Zondag 15/12/2019

Coding school

"Radicalisering valt te hacken"

Molengeek - leslokaal Beeld Illias Teirlinck

Twee coding schools en een investeringsfonds van 18 miljoen euro moeten een verloren generatie jongeren van straat halen en omtoveren tot computergeeks. De inspirator is een schoolverlater uit Sint-Jans-Molenbeek.

Scrum, hackathon, burn rates en churn rates, het jargon vliegt me om de oren in het Silicon Valley aan het kanaal. Hoe waziger het mij voor de ogen wordt, hoe scherper de blikken rondom mij.  

In de coding school van MolenGeek, in de Molenbeekse Maritiemwijk, doen ze niet aan brainstorming, maar aan Blue Skying. Dat is brainstormen door naar het ‘grotere plaatje’ te kijken. Mij niet gelaten, voor dat grotere plaatje zijn we hier.  

De dag is gestart met theorie, maar al snel ging iedereen in groepjes aan de slag. 'Learning by doing', heet dat hier. Om zoiets te bedenken krijg je een Nobelprijs economie, maar het komt neer op 'al doende leert men'.

De taken in mijn groepje worden verdeeld door een 21-jarige chauffagist. Enkele maanden geleden viel hij zonder job. En zonder doel. Na twee maanden coding school heeft hij al een idee voor zijn eigen technologiestartup. 

"Deze eerste lichting studeert over 4 maanden al af," zegt Ibrahim Ouassari, die MolenGeek oprichtte. "Als ze daarna verder willen werken aan hun project, kunnen ze beroep blijven doen op onze faciliteiten en onze knowhow." 

Molengeek - oprichter Ibrahim Ouassari Beeld Illias Teirlinck

Financiering

Minister van Digitale Agenda Alexander De Croo (Open VLD) houdt van dit soort projecten. 500.000 euro steun kende hij al toe aan Molengeek. En even verderop in Brussel zit BeCode, nog een gratis codingschool die recent zijn intrek nam in het nieuwe BeCentral in het Centraal Station.

Daar presenteert De Croo het Digital Belgium Skills Fund, een investeringsfonds voor projecten die de digitale vaardigheden van maatschappelijk kwetsbare kinderen, jongeren en volwassenen versterken.

"Ik wil twee uitdagingen aanpakken", zegt De Croo. "Enerzijds zijn er ontzettend veel vacatures voor digitale profielen. Zo wat elke KMO zoekt zo iemand. Anderzijds zijn er heel veel jongeren zonder job, of waarom niet vijftigplussers, die ontdekken dat ze geweldig goed kunnen coderen."

De projecten die daarop inspelen 
komen in aanmerking voor een financiële ondersteuning tussen 50.000 en 500.000 euro. In totaal heeft het fonds een omvang van 18 miljoen euro voor een periode van drie jaar. De inspiratie voor het fonds haalde De Croo bij MolenGeek. 

Hellhole

"Sommige mensen zien een hell hole, wij zien opportuniteiten", zegt De Croo. "Je hebt hier een jonge bevolking die je de kans moet geven om te doen waar ze goed in zijn. En soms hebben ze nood aan een rolmodel. En met Ibrahim Ouassari heb je er een van formaat."

Ouassari is namelijk zelf een schoolverlater. Na het eerste jaar secundair onderwijs gaf hij er de brui aan. Het was de tijd van de relletjes in Molenbeek, begin jaren '90. "Op mijn zestiende ontdekte ik pas wat racisme is, als ik iets wou drinken aan de overkant van het kanaal."

Ouassari groeide op op het gemeenteplein van Molenbeek, waar ook de Abdeslams woonden. Terwijl zijn vrienden ofwel studeerden, ofwel radicaliseerden, leerde Ouassari zichzelf programmeren, via internetfora. 

En ondertussen verzamelde hij dichtslaande deuren, zo noemt hij het zelf. "Hoe vaker werkgevers mij weigerden, hoe meer energie ik kreeg om te volharden", zegt Ouassari. "Ik radicaliseerde, maar dan in mijn overtuiging dat ik het systeem moest hacken." 

Met het systeem bedoelt Ouassari de meerderheid van jobs waarvoor je het juiste diploma, de juiste referenties en de juiste naam moet hebben. Drie zaken die bij MolenGeek van geen tel zijn.

Schoolmoe

Dat is ook het eerste dat Ouassari zegt tegen de schuchtere jongeman die binnenwandelt. "Wil je het systeem niet hacken?" Het idee slaat aan bij jongeren zoals Nadir Nmiech, schoolmoe en gedesillusioneerd. 

Zijn laatste jaar secundair is er te veel aan, Nadir geraakt 's ochtends niet meer uit bed. "School is me te strikt en op de speelplaats is het altijd bagarre", zegt hij. "Hier lijkt iedereen volwassener. Bovendien wou ik altijd al informatica doen. Op school zeiden ze dat dat niet kon, omdat het een technische opleiding is en ik in het beroeps zat. Hier hoor ik dat het wél kan."

Molengeek - nieuwkomer Nadir Beeld Illias Teirlinck

Hij is niet alleen. In Brussel zouden tussen de 10 en de 25.000 NEET-jongeren zijn: 'neither in employment, education nor training'. Jongeren aan de rand van de maatschappij die buiten de statistieken vallen.

Nadir krijgt een laptop ter beschikking en kan elke dag eens proeven van dat coderen. De sfeer in Molengeek is ongedwongen, maar tegelijkertijd gefocust. Speelse graffitti op de muren, maar even goed werkroosters vol gekleurde post-its.

Want MolenGeek wil ook deliveren. Bijvoorbeeld met websites voor de vele zelfstandigen uit de buurt. Iemand heeft een IQ-spelletje voor de smartphone gemaakt. Simpel, maar het brengt elke maand honderden euro's aan advertentiegeld op. Anderen ontwikkelden met de Brusselse brandweer CitizenMap, een app die alle defibrillatoren in het Gewest in kaart brengt. En komend weekend start een hackathon met Samsung om een toestel met internet-of-things te ontwikkelen.  

Molengeek - leslokaal Beeld Illias Teirlinck

"Jihadronselaars bieden jongeren snel geld of een oplossing voor al hun problemen", zegt Ouassari. "Wij bieden hen een opleiding zonder schoolse verplichtingen. Zes maanden moeten ze doorbijten, daarna zullen ze geld verdienen. Zo hacken wij niet alleen het systeem, maar ook de radicalisering."

In de kennisenkring van Ouassari zijn verschillenden naar Syrië vertrokken. Of betrokken bij een aanslag. Hij is ervan overtuigd dat de wortels daarvoor in identiteitsproblemen liggen. Het gevoel geen deel uit te maken van de samenleving, of geen nut te hebben. "We hebben hier allemaal een gedeelde verantwoordelijkheid, jij en ik", zegt Ouassari. Meteen de reden waarom hij MolenGeek heeft opgericht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234