Zaterdag 19/10/2019

Portret

Radja de Ruige: de fuck you-mentaliteit van een verloren Duivel verklaard

Beeld Philippe Callant

Zelfs ­sportpsychologen kwamen er aan te pas om te verklaren waarom de niet-selectie van Radja Nainggolan de natie zo beroert. Anders dan bonds­coach Roberto Martinez heeft voetbal­minnend België de midden­velder met hanenkam definitief in het hart gesloten – per slot van rekening hebben wij onze helden het liefst met een hoek af.

Radja die een pint drinkt. Radja die een zoveelste sigaret opsteekt. Radja die vloekt als een ketter. Radja die te laat komt op training. Radja die wordt veroordeeld nadat hij met 1,9 promille achter het stuur werd betrapt. Radja die op Nieuwjaar een Instagram-­filmpje post waarin hij alle remmen loslaat – kwestie van op een nieuws­arme dag dan maar zelf het nieuws te maken: niets lijkt de Belgische middenvelder van AS Roma te deren.

Een boete van 100.000 euro van zijn club omwille van dat nieuwjaars­filmpje? No biggie – Radja rijft jaarlijks 4,2 miljoen euro binnen, een bedrag waarmee hij tot de top tien van de grootverdieners behoort in de Serie A. Een maand rij­verbod? Is niet geldig in Italië. Trouwens: wat kan het hem schelen? Zolang hij op het veld presteert – en dat doet hij – legt hij zijn critici vanzelf het zwijgen op.

Want er is ook de Radja die tijdens het EK 2016 in de 84ste minuut scoorde tegen Zweden, waardoor België naar de achtste finales ging. Radja die tijdens de kwartfinales van datzelfde EK de eerste goal maakte tegen Wales – helaas scoorde Wales daarna drie keer tegen en was het over en uit voor de Belgen. Radja die met AS Roma het almachtige FC Barcelona op een hoopje speelt en tegen Liverpool twee keer scoort in de halve finale van de Champions League – nee, echt niets kan hem raken.

Alleen is er die achilles­hiel genaamd Roberto Martinez. De bondscoach van de Rode Duivels is bepaald geen fan van de capriolen van Radja Nainggolan. De Spanjaard zag hem al een paar keer over het hoofd voor interlands. Nu hakte hij definitief de knoop door: hij nam de rebel niet op in de voorselectie voor het WK, dat over drie weken begint in Rusland. Radja moet thuis­blijven. Om tactische redenen, zo haastte Martinez zich te zeggen. De bondscoach hanteert een spelsysteem waarin voor een speler als Radja – een veelzijdige middenvelder – geen plaats meer is. Op die plek lopen er bij de Belgen immers wel wat grotere namen rond.

Radja was er het hart van in. Op Instagram postte hij prompt een bericht waarin hij zijn afscheid aankondigde als Rode Duivel. Typisch Radja: voor hem hoefde het allemaal niet meer. De straat­rat was een laatste keer gebotst met de kleinburger Martinez, een coach die het graag clean houdt, zowel op als naast het veld. Een coach die geen ongeleide projectielen duldt.

De bodem gezien

Radja Nainggolan is in de eerste plaats een product van zijn verleden, en dat is weinig benijdenswaardig. Hij groeide op in Antwerpen en leerde voetballen op de pleintjes van Borgerhout, waar hij zich vaker wel dan niet onder de voet liet lopen – naar verluidt was hij als kind nogal een seut. Zijn Antwerpse moeder had al drie kinderen met een Ecuadoriaanse man toen ze Marius, een Indonesiër, leerde kennen. In 1988 werd de tweeling Radja en Riana geboren, een jongen en een meisje.

“Tot we 8 jaar waren, ging alles goed”, vertelde Riana in 2016 in
Humo. Zij is ook een voetbalster, die na een korte carrière in België naar RES Roma verhuisde, de vrouwelijke tegenhanger van AS Roma. Vandaag speelt ze zaalvoetbal bij Unicusano Queens Tivoli, een ploeg op Sardinië. De liefde voor de sport zit in de familie, zo blijkt: “Papa speelde amateur­voetbal en hield zich bezig met muziek. Dan nam hij een gitaar, trok met ons naar het Rivierenhof en zong oudje liedjes in het Indonesisch. We gingen iedere zomer op reis naar Spanje, naar een dorpje dicht bij Andorra, waar de familie van mijn mama een groot domein heeft. Een fantastische tijd was dat. De hele dag sjotten met onze grootvader, die nog bij SK Lierse heeft gespeeld.”

Radja met zus Riana. Beeld rv

Maar het familie­geluk was van korte duur: op een dag verdween de vader van Radja en Riana. Op de vlucht voor gokschulden nam hij het vliegtuig naar Indonesië, kwam nog één keer terug en daarna nooit meer. De moeder van de tweeling werkte zich krom om de schulden van haar man af te lossen. Voor Radja en Riana was voetbal de enige manier om niet op het verkeerde pad terecht te komen. Het gezin verhuisde naar de wijk Luchtbal en daarna naar de Chicago-blokken op Linker­oever, waar de beeltenis van Radja tegenwoordig de kleedkamers siert van de Antwerpse fusieploeg City Pirates.

Radja speelde bij de jeugd van Germinal Beerschot, waar hij werd gescout door twee Italianen die hem op zijn zeventiende naar Piacenza haalden, destijds een ploeg in de Italiaanse tweede klasse. Radja was blij dat hij de helft van zijn loon kon opsturen naar zijn moeder, maar echt gelukkig was hij niet in Noord-Italië. Regelmatig hing hij huilend van heimwee aan de lijn. Pas na een transfer naar het Sardinische Cagliari vond hij zijn draai in Italië.

En toen verkocht het leven hem opnieuw een stomp vanjewelste.

In 2010 stierf de moeder van Riana en Radja aan kanker. Op de dag dat ze euthanasie pleegde, miste Radja zijn vliegtuig in Cagliari en moest hij met de auto naar Antwerpen racen. Toen de plicht­plegingen voorbij waren, stoof hij weer weg. “Het leven heeft ons keihard gemaakt”, zei Riana in Humo. “De twee revolvers op mijn borst zeggen het allemaal: kom maar op. Onze namen (die van haar en Radja, red.) staan erbij. Wij leven nu ongeremd, we doen wat we willen. Uitgaan, mooie auto’s, een villa aan de zee: als je de bodem hebt gezien, maak je je nergens nog zorgen over. Dat weerspiegelt zich ook in Radja’s speelstijl: de ninja. Hij wijkt niet meer.”

Er worden voor minder middenvingers opgestoken.

Vrijgevig op alle vlak

Radja leeft zoals hij eruitziet: wild en onbezonnen, met zijn hanenkam en zijn tattoos. Alle clichés van een topvoetballer kloppen bij hem. Hij laat zijn vrienden overvliegen voor een feestje, koopt kleren voor hen, schaft zich eerst een Ferrari aan en daarna een Porsche, plus nog een buitenverblijf op Sardinië.

Vrijgevig is hij ook op amoureus vlak: met zijn Vlaamse vriendin, met wie hij twee kinderen heeft, vertrok hij naar Italië, maar daar leerde hij een Italiaanse kennen. Ook met haar heeft hij twee kinderen. Het koppel woont in een villa met zwembad in de Romeinse badstad Ostia, tussen alle andere voetbal­sterren. Twee jaar geleden stond Radja op het punt bij Chelsea te tekenen. Dat de transfer uiteindelijk niet doorging, zou veel, zo niet alles met zijn levens­stijl te maken hebben.

Al moeten we daar niet te selectief over doen, vindt een kennis. “Ja, Radja rookt. En hij drinkt. Hij zet nu eenmaal graag een stapje in de wereld. Maar ga na een wedstrijd van de Rode Duivels eens kijken in de Carré en je ziet de jongens die enkele uren voordien nog de ideale schoonzoon uithingen op tv, erin vliegen.”

Radja trekt het zich niet meer aan – hij hóéft het zich ook niet meer aan te trekken. In Rome heeft hij de status van super­ster verworven. Hij wordt er als een koning behandeld – toevallig betekent zijn naam in het Indonesisch precies hetzelfde. Goed, misschien is Radja niet zo onaantastbaar als de pas afgezwaaide Francesco Totti, maar het scheelt niet veel: bij foutparkeren volstaat een knip­oog naar de carabinieri. Samen met Totti stomdronken worden in een strandbar? Ach, dit is Italië.

Al is Radja privé wel minder ninja, nuanceerde zijn zus in Humo. “Eigenlijk is hij een rustige kerel, zelfs wat terug­getrokken. Vroeger liet hij zich aan de kant schuiven door sterkere karakters. Nu is dat natuurlijk niet meer zo, maar naast het veld laat hij het ninja­gedoe achterwege. In tegenstelling tot zijn imago van wilde krijger is hij ook een zorgzame vriend en een fantastische broer.”

Met zijn clubcoach Eusebio Di Francesco houdt Radja er overigens een minder getroubleerde relatie op na dan met Martinez. Naar verluidt is Radja in de kleedkamer van AS Roma de lijm die de ploeg bij elkaar houdt – hij speelt ook bijna altijd. Radja is een cult­figuur en zolang hij zijn grillen op het veld binnen de perken weet te houden, wil Di Francesco al eens een oogje dichtknijpen.

Martelaar

En zo lijkt Martinez het tegen­over­gestelde te bereiken van wat hij met Radja’s niet-selectie ongewild suggereerde. “De bondscoach maakt van Radja een martelaar, een volks­held”, schreef voetbal­commentator Frank Raes eind vorig jaar in een column. “Martinez gaat een populariteitsstrijd aan die hij niet kan winnen.”
Ondertussen blijft de beeltenis van Radja WK-memorabilia sieren en plakken duizenden kinderen en hun vaders zijn sticker in het WK-boek van Panini.

Evenzeer valt te voorspellen dat de Radja-pruik en het Radja-masker – online te downloaden als de bewuste website niet platligt – volgende maand zullen opduiken in Russische voetbal­stadions en in supporters­cafés dichter bij huis, als stil protest tegen Martinez. Al blijft dat grotendeels voor de vorm: een op Facebook aangekondigde betoging pro-Radja, die 9.000 mensen zeiden te zullen bijwonen, bleek uiteindelijk slechts een twintigtal geïnteresseerden op de been te brengen. Voor het gebouw van de voetbalbond stonden meer journalisten en politie­agenten dan ontevreden Radja-fans.

Radja Nainggolan aan het werk tijdens de Champions League-match tussen AS Roma en Liverpool eerder deze maand. Beeld Photo News

Van de andere Rode Duivels trouwens geen kik, zij zijn allang blij dat ze erbij zijn. Jazeker, ze zijn allemaal dikke vriendjes met Radja, maar de bondscoach afvallen: dat is iets voor na een verloren wedstrijd. Het wat zoutloze stel spelers wordt op Radja’s positie voorlopig aangevuld met brave jongens zoals Leander Dendoncker en Youri Tielemans, die geen topseizoen achter de rug hebben bij hun club. “Je mag dan nog fundamenteel verschillen over hoe je moet leven als sportman”, liet voetbal­analist Marc Degryse optekenen, “maar iemand als Nainggolan heeft de kwaliteiten om erbij te zijn. Martinez is iedereen een goede uitleg verschuldigd.”

Uiteindelijk kwam de bondscoach niet verder dan dat hij Radja niet de ruimte kan bieden die hij elke week bij AS Roma krijgt. En dat hij de middenvelder hoger inschat dan hem hier en daar wat speelminuten te gunnen als invaller – een kans die Dendoncker en Tielemans wel naar waarde zullen weten te schatten. Over Radja’s onmisbare voortrekkersrol bij AS Roma, zijn niet aflatende inzet, zijn verwoestende afstands­schoten: geen woord.

De waarheid, namelijk dat Martinez bang is dat Radja zich geen vier weken lang koest zal kunnen houden – en al zeker niet als bankzitter – kwam pas bovendrijven in de analyses en de reacties achteraf, waaruit bleek dat de bondscoach, hoe clean hij het ook wil spelen, het moeilijk heeft als people­manager en dat hij niet weet hoe hij een wildebras als Radja moet aanpakken. Of hij heeft er gewoon geen zin in – maar, zo luidt de consensus bij de meer dan tien miljoen voetbaltrainers die ons land rijk is: dat hij dat dan zegt.

Toptransfer

En Radja zelf? Die is er na een kleine week nog altijd kapot van, aldus de kennis. Een beter podium dan een WK bestaat niet voor een voetballer. Als Radja een goede wereldbeker gespeeld zou hebben, dan kon hij een toptransfer versieren. Jazeker, hij kan voor de rest van zijn carrière bij AS Roma blijven, maar Radja is ambitieus – uiteindelijk wil ook hij in de Premier League spelen. Wil hij die top­transfer alsnog afdwingen, dan zal hij zijn zinnen moeten zetten op opnieuw een goed seizoen bij Roma.

Talent genoeg, al tekenen zijn zwaktes Radja evenzeer. Ergens doet hij denken aan dat andere gevierde sport­icoon, Frank Vandenbroucke. Al is er een wezenlijk verschil: was Radja een wielrenner geweest, dan was hij al lang opgelost in de nevelen van de tijd. Het is net omdat hij een voetballer is, dat hij zich zijn fuck you-mentaliteit en flamboyante levensstijl kan blijven veroorloven.
Dat, en het feit dat hij een halve Italiaan
 is geworden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234