnfiltreerd door de Oost-Europese maffia, maar die activiteiten zijn nog voor de oorlog in Oekraïne stopgezet.

In Vlaanderen werd Gheysens voor het eerst bekend toen hij van het intussen failliete Optima de bouwplannen overnam om in Gent een nieuw voetbalstadion te bouwen. In een recordtijd zette hij een prachtig stadion neer met een handvol bedrijfspanden ernaast. Hardnekkig is het gerucht dat dat onder de prijs gebeurde omdat de Ghelamco Arena een visitekaartje moest zijn voor andere clubs.

null Beeld Penelope Deltour
Beeld Penelope Deltour

Het mag raar klinken voor iemand die de boel bestiert bij een andere club uit eerste klasse, maar Gheysens houdt nog altijd kantoor in de Ghelamco Arena. Zijn werkruimte bevindt zich tegenover het hoofdkwartier van de Gantoise. In de catacomben van het stadion staat zijn Mercedes Maybach vertrekkensklaar, zowat de duurste en exclusiefste auto op deze planeet, met een chauffeur ernaast, wiens belangrijkste taak lijkt te zijn de wagen voortdurend op te blinken.

Wanneer Antwerp in 2017 naar de Jupiler Pro League promoveert, treedt Paul Gheysens uit de schaduw als sterke man. Hij blijkt dan al twee jaar geld te pompen in de noodlijdende club, die sindsdien uit haar as verrees. Van clubliefde is echter weinig sprake: het verstandshuwelijk werd mee op poten gezet door zijn contacten bij N-VA. Toch is hij geen uitgesproken Vlaams-nationalist. In Gent kon hij het bijvoorbeeld prima vinden met de toenmalige socialistische burgemeester Daniël Termont.

In plaats van een eerherstel voor een traditieclub ziet Gheysens in Antwerp vooral een bouwwerf. Van de wegrottende Bosuil maakt hij met Ghelamco een modern stadion met waterpartijen aan de ingang en trendy loungebars waar plaats is voor een uitgebreide vip-ontvangst. Hij investeert fors in de spelerskern, met resultaat. In 2020 wint Antwerp de beker, gevolgd door Europees voetbal en aansluiting bij de top. Het succesverhaal gaat gepaard met snelle personeelswissels: trainers komen en gaan, onder wie monument László Bölöni, die zonder veel poeha aan de deur wordt gezet. Wanneer hij te veel macht naar zich toetrekt, mag ook de voormalige speler, bestuurder en in ongenade gevallen voetbalmakelaar Luciano D’Onofrio op zoek naar andere oorden.

Smetvrees

Met ethiek heeft Gheysens evenwel weinig op. D’Onofrio vervangt hij door Marc Overmars, die bij Ajax werd ontslagen wegens seksueel grensoverschrijdend gedrag. Ook in de aankoop van bad boy Radja Nainggolan ziet hij geen graten. Vlak na zijn aankomst op de Bosuil raakt de ex-Rode Duivel zijn rijbewijs kwijt omdat hij dronken met zijn auto door de straten van Antwerpen scheurt.

Het lijkt Gheysens niet te deren. De man is een zonderling, weinig van zeg in gezelschap en bang van fysiek contact: lang voor er sprake was van covid en afstand houden, schudde hij al liever geen handen. Ingewijden zeggen dat zijn gezondheid hem obsessief bezighoudt: regelmatig laat hij zich binnenstebuiten keren in een medisch centrum in Sluis dat hij mee financiert. Hij is bang voor suikers omdat hij weet dat kankercellen, meer dan gezonde cellen, zich daarmee voeden. Volgens Het Laatste Nieuws is hij tegen smartphones omdat die de hersencapaciteit negatief zouden beïnvloeden. Zijn gsm gebruikt hij alleen om te bellen en af en toe een bericht te versturen.

Wat hem aantrekt in het voetbal, is niet het spelletje of de contacten, maar het prestige: het ego moet gestreeld worden. Aan zakelijk succes is hij gewend geraakt, voetbal brengt hem dichter bij emotie. Als hij daar slaagt, is dat allereerst een persoonlijke triomf. Het is de reden waarom hij zich een zéér betrokken bestuurder toont: als de prestaties hem niet bevallen, valt hij briesend de kleedkamer binnen.

Het is enigszins te voorspellen dat een vergunningsweigering niet naar de zin is van Gheysens. De vraag is niet of hij beroep zal aantekenen tegen het besluit van Demir, maar wanneer. En of de minister dan zal buigen.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234