Zondag 28/02/2021

Radicaliseren deden ze niet in Syrië, wel in de cel

In Syrië zijn Chérif en Saïd K. voor zover bekend nooit geweest. Chérif heeft wel in een Franse gevangenis gezeten. Lang, als prille twintiger pas en op discutabele gronden. Zijn toenmalige advocaat: 'Ik vraag mij af of we toen geen tijdbommen hebben gefabriceerd.'

Facebookfoto's tonen ons een vrolijke bouwvakker. Het profiel van Farid Benyettou meldt dat hij single is en geïnteresseerd in vrouwen. Veel van zijn vrienden hebben gisteren hun profielfoto's gewijzigd in 'Je suis Charlie'. Wat zij niet beseffen is dat zonder deze Benyettou vast nooit een aanslag was geweest.

In een vorig leven was hij goeroe, zoiets als onze Fouad Belkacem. Het is hij die de jonge Chérif K. de weg toonde naar de profeet.

Benyettou en Chérif werden in januari 2005 met enkele andere jongelui met Algerijnse achtergrond uit het 19de Parijse arrondissement gearresteerd. Met zijn vieren stonden ze op het punt te vertrekken naar Syrië, om door te reizen naar Irak. Benyettou - djellabah, belachelijke grote zonnebril - had al eerder jonge jihadi's de dood in gejaagd. Net nu hij en Chérif zelf zouden vertrekken, sloeg de politie iedereen in de boeien.

Toen ze in 2008 met zijn zevenen voor de rechtbank in Parijs verschenen, wekte Chérif vooral medelijden. "Mijn cliënt wil de Franse justitie bedanken om hem te arresteren", zei zijn advocaat Vincent Ollivier. "Er is een last van hem afgevallen." Chérif onderging het proces stuntelend. Hij zei dat hij bang was geweest. Dat hij ook niet "laf" wou zijn in de ogen van zijn vrienden.

Zijn jeugd was ook zo triest. Met zijn oudere zus en broer Saïd achtergelaten door een verder onbekend Algerijns ouderpaar. Eén baantje had hij gehad. Pizzabezorger. Zijn formatie tot jihadstrijder werd op het proces in het belachelijke getrokken. "Hij is drie keer gaan joggen in het park en heeft online een schets van een kalasjnikov geraadpleegd."

In Le Parisien beschreef advocaat Ollivier gisteren hoe hij in de gevangenis zijn cliënt zag transformeren. "In het begin was hij bereid uitleg te geven, als iemand die een stommiteit had begaan. Ik heb een herinnering aan één bezoek, in Fresnes. Hij was gesloten, nam niet meer deel aan het gesprek. Hij was dezelfde niet meer."

Hij kreeg drie jaar cel. Erg veel, voor drie rondjes in het park. Ollivier, gisteren: "Nu vraag ik mij af of we door iedereen op te sluiten geen tijdbommen hebben gefabriceerd."

In eerste berichten werden Chérif en Saïd K. geportretteerd als getrainde Syriëstrijders. Intussen staat vast dat geen van beiden ooit in Syrië is geweest. Wel in de gevangenis. Chérif drie jaar in totaal, Saïd ooit eens 72 uur, door een abuis. In de gevangenis van Fleury-Mérogis ontmoette hij in 2006 Djamel Beghal. Zijn nieuwe vaderfiguur.

Beghal, Algerijn, was in de jaren negentig in Frankrijk actief was bij de terreurgroep GIA. Hij vluchtte later naar Afghanistan, begon er een islamschool voor Al Qaida en belandde terug in Frankrijk na 9/11. Hij was opgepakt in de Verenigde Arabische Emiraten, gefolterd, tot een bekentenis gebracht over een nakende aanslag op de Amerikaanse ambassade in Parijs en uitgeleverd aan Frankrijk. Beghal zat in Fleury-Mérogis een celstraf van tien jaar uit.

Beghal kwam vervroegd vrij in 2009. Gisteren publiceerde de krant Le Monde op zijn website foto's van Chérif en Djamel, samen op een voetbalveldje in Murat. Er staan nog twee andere mannen bij, ook al mensen met een verleden van moslimterreur. Je ziet ze wat dollen met een bal, maar daarvoor zijn ze niet samen. Dit is een vergadering ter voorbereiding van de gewapende bevrijding van Smaïn Ait Ali Belkacem. Hij zit een levenslange gevangenisstraf uit voor de bomaanslag op het RER-station Musée-d'Orsay (44 gewonden) in oktober 1995.

Chérif wordt in mei 2010 opgepakt als medeplichtige, maar komt na vijf maanden vrij. Er zijn geen harde bewijzen tegen hem. Een Parijse magistraat, in Le Monde: "We konden niet raden dat hij zo gevaarlijk zou zijn. We konden hem moeilijk veroordelen voor een partijtje voetbal."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234