Dinsdag 04/08/2020

Radioactieve 1 september in Fukushima

Ook in Japan gaan duizenden kinderen donderdag terug naar school. Maar in Fukushima blijken de scholen en speelplaatsen nog problematisch radioactief na de kernramp van bijna zes maand geleden. 'De nieuwe Japanse premier moet de opening van de scholen uitstellen tot ze zijn ontsmet', eist Greenpeace.

Naast enkele burgemeesters van getroffen dorpen zijn het de ouders in en rond Fukushima-Stad die de laatste maanden het luidst hun zeer on-Japanse woede uitschreeuwden. Ouderverenigingen dumpten begin mei aarde voor het ministerie van Onderwijs toen de centrale overheid de stralingslimiet voor scholen met twintig keer verhoogde. Die aarde kwam van speelplaatsen op zwaar besmette scholen.

Vandaag, bijna vier maanden later, is de situatie niet veel beter. De speelplaatsen zijn nog steeds radioactief. Dat blijkt uit metingen die Greenpeace uitvoert in de regio die op 11 maart door een aardbeving, tsunami en kernramp werd getroffen.

"De terug-naar-school-periode is voor de ouders van Fukushima kiezen tussen blootstelling aan straling of onderwijs voor hun kind. Geen enkele ouder zou die keuze moeten maken", zegt Kazue Suzuki, nucleair expert van Greenpeace Japan.

In twee van de vier scholen in Fukushima-Stad die Greenpeace onderzocht is ondanks ontsmettingswerken de radioactiviteit nog problematisch hoog. "De speelplaatsen zijn in Japan in aarde, niet in steen. Voor de kinderen is dat geweldig. Maar veel radioactiviteit heeft zich in die aarde vastgezet", zegt Jan Vande Putte, die voor Greenpeace onderzoek doet in de regio.

In één school is een stralingsniveau van 1,5 microSievert (mS) per uur gemeten, terwijl de internationale standaard 1 mS/u is. Zeker bij kinderen, die kwetsbaarder zijn voor straling, mag dat niveau niet worden overschreden.

Besmette aarde bij het huisvuil

"In de andere scholen maten we waarden tussen 0,5 en 1mS op de speelplaatsen. Dat is eigenlijk nog te hoog , zeker voor kinderen die elders in de stad ook aan nog veel te hoge dosissen blootstaan. Bovendien blijkt dat de zeer nabije omgeving, zoals een aanpalende muur of een parkje, dan weer wel hogere straling heeft", zegt Vande Putte.

De expert concludeert daaruit dat de opruimwerken niet volstaan. "Enkel in een kleuterklas waar vrijwilligers zich inzetten is het gevaar geweken. Elders is het te oppervlakkig gebeurd", zegt Vande Putte.

De gehanteerde methode noemt hij totaal onaanvaardbaar. "Enkel klassen en speelpleinen zijn aangepakt, maar niet de wijdere omgeving. De toplaag radioactieve aarde is van de grond geschraapt en elders op de schoolterreinen dieper gedumpt. Dat is totaal niet koosjer. Door plantengroei zullen die deeltjes, waarvan sommige nog 300 jaar radioactief blijven, opnieuw naar boven komen. We horen ook dat bij de opruimwerken de radioactieve aarde gewoon met het huisvuil is meegegeven. Er is helemaal geen systeem om dat afval lokaal te bergen", zegt de specialist.

Greenpeace vraagt de nieuwe premier Yoshihiko Noda dan ook dringend zo'n plan te activeren en om de start van het schooljaar uit te stellen, zodat in en rond Fukushima de scholen behoorlijk kunnen worden ontsmet en de kinderen geen onderwijsachterstand oplopen.

"De regering concentreert haar inspanningen op de geëvacueerde zones dichterbij de kerncentrale. Maar in onder andere Fukushima-Stad, op 60 kilometer van de vernielde centrale, hebben wij midden augustus nog veel te hoge stralingswaarden gemeten, terwijl daar mensen gewoon leven en werken. Zeker daar zijn evenzeer inspanningen van de overheid nodig."

Tokio heeft nu wel een voorstel voor ontsmettingswerken in die bewoonde regio gedaan. Veel te laat, vindt Vande Putte. "Bovendien garandeert de overheid niet dat ze radioactief afval dat tijdelijk lokaal is geborgen nadien overneemt. En dan krijg je dus radioactieve aarde bij het huishoudafval, of in een put op de speelplaats."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234