Maandag 30/03/2020

radiomaker Gust De Coster vat weer post achter de draaitafels

'In tegenstelling tot Luc Janssen heb ik nooit de ambitie gehad de John Peel van de lage landen te worden'

'De dj-cultuur is enorm overroepen'

Oudere jongeren kennen hem nog wel van zijn radioprogramma Vrijaf uit de jaren tachtig, de serie Wit-Lof From Belgium, waarin hij de vaderlandse popscene in kaart bracht, of van Donna. In 1999 introduceerde Gust De Coster (53) met S&Si, het latere Roxy, de eerste kabelzender in Vlaanderen. Momenteel broedt de man die ooit vrije radio's als Capitale en FM Bruxel boven de doopvont hield op drie (!) webradioprojecten. En ook het dj-virus heeft hem sinds kort weer in zijn greep.

Gent

Eigen berichtgeving

Dirk Steenhaut

Als dj Jazz Juice presenteerde hij vorig jaar een dj-set op het Blue Notefestival en ook op Polé Polé tijdens de Gentse Feesten zal hij eindelijk weer achter de draaitafels staan. Gust De Coster heeft het voorlopig over instapevenementen. "De jongste vijftien jaar heb ik nauwelijks gedraaid, dus ik heb zin om er flink in te vliegen. Al wil ik het nog een beetje exclusief houden. Als ik twee keer per week party's moet opluisteren raak ik het binnen de kortste keuren weer beu. Drie keer per maand zou perfect zijn."

Ook de radiomicrobe laat De Coster niet los. Nu de FM-band overvol is, zoekt hij als ervaren radiomaker uitwegen via het internet. Momenteel praat hij met een grote mediamaatschappij over een nieuw webradiostation en zitten er webprojecten rond Belgische en Nederlandstalige muziek in de pijplijn. "Het zal nog even duren voor webradio levensvatbaar is, maar wie er nu aan begint, heeft één voordeel: hij kan nog even in de luwte ervaring opdoen."

Je blijft een radioman in hart en nieren?

"Ik ben vooral een muziekfanaat die het geluk heeft gehad dat hij met die liefhebberij ook echt iets kon gaan doen. In de vroege jaren zeventig werkte ik al als dj in een Brussels jeugdhuis en draaide ik op fuiven, maar radio is toch het ultieme medium. Tenminste, voor wie zelf geen muziek maakt. In de loop der jaren ben ik geëvolueerd van een muziekfreak naar een radiomaker die diverse soorten programma's aankan."

In radioland ben je een kameleon: na het rockprogramma Vrijaf ging je gezins- en hitradio maken. Wil de ware Gust De Coster opstaan?

"Toen Radio 2 na de herprofilering een familiezender werd, had ik de leeftijd bereikt waarop ik een goed glas wijn en een lekkere maaltijd wel kon appreciëren en plots kreeg ik een culinair programma in de schoot geworpen waar ik leuke muziekjes bij mocht kiezen. Zo ontdekte ik dat er nog wat anders bestond dan Fad Gadget of Echo & The Bunnymen en raakte ik geboeid door een jazzier repertoire. De tijd was rijp om mijn muzikale horizon te verbreden. In tegenstelling tot Luc Janssen heb ik immers nooit de ambitie gehad de John Peel van de lage landen te worden.

"Later, bij Radio Roxy, zijn al mijn ervaringen en interesses samengekomen. Met dat kabelstation heb ik een zaadje geplant dat helaas nooit tot een boom kon uitgroeien, omdat bij de toewijzing van de landelijke radiolicenties nogal vreemde criteria zijn gehanteerd. Dat blijft een grote frustratie. Maar het radiobeleid in Vlaanderen is sowieso een ramp."

Wat voor doel heb je voor ogen als programmamaker?

"Het voornaamste is dat de luisteraar zich goed voelt bij wat je doet. Ten tijde van Vrijaf werkte ik voor Humo-lezende scholieren, terwijl Villa musica en Bistro & co veeleer gericht waren op mensen die geëntertaind wilden worden en belangstelling hadden voor gastronomische weetjes. De doelgroep is belangrijk, zeker als je bij een openbare omroep werkt. Tenslotte wordt je salaris met gemeenschapsgeld betaald.

"Ik geef wel toe dat ik tijdens de beginjaren van FM Bruxel andere motieven had. Ik zag het als een unieke kans om het braakland Vlaanderen met muziek te confronteren die hier nog niemand had gehoord. Eigenlijk stond ik toen nog met een vlag te zwaaien: die van de Goede Muziek. Zeker toen ik vervolgens bij het toenmalige BRT2 wekelijks een hele woensdagmiddag mijn ding mocht doen. Na drie jaar FM Bruxel dacht ik: 'Jongens, ik zal jullie eens wat bijzonders laten horen.'"

Vrijaf had duidelijk nog een eigen profiel. Vandaag regeert de voorgekauwde playlist, is alles geformatteerd en maakt men radio met behulp van een computer. Dreigt daarmee het echte metier niet verloren te gaan?

"Zeker, er heeft een enorme accentverschuiving plaatsgevonden. Maar ik ben niet per se tegen een computergestuurd systeem. Voor sommige vrije radiostations is het de enige economisch haalbare optie. Het leuke aan computerradio is dat het je toelaat in je eentje de lijn van een hele zender te bepalen. Bovendien laat zo'n computer maar los wat je er zelf in hebt gestopt.

"Alleen stel ik vast dat ook bij StuBru, Donna en Radio 1 om elf uur 's avonds de computer wordt aangezet. Voor een openbare omroep die over de nodige middelen en mankracht beschikt, vind ik zoiets onaanvaardbaar. We betalen belastingen om programma's aangeboden te krijgen die door ménsen worden gemaakt, niet door computers."

Tijdens de jaren tachtig ging je als dj vaak de hort op.

"In het kader van de CJP-poppromenade ging ik op tournee met TC Matic en De Kreuners en draaide de plaatjes die ik ook op de radio liet horen. Als het publiek dan uit de bol gaat weet je: ik zit op het goede spoor."

Sinds de opkomst van techno en house zijn dj's ware sterren geworden. Terecht?

"Pff, ik vind die hele dj-cultuur zo overroepen. Een muzikant creëert iets, een dj speelt enkel met wat anderen gemaakt hebben. Zeker, je hebt ook dj's zoals de broers Dewaele, die een zekere creativiteit aan de dag leggen, maar aan mij is het niet besteed. Ik ben veeleer een ouderwetse dj die respect heeft voor de platen die hij draait. Ik tracht ervoor te zorgen dat de mensen op de dansvloer zich amuseren. Maar alles staat of valt met de muzikant: dat is de échte kunstenaar.

"Aan het eind van de jaren tachtig had ik het gevoel dat de muziek mij begon te ontglippen. Ik luisterde steeds meer naar jazz en de puurheid van dat genre stond haaks op het kunstmatige en mechanische van techno en drum-'n-bass. Inmiddels zie ik in dat er tussen het kaf ook koren zat, maar na zeventien jaar dj'en had ik het wel gehad. Bovendien viel het niet meer te combineren met mijn gezinsleven. Pas nu ontstaat er weer ruimte voor."

Als dj bestrijk je vooral de periode tussen de sixties en de nineties. De nostalgietrip van een vijftiger die vindt dat vroeger alles beter was?

"In geen geval. Ik volg nog altijd wat er op muzikaal vlak gebeurt en pik daaruit wat me bevalt. Maar er is vandaag zoveel muziek en er bestaan zoveel kanalen dat ik voor dertigplussers nog wel als filter zou kunnen fungeren. Ik maak ook programma's voor een bedrijf dat via de computer restaurants en winkelketens muziek aanbiedt. Het voordeel van mijn leeftijd is dat mijn voelsprieten steeds beter werken. Als ik iets hoor, weet ik het direct te plaatsen."

Je bent altijd een voorvechter van de Belgische rock geweest. Heb je het gevoel te hebben bijgedragen tot het groeiende zelfbewustzijn van de vaderlandse scene?

"Ach, ik heb op radiovlak mijn steentje bijgedragen met Wit-Lof From Belgium en het Belgisch rockarchief, maar mijn voorganger bij BRT2, Paul Verbrugghe, had ook al oor voor wat er bij ons gebeurde. Enig chauvinisme aankweken is niet onbelangrijk en dus moedigde ik de luisteraar aan naar The Kids, The Machines of Luna Twist te gaan kijken. Het support your local heroes-idee was immers nog niet doorgedrongen. Natalia die met de Pointer Sisters samenwerkt, Clouseau dat vijftien keer het Sportpaleis uitverkoopt, de triomf van dEUS in Vorst Nationaal: twintig jaar geleden was dat ondenkbaar. In twee decennia is de Belgische scene op een onwaarschijnlijke manier geëvolueerd, maar eigenlijk hebben we enkel de achterstand op onze buurlanden ingehaald.

"In de eighties had TC Matic net zo groot moeten worden als dEUS nu is, alleen was er in de kranten nog niet zoveel aandacht voor popmuziek als nu. Ook op businessvlak is er intussen veel vooruitgang geboekt. Daarbij mag je de rol van een Herman Schueremans zeker niet onderschatten. Hij heeft de sector aanzienlijk geprofessionaliseerd."

Ooit was je medeoprichter van vrije radio's als Capitale en FM Bruxel, later lag je aan de oorsprong van de eerste Belgische kabelradio. Zit de pioniersgeest je in het bloed?

"Onbewust ben ik altijd op zoek naar wat nieuw en interessant kan zijn. Maar mezelf een pionier noemen zou overdreven zijn. Ik zocht niet bewust de uitdaging op. Ik heb gewoon een ongedurig karakter."

Gust De Coster is ook betrokken bij The Legendary Lost Radio Show van The Incredible Time Machine. Livevoorstelling in Zaal Lux, Herenthout op 22 maart.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234