Donderdag 21/11/2019

Extremisme

Radicalisering is staatsvijand nummer één: wie stelt nu wat voor?

Beeld THINKSTOCK

Mocht u een woordwolk maken van de voorbije paar dagen, dan zou het woord 'radicalisering' moeilijk te missen zijn. Na de brutale aanslagen in Frankrijk wordt nu in sneltempo de strijd aangeknoopt met dat zorgwekkende fenomeen. Stoere deradicaliseringsplannen all over the place, maar wie ziet door het bos de bomen nog? Een poging tot een overzicht.

Federaal

Minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon en N-VA-voorzitter Bart De Wever verwijzen vooral naar de uitvoering van het regeerakkoord. Dat ziet heil in repressieve maatregelen als het strafbaar stellen van deelname aan buitenlandse conflicten, het ontnemen van de Belgische nationaliteit, het ontzeggen van de toegang tot het grondgebied, het intrekken van verblijfsvergunningen en het vergroten van de armslag van onze veiligheidsdiensten. De Wever vraagt de inzet van het leger bij verhoogde bedreigingen in eigen land.

Ook worden maatregelen overwogen om minderjarige jongeren in eigen land te kunnen houden, als er risico is dat ze zouden afreizen naar conflictgebieden als Syrië en Irak. Jambon en minister van Justitie Koen Geens (CD&V) stelden daarnaast op Europees niveau voor om de Schengenakkoorden te verstrengen, om zo de buitengrenzen van Europa grondiger te bewaken.

Minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon. Beeld BELGA

Geens overweegt voorts de verdere, en eventueel uitgebreide, inzet van islamconsulenten in de gevangenissen, om radicalisering tegen te gaan. Daarnaast zegt Geens dat zijn diensten ermee bezig zijn om de radicale moslims in de gevangenis te identificeren om ze desgevallend te verplaatsen van cel. Zeker jongeren mogen niet bij hen terechtkomen. In die context roep kamerlid en Vilvoords burgemeester Hans Bonte (sp.a) op ook oog te hebben voor de groep minderjarigen in instellingen. Zij maken volgens de burgemeester van Vilvoorde immers vaak deel uit van radicaliseringsacties, net zoals mensen die in afwachting van hun proces voorwaardelijk worden opgesloten.

Een andere maatregel die al een tijdje op tafel ligt, is de uitbreiding van de mogelijkheden om telefoons af te tappen. "Vandaag kunnen terrorisme-indicaties tot een tap leiden, maar bijvoorbeeld niet het rekruteren of radicaliseren van jongeren." Geens wil ook meer online kunnen 'aftappen'. Met name als het gaat om privéberichten die via sites als Facebook, Skype en WhatsApp verstuurd worden.

Ons land neemt ook de leiding van een Europees project dat zich richt op het verhinderen dat radicale boodschappen kwetsbare groepen bereiken. Doel is een tegenreactie vanuit het middenveld te geven op de propaganda van moslimextremisten.

Minister van Justitie Koen Geens. Beeld BELGA

Vlaanderen

De Vlaamse minister-president Geert Bourgeois (N-VA) heeft opgeroepen tot samenwerking tussen alle politieke niveaus. Ook de Vlaamse regering zal volgens hem haar verantwoordelijkheid opnemen. De vorige regering startte al een reeks initiatieven rond radicaliserende jongeren. Die initiatieven worden voortgezet en uitgediept. Bourgeois verwijst naar de preventieve rol die het onderwijs speelt en naar de sleutelrol van de integrale jeugdhulp om jongeren die dreigen te radicaliseren op te sporen en te begeleiden.

Verder zal het bestaande Vlaams platform tegen radicalisering, met daarin experts uit alle beleidsdomeinen, "diverse maatregelen verder concretiseren en uitbouwen". Vlaams minister van Stedenbeleid Liesbeth Homans (N-VA) werkt zelf aan een conceptnota rond de preventie van radicalisering, met als doel alle soorten van radicalisering, niet alleen bij moslims, tegen te gaan. De nota wordt eind deze week verwacht.

Het Vlaams Parlement richt ook een tijdelijke commissie op die zich tot het zomerreces zal buigen over de problematiek van het gewelddadige radicalisme. De commissie, die zal bestaan uit 15 vaste en 15 plaatsvervangende leden, start met een reeks van vier hoorzittingen. Op 19 januari komt het aspect 'veiligheid' aan bod, op 26 januari 'onderwijs', op 2 februari 'jeugd en welzijn', en op 9 februari 'diversiteit'.

Vlaams minister van Financiën, Begroting en Energie Annemie Turtelboom (Open Vld) riep op tot de oprichting van Europese special forces. Ook vraagt ze het bestaande actieplan ter bestrijding van de illegale smokkel van zware vuurwapens nieuw leven in te blazen.

Volgens Bart Somers, Mechels burgemeester en Open Vld-fractieleider in het Vlaams Parlement, bestaan er geen excuses voor terreurdaden, maar evenmin voor racisme en discriminatie. "We moeten discriminatie krachtiger aanpakken. Want het blijft een schandvlek in onze samenleving."

N-VA-fractieleider Matthias Diependaele richt zich tot de grote resterende groep moslims om hen mee te laten werken aan een "tegendiscours tegen mensen die de islam misbruiken en instrumentaliseren tot een gewelddadige ideologie en een politiek instrument".

Vlaams minister-president Geert Bourgeois. Beeld PHOTO_NEWS
Bart Somers, Mechels burgemeester en Open Vld-fractieleider in het Vlaams Parlement. Beeld BELGA

Franse gemeenschap

Joëlle Milquet (cdH), minister van Leerplichtonderwijs in de Franse gemeenschap, legt de laatste hand aan een plan waarmee ze de radicalisering van jongeren in het onderwijs wil tegengaan. Het plan mikt op verschillende scholen in Brussel, maar ook op die in de grote steden in het zuiden van het land.

Er is sprake van tweedaagse vormingen van leerkrachten, opvoeders, directeurs en clb's. Doel is efficiënter te kunnen optreden tegen het radicaliseringsproces van jongeren. Minister Milquet legt ook contacten opdat de komende maanden een humoristisch theaterstuk over radicalisering van jongeren in de betrokken scholen kan worden opgevoerd. Ook worden contacten gelegd met de culturele wereld om rond het thema 'vrijheid van meningsuiting' met de scholen aan de slag te gaan.

De laatste pijler van het plan slaat op de uitwerking van verschillende pedagogische tools, zodat jongeren moreel beter gewapend zijn tegen indoctrinatie.

Joëlle Milquet, minister van Leerplichtonderwijs in de Franse gemeenschap. Beeld BELGA

Brussel

Brussels minister-president Rudi Vervoort (PS) lanceert een coördinatiecel waarin het Brussels Gewest en de gemeenten en politiezones die het meest betrokken zijn bij de strijd tegen de radicalisering vertegenwoordigd zijn. Het gaat dan over Brussel-stad, Anderlecht, Schaarbeek en Molenbeek. De cel moet zorgen voor de coördinatie en uitwisseling van informatie tussen de lokale autoriteiten, maar ook verticaal naar het ministerie van Binnenlandse Zaken. Ook zijn potentiële terreurdoelwitten in Brussel geïdentificeerd en daarvoor zijn maatregelen genomen.

Vervoort is geen voorstander van het inzetten van het leger - "ik ben voor meer blauw op straat, niet voor meer kaki" -, tenzij in specifieke situaties voor de bewaking van specifieke sites. Ook in het afnemen van het kindergeld van geradicaliseerde jongeren ziet de PS'er geen heil.

Brussels minister-president Rudi Vervoort. Beeld BELGA
Premier Michel met 's lands leiders van de erkende erediensten en vrijzinnigen. Beeld BELGA

Religieuze leiders

De leiders van de erkende erediensten en vrijzinnigen van ons land hebben intussen samengezeten en roepen op "één front te vormen tegen de haat en het radicalisme". Zo is afgesproken om minstens twee maal per jaar samen te komen. Daarnaast komt er ook een "permanente dialoog" met de ministers van Veiligheid en Justitie, respectievelijk Jan Jambon en Koen Geens. Punten van gesprek daarbij zijn de bescherming van bepaalde plaatsen en personen, maar bijvoorbeeld ook de opleiding van imams of de financiering van de erediensten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234