Maandag 23/11/2020

Radicale moslimjongeren raken slaags met leger en politie: meer dan honderd doden

Jonge mannen met messen stonden tegenover agenten en soldaten met AK16's

Bloedig treffen in Zuid-Thailand

Bij gevechten met de politie en het leger zijn gisteren in het zuiden van Thailand zeker 105 radicale moslimjongeren omgekomen. In een moskee in Pattani alleen al vielen meer dan dertig doden. De bloedige episode van gisteren is niet de eerste. Sinds januari escaleert het geweld in Zuid-Thailand.

Brussel

Eigen berichtgeving

Catherine Vuylsteke

Bij een aanval op politie- en legerposten en bij vuurgevechten in een moskee werden in het Zuid-Thaise Pattani niet minder dan 105 vermoedelijke islamisten gedood. Eerdere berichten hielden het nog op 93 doden en 12 gewonden, die het dus nog maar enkele uren schijnen te hebben uitgezongen. Bij een schietpartij in een plaatselijke moskee stierven dertig vermoedelijke islamisten. Dat het dodental aan aanvallerszijde zo hoog lag, had volgens de Thaise overheid twee redenen: ze hadden alleen messen en bovendien was de politie vooraf van de aanvallen op de hoogte. De behoorlijk jonge mannen werden dus met AK16's opgewacht. De gevolgen zijn bekend.

De incidenten van gisteren zijn de zoveelste, zij het voorlopig bloedigste, episode in een steeds verder escalerende situatie. Het antagonisme tussen de drie (en volgens sommige bronnen vijf) miljoen moslims in het zuiden van Thailand en de 57 miljoen boeddhisten in de rest van het land, gaat terug tot 1902, toen het koninkrijk Siam het Maleise sultanaat Pattani opslokte en vanaf het duizend kilometer noordelijker gelegen Bangkok ging besturen. De Malei sprekende, islamitische Zuid-Thai voelden zich sterker met de mensen uit Noord-Maleisië verwant en zagen zich economisch en politiek gediscrimineerd en verwaarloosd door de Thaise overheid. Bijgevolg had je in de jaren zestig een separatistische beweging, van linkse, seculiere signatuur. De separatisten zongen het uit tot begin jaren negentig. Ze verkregen dat de nieuwe Thaise grondwet uit 1997 religieuze vrijheid garandeert en grotere politieke decentralisatie. Maar in essentie bleef Zuid-Thailand een verwaarloosde regio, waar corruptie en werkloosheid welig tieren en drugs- en wapenhandelaars vriendschappen koesteren met protectie biedende en onderling rivaliserende militairen en politiemannen.

De huidige escalatie van geweld begon op 4 januari, toen twintig overheidsscholen in brand werden gestoken en vijftien legerposten werden aangevallen en 364 automatische geweren werden buitgemaakt. Dat nota bene scholen werden aangevallen, zou achteraf worden uitgelegd als een poging om de plaatselijke bevolking te verplichten hun kinderen naar de koranscholen of madrassa's te sturen, bij gebrek aan andere mogelijkheden.

In de daaropvolgende maanden werden haast dagelijks gewelddadige incidenten gemeld, gericht tegen soldaten, politiemannen en boeddhistische monniken. Zo werden eind januari een 65-jarige monnik en zijn 13-jarige discipel aangevallen en vermoord door gewapende mannen op motorfietsen. Een dag eerder werd een andere monnik langs de weg teruggevonden met doorgesneden keel.

Op 27 maart richtte het geweld zich voor het eerst tegen burgers die op geen enkele manier de Thaise overheid of het boeddhisme vertegenwoordigen. Toen had je in Sungai Golok, een soort plaatselijk Pataya, maar dan voor Maleisische toeristen, een miniversie van het Bali-drama in oktober 2002. Geen 220 doden in een discotheek maar 30 (zwaar)gewonden in een prostitutiekeet. Het volgende alarmerende nieuws was de diefstal, alweer door gewapende gemaskerden, van 1,4 ton amoniumnitraat, 'genoeg om een stad mee op te blazen', aldus een plaatselijke agent.

Getuigen de gebeurtenissen van de voorbije maanden van een comeback van de separatisten die in de voorbije decennia actief waren in Zuid-Thailand? Met zekerheid valt het niet te zeggen, maar de meeste waarnemers geloven dat de huidige terreurcampagne internationaler en islamistischer getint is. De Thaise overheid gelooft dat het om een groep van vijfhonderd mensen gaat, die momenteel rekruteren in de madrassa's en drieduizend strijders willen trainen. Daarvoor, dixit nog Bangkok, steunen ze op zeventigduizend sympathisanten.

De overheid is van mening dat de aanvallers banden hebben met de Indonesische Jemaah Islamiyah en met Al-Qaeda en ze staven die bewering met de arrestatie, in augustus vorig jaar in het Thaise Ayutthaya, van Hambali, de Al-Qaeda-man die achter de Bali-bommen zou zitten. Hij zou de voorbereidingen voor die bomaanslagen begin 2002 in Zuid-Thailand hebben getroffen.

Een ander argument voor de zogeheten internationale islamistische jihad is dat de Thaise overheid zich duidelijk tot het kamp van de 'goddelozen' heeft bekend: premier Thaksin steunt Bush' oorlog tegen het terrorisme vanaf het eerste uur, Bangkok en Washington onderhouden (sinds de Vietnamoorlog) nauwe militaire banden en Thailand stuurde ook vijfhonderd millitairen naar Irak.

En ondertussen kreeg je in Thaise en andere Aziatische bladen verhalen over bange mensen in Zuid-Thailand. 's Nachts geldt een uitgaansverbod en zoeven de Thomahawks je boven het hoofd, en af en toe worden mensen gekidnapt. Door gewapende mannen. Maar volgens de dorpelingen: door het leger, dat ze martelt en vervolgens vermoordt.

En de marktkramers dan. Niet voor islamisten of terroristen zijn ze bang, maar voor de politie, die hoge protectiesommen aanrekent. Wie weigert te betalen, wordt als separatist aangeklaagd en zo strijkt de agent in kwestie ook nog de rebellenpremie ten belope van 255 dollar op.

Mensenrechtenactivisten zijn het minstens hierover eens: dat de Thaise overheid met haar nadruk op gewelddadige antwoorden het probleem alleen maar groter maakt, en de bevolking nog meer van zich vervreemdt. Economische ontwikkeling en politieke participatie, menen zij, zijn de beste garanties voor veiligheid. Maar voorlopig, zo bewijzen de gebeurtenissen in Pattani gisteren, blijft de Thaise overheid zweren bij militaire macht.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234