Zaterdag 04/07/2020

PortretRaf Simons

Raf Simons, voor eeuwig creatief directeur bij modehuis Prada

Raf Simons.Beeld Gijs Kast

Deze week startte Raf Simons (52), weliswaar vooralsnog in ‘home office’, bij het Italiaanse modehuis Prada. Daar deelt hij met Miuccia Prada het creatief-directeurschap, een ­unicum in de mode­wereld. Wereldwijd wordt onze ­landgenoot gevierd voor zijn ­altijd vernieuwende ontwerpen. Waarin schuilt zijn genie?

“Mijn idool”, noemt producer, rapper en modeontwerper Kanye West hem.
“Hij is een rockster”, zegt Anna Wintour, hoofdredactrice van Vogue.
“Een modegod”, besluit rapper ASAP Rocky.

Vast staat dat Raf Simons met zijn cerebrale designs en revolutionaire visie pure cult is, en dat al dertig jaar lang.

Tien jaar nadat hij zijn eigen, gelijknamige label oprichtte, werd Simons in 2005 creatief directeur bij Jil Sander. Hij ontwierp er voor het eerst in zijn loopbaan vrouwenkleding. Het werd meteen zijn internationale doorbraak.

In 2012 verruilde hij het ondertussen enorm succesvolle Duitse merk voor couturehuis Dior, waar hij zowel de prêt-à-porter als de couturelijn ontwierp. Drieënhalf jaar later verraste hij vriend en vijand door ondanks het commerciële succes plots op te stappen. Hij voelde zich er niet op zijn plaats, vertelde hij later.

Voor het Amerikaanse Calvin Klein was hij amper twee jaar aan de slag, van 2016 tot 2018. Zijn artistieke visie zou te veel met die van de bedrijfstop verschillen, bovendien loste hij de economische verwachtingen niet in.

Designers Miuccia Prada en Raf Simons op de 'Prada Resort 2019'-modeshow, in mei 2018 in New York.Beeld AFP

Afgelopen donderdag begon Simons bij Prada, waar hij de creatieve leiding van het modehuis deelt met erfgename en hoofdontwerpster Miuccia Prada. Een match made in heaven, aangezien mevrouw Prada net als Simons mode met diepgang maakt en de fashionista’s met lef en een artistieke interesse bedient. Op hun samenwerking staat geen einddatum. “In principe is het voor altijd”, zo liet de 70-jarige Prada tijdens een persconferentie in Milaan optekenen.

Naast zijn strakke ontwerpen staat Raf Simons ook bekend om zijn terughoudendheid tegenover de pers. Interviews geeft hij zelden. En als hij toch met de pers praat, laat hij zich vaak ontvallen dat het voor ontwerpers onmogelijk geworden is om eerlijk hun mening te uiten, zonder daarvoor meteen afgestraft te worden.

De laatste keer dat Simons in het openbaar sprak, was op de Belgian Fashion Awards afgelopen november. “Ik zie veel merken veelbelovend beginnen, maar gaandeweg commerciëler worden, platter. Ik wil dingen met gevoel maken, aan de commercie zal ik me nooit overgeven”, zei hij toen.

Geen toegevingen

Al dertig jaar lang hanteert de Limburgse wonderboy zijn hoogsteigen, duidelijk herkenbare signatuur, eentje waar grote modehuizen dus voor in de rij staan.

“En daarin schuilt Rafs aantrekkingskracht”, gelooft Linda Loppa, voormalig hoofd van de Antwerpse Modeacademie, curator en consulente. “Hij blijft in alle omstandigheden zichzelf. Decennialang authentiek blijven is niet velen in de modewereld gegeven. Het plaatst hem in het rijtje mode­grootheden met bijvoorbeeld Yohji Yamamoto en Rei Kawakubo. Tegelijk maakt die eigenheid het hem soms ook moeilijk; hij wil geen toegevingen doen.”

Raf Simons, zoon van een Neerpeltse militair en schoonmaakster, studeerde industrieel design en meubelontwerp in Genk. Oorspronkelijk wilde hij niet eens modeontwerper worden. Hij vond de sector te oppervlakkig, zoals hij later in een interview zou toegeven.

Pas toen Walter Van Beirendonck hem als piepjonge stagiair meenam naar een atypische, allesbehalve glamoureuze modeshow van Margiela, gingen zijn ogen open.

Zo klopte Simons begin jaren negentig bij Linda Loppa aan. Maar die vond dat hij geen modeopleiding meer nodig had. In plaats daarvan moedigde Loppa hem aan zijn eigen label op te starten: “In zijn ‘The 7 cupboards’, waarmee hij aan het Hoger Instituut voor Visuele Communicatie in Genk als meubelontwerper afstudeerde, zaten al mode-elementen verwerkt. Die drang naar kleding was er al. Nog vier jaar wachten leek me te lang. Timing is cruciaal in het leven.”

Dus trok Raf Simons met zijn eerste mannenontwerpen naar Milaan.

Hendrik Opdebeek, manager van de Brusselse boetiek STIJL men, bezocht destijds zijn showroom, “een achterafkamertje eigenlijk, meer was het niet”. Hij kocht meteen Simons’ collectie aan, en is dat sindsdien trouw blijven doen.

“Als buyers zijn wij altijd op zoek naar iets dat nog nooit gedaan is”, vervolgt Opdebeek. “Maar dat vind je enkel om de zoveel jaar. Raf Simons was zo’n ontdekking. Terwijl brede vesten met power shoulders en bandplooibroeken toen helemaal in waren, kwam hij aanzetten met slanke, nauw aansluitende mannenkostuums en mouwloze hemden. Niet Hedi Slimane, maar Raf Simons was de uitvinder van het scherpe silhouet.”

“Raf loopt vier seizoenen voor op de anderen”, beweert Opdebeek. “Dat maakt zijn ontwerpen soms moeilijk, maar steeds sterk.”

Mode als museum

“Zijn antennes staan altijd aan”, zegt Pieter Mulier daarover. Hij was jarenlang de rechterhand van Simons. Na jarenlang het creatieve team van het label Raf Simons te hebben geleid, volgde Mulier de ontwerper naar Jil Sander. Bij Dior was hij de link tussen Simons en de ateliers, bij Calvin Klein stuurde hij de designteams aan.

Pieter Mulier: “Raf staat altijd erg open voor de ideeën van anderen. Niet enkel van de mensen uit zijn team, maar ook van architecten of kunstenaars. Hij is als een spons die alles opzuigt. Nieuwigheid trekt hem enorm aan, telkens weer wil hij grenzen verleggen. Als voor een exclusief couturehuis zoals Dior werken een droom was, was ons werk voor Calvin Klein, met zoveel verschillende teams en prijsniveaus, meer de realiteit. Maar het is typisch Raf om die uitersten op te zoeken.”

Pieter Mulier volgt Simons niet naar Prada. “Ik wil nu even een rustiger leven leiden”, zegt hij daarover. “Op eigen benen staan en uitzoeken wat ik zelf wil.”

Dat Simons openstaat voor samenwerkingen uitte zich enkele jaren geleden al, toen hij samen met bevriend kunstenaar Sterling Ruby een collectie uitbracht. Niet zomaar een collab, maar een volledig gedeelde verantwoordelijkheid waarbij beide namen op het etiket prijkten.

En nu is er dus dat tot nu toe ongeziene gedeeld creatief-directeurschap met Miuccia Prada. Een grote verrassing was het voor modeadepten overigens niet. Zo waren Prada en Simons in een dubbelinterview voor System Magazine in 2016 niet alleen erg lovend voor elkaar, ze mijmerden toen zelfs al over de nood aan meer uitwisselingen in de modewereld. “Misschien zou mode meer als een museum moeten opereren’, opperde Simons toen. “Met een curator, maar ook met gastcuratoren. Ik geloof dat de modewereld gestopt is met haar mogelijkheden te verkennen. Ze zou zich opnieuw van zichzelf moeten bevrijden.”

Waarop Miuccia Prada antwoordde: “Absoluut. Helemaal mee eens.”

Keerpunt

Door de Covid-19-pandemie ontwerpt Raf Simons nu voorlopig van thuis uit voor Prada. Wat de gevolgen van deze huidige vertraging voor de geanticipeerde eerste ‘Prafda’-collectie zullen zijn, valt dan ook nog af te wachten.

Interessanter, maar vooral ook veel belangrijker, is de vraag wat de coronacrisis voor het modesysteem in zijn totaliteit zal betekenen. Volgens Linda Loppa, die zelf al meer dan een maand in huisarrest in Firenze zit, bestaat daar geen twijfel over: dit is een keerpunt.

“Nu al bevinden we ons in een geheel nieuwe periode”, zegt Loppa. “Je kan echt niet meer denken en plannen zoals we nog maar twee maanden geleden deden – tienduizenden doden veeg je niet zomaar van tafel.

“In de modewereld is iedereen het erover eens dat het zo niet langer verder kan. De modeweken waren een drie maanden durend hysterisch circus geworden, cruisecollecties in alle uithoeken van de wereld werden de norm. Ontwerpers en modehuizen zijn uitgeput. Nu dwingt een ongeziene vijand ons om stil te staan en een aantal vragen te stellen: niet enkel over het hoe, maar ook over het waarom. Waarom, bijvoorbeeld, waren we zo hebberig geworden?”

Miuccia Prada en haar man Patrizio Bertelli, de CEO van de Prada Group, doneerden ondertussen al zes nieuwe afdelingen intensieve zorg aan drie Milanese ziekenhuizen.

Ten slotte blijft de vraag of Raf Simons en zij, als pioniers in hun vak, ook bij het herdenken van het huidige modesysteem een voortrekkersrol zullen opnemen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234