Donderdag 17/10/2019

Ramp in communautair vaarwater

Aan Vlaamse kant werd verbaasd gereageerd. ‘Volgens de mensen op het terrein verliep de samenwerking tussen de gewesten net uitstekend’, zegt minister Hilde Crevits. Na een laat telefoongesprek tussen beide minister-presidenten milderde Demotte echter zijn woorden.

Het vele water dat afgelopen dagen voor ellende zorgde, was nog maar net aan het zakken of de watersnood kreeg al meteen een communautair tintje. Waals minister-president Rudy Demotte hekelde gisteren de manke communicatie tussen de Vlaamse en Waalse autoriteiten. Volgens de PS’er was er onvoldoende overleg over het al dan niet openzetten van het sas van Lembeek op het kanaal Brussel-Charleroi.

Op zaterdagavond kreeg het provinciaal crisiscentrum van Vlaams-Brabant een vraag van de Waals-Brabantse provinciegouverneur Marie-José Laloy om de sluis te openen om zo meer water van de verzadigde Zenne in het kanaal te laten lopen. Dat moest de problemen in de Waals-Brabantse gemeente Tubize verlichten. Daar moest men onder meer beslissen of een ziekenhuis al dan niet ontruimd diende te worden. Aan Vlaamse kant werd echter geoordeeld dat door het openzetten van de sluis het centrum van Halle dreigde te overstromen en werd het verzoek bijgevolg niet ingewilligd.

Uiteindelijk nam Demotte, gealarmeerd door gouverneur Laloy, zondagochtend contact op met minister van Binnenlandse Zaken Annemie Turtelboom om een vergadering tussen de verschillende regio’s te vragen. Volgens Demotte was er immers sprake van “verschillende inschattingen” door het Waalse crisiscentrum en de Vlaamse autoriteiten. Maar ook de verzamelde experts oordeelden vervolgens dat de sluis niet opengezet kon worden. Toch klaagde Demotte gisteren dat “de doorstroming van informatie niet goed verloopt”. “De experts zouden spontaan hun gegevens moeten uitwisselen, zonder tussenkomst van de politiek”, aldus Demotte op de RTBF-radio.

Aan Vlaamse kant kon men die uitlatingen maar weinig smaken. “Uit de verslagen van Waterwegen en Zeekanaal en van de provinciegouverneur blijkt dat de bewering van Demotte niet klopt en dat de communicatie wel goed is verlopen”, reageerde minister-president Kris Peeters (CD&V), die zijn ambtgenoot ervan beschuldigde “communautaire spelletjes” te spelen. Peeters’ partijgenote, Vlaams minister van Mobiliteit Hilde Crevits, bevoegd voor de bevaarbare waterwegen, belegde een vergadering met alle betrokken instanties en kwam tot dezelfde conclusie. “We begrijpen de opmerkingen van Demotte niet. Er is net heel goed samengewerkt, zowel met de Brusselse als de Waalse autoriteiten. De ingenieur die alles technisch begeleid heeft, was dan ook negatief verrast”, aldus Crevits.

Bij Waterwegen en Zeekanaal reageert men inderdaad verbaasd. “Al het nodige werd gedaan en er was voortdurend contact met onze Brusselse en Waalse collega’s”, zegt woordvoerder Kevin Polfliet. Hij weerlegt ook het gerucht dat men in Wallonië sluizen te snel zou hebben geopend waardoor men in Vlaanderen nog meer water te verwerken kreeg. “Integendeel. Op een bepaald ogenblik hebben we gevraagd om de afvoer net te verminderen en dat is ook gebeurd.”

Lode De Witte, gouverneur van de provincie Vlaams-Brabant is eveneens verrast door de kritiek van Demotte. “Ik begrijp dat men aan Waalse kant niet gelukkig was met ons besluit, maar zelfs zonder de sluis te openen is er een deel van Halle overstroomd. Dat bewijst dat we geen andere keuze hadden.” De Witte wijst erop dat ook met de provincie Antwerpen eenzelfde discussie werd gevoerd, evenwel zonder problemen.

Ook met de Brusselse instanties was de samenwerking overigens uitstekend. “Er is op geen enkel ogenblik tegenwerking van het Brussels Gewest geweest”, zegt De Witte. Geruchten als zouden de problemen in Halle en omgeving kleiner geweest zijn indien men de sluizen in Brussel verder hadden opengedraaid worden stellig ontkend. “We hebben in Brussel het maximum gedaan wat mogelijk was”, zegt Brussels minister Brigitte Grouwels (CD&V). “Aan de sluis van Molenbeek heeft men zelfs een poort opengezet om meer water door te laten, wat onder normale omstandigheden absoluut niet kan. De samenwerking met de Vlaamse diensten was zeer intensief en verliep zeer goed.”

Bij Demotte probeerde men de zaak gisteren te bekoelen. “Er is zeker geen sprake van politieke spelletjes. De minister-president heeft op geen enkele moment de verantwoordelijkheid bij de Vlaamse overheid gelegd”, zegt zijn woordvoerder. “Het gaat om een geïsoleerd geval en het was zeker niet de bedoeling hier een communautaire zaak van te maken, maar enkel te wijzen op de nood aan voldoende en goed overleg.”

Demotte milderde na een laat telefoongesprek met minister-president Peeters volgens die laatste ook zijn woorden. “De zaken zijn uitgeklaard. Demotte erkent dat er goed is samengewerkt tussen de sluiswachters en hij heeft bevestigd dat het niet de bedoeling was om kritiek te hebben op de mensen die op het terrein goed hebben samengewerkt. We hebben ook afgesproken om de samenwerking de komende dagen en in de toekomst nog te versterken”, aldus Peeters.

Vld-kritiek op Crevits

Naast dit communautaire relletje was er gisteren ook kritiek van oppositiepartij Open Vld op minister Crevits. Volgens de liberalen had de schade in de Denderstreek beperkt kunnen worden als Crevits vorige maand was ingegaan op hun vraag naar baggerwerken op de Dender, zoals die door Wallonië zijn uitgevoerd. Ook gisteren bleven Londerzeel, Liedekerke en Roosdaal in de Denderstreek kampen met wateroverlast. Eerder kregen Ninove en Geraardsbergen in dezelfde regio de volle laag van het opkomende water. “Men was gewaarschuwd, maar de alarmsignalen werden genegeerd”, zegt Vlaams Parlementslid Vera Van der Borght.

Crevits betwist in een reactie dat baggerwerken onheil hadden kunnen voorkomen. “Experts vertellen mij dat het verdiepen en verbreden van de Dender geen zin heeft. Wat wel moet gebeuren is het vernieuwen van de stuwen, dat zijn de tussenschotten die opengezet kunnen worden om overtollig water te laten wegvloeien. Die stuwen zijn meer dan honderd jaar oud. Ik zal nu kijken of we prioritair kunnen investeren in de vernieuwing ervan.”

Op federaal niveau trekt minister van Binnenlandse Zaken Annemie Turtelboom (Open Vld) donderdag naar de ministerraad met het dossier om de wateroverlast te laten erkennen als nationale ramp. Ze acht die kans heel waarschijnlijk, laat haar woordvoerster weten. Ook de checklist voor mensen die een dossier willen samenstellen voor de verzekering is klaar. Die wordt verspreid via de gemeenten, de provincies, de verzekeringsmakelaars en via internet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234