Vrijdag 05/03/2021

'Racisme? Mijn cliënt kan dat woord niet eens spellen'

Met twee kogels hoopte Constant V. vorige week een einde te maken aan de waanzin in zijn hoofd, die hem deed geloven dat hij altijd en overal in de gaten werd gehouden. In een opwelling zag V. zijn Marokkaanse buren als de verpersoonlijking van zijn psychisch leed en schoot hun zoon dood.

Sue Somers

Op elke krantenredactie hebben ze er wel een paar. Volhardende briefschrijvers die om de haverklap ellenlange en vaak onbegrijpelijke epistels opsturen over een persoonlijk probleem of een juridische geschil met een of andere overheid, en waar geen touw aan vast te knopen valt. Als ze hilarisch genoeg zijn, komen ze wel eens ter vermaak van iedereen terecht op het prikbord in de koffiekamer, maar meestal gaan ze verloren in de dagelijkse papiermassa.

Dat laatste gebeurde bij Gazet van Antwerpen systematisch met de schrijfsels van Constant V. Al maanden bestookte hij de redactie met brieven en faxen waarin hij stelde "dag en nagt iedere sekonde gefolterd te worden in mijn hoofd en lichaam door inplantingen, pikuren of wat ook door gerechtelijke gruwelmoordenaars". De 65-jarige V. leeft al decennialang in de waan dat hij een chip in zijn hoofd heeft die zijn hele doen en laten bepaalt.

Journalist Christophe Matthijssens ontving de meeste van V's pennenvruchten: "Ik denk dat ik nu toch wel zo'n tweehonderd bladzijden van die man op mijn bureau heb rondslingeren. Zowat een half jaar geleden kwam de eerste brief. Hij schreef niet alleen naar mij, iedereen wiens naam hij in de krant zag staan, had het aan zijn broek. Twee keer is hij persoonlijk een brief komen overhandigen. Wat doe je daar dan mee? Je bekijkt dat en lacht eens. De groeiende stapel op mijn bureau deed louter dienst als kladpapier."

Tot vorige week dinsdag, toen Constant V. de 27-jarige Mohammed Achrak doodschoot in de Schapenstraat in Borgerhout en er rellen uitbraken omwille van wat op het eerste gezicht een racistische moord leek. Twee dagen later viel de spreekwoordelijke frank bij Gazet van Antwerpen. Constant V.? Was dat niet die halve zool die de redactie al een hele tijd bestookte met van die waanzinnige, in blokletters geschreven brieven? De redactie dook opnieuw in de papierhoop en ontdekte tot haar onsteltenis dat Constant V. zelfs de dag voor de moord nog een brief gestuurd had, waarin hij schrijft dat hij "niemand vertrauwt, blanken en zwarten". V. heeft het ook over zijn buren: "Die marokane met baard van naast mijn apartement en boven en belgen ier kort bij en andere moordenaars lopen nog alen vrij ront."'

Moord en vermoord worden zijn de centrale thema's in V's brieven, en altijd is hij het slachtoffer: "Wij zijn proefkonijnen. Wie heeft mijn leven vermoord verwoest afgenomen. Ik moet alen die mij folteren vermoorden. Mensen op aarde jullie hebben het regt. Moord die iut."'

Voor Kris Luyckx, een van de advocaten van V., hoeft het geen verder betoog: "De man is knetter. Ik zou zelf gek zijn als ik geen ontoerekeningsvatbaarheid zou pleiten. Maar het blijft natuurlijk moord, en er is sprake van voorbedachten rade." Als de rechtbank de hypothese van ontoerekeningsvatbaarheid volgt, dan hoeft V. niet naar de gevangenis maar verdwijnt hij waarschijnlijk voor de rest van zijn leven in een psychiatrische instelling. Die omgeving is hem niet onbekend. V. werd al verschillende keren opgenomen, maar tot een collocatie kwam het nooit, benadrukt zijn advocaat.

V's lijdensweg begon eind jaren zestig, toen hij in de gevangenis van Hoogstraten zat wegens diefstal. "Daar beweert hij een chip in zijn hoofd te hebben gekregen waardoor hij op een Big-Brotheriaanse wijze in de gaten wordt gehouden", legt Luyckx uit. "Hij is ervan overtuigd dat 'het gerecht' hem zo op een afstand kan folteren. Over wie die chip in zijn hersenen heeft ingeplant en hoe dat, uhhm, gebeurd is, wil hij voorlopig niets kwijt."

Stemmen hoort hij niet, zo beweert V. Het is de chip die hem verplicht bepaalde dingen te doen, zoals een fascinatie ontwikkelen voor wapens, om zich te kunnen verweren tegen zijn 'folteraars'. Die opdracht dateert blijkbaar al van een tijdje geleden, want al in de jaren zeventig werd V. veroordeeld wegens een inbreuk op de wapenwetgeving. Hij beschikte niet over een geldige vergunning voor het wapen dat hij toen in huis had. Daarna volgde nog een veroordeling voor slagen en verwondingen, iets waarover zijn ex-vrouw meer dan een woordje kan meepraten.

Catho Vanden Bogert was twintig jaar met V. getrouwd toen ze in 1979 van hem scheidde. "Ik was bitter jong toen ik met Constant trouwde", zei Vanden Bogert vorige week. "In het begin was hij mensenschuw en durfde hij op straat amper voorbijgangers te groeten, maar gaandeweg werd hij verschrikkelijk jaloers. Hij kreeg een rotkarakter, er viel niet meer met hem te leven. Onze drie zonen en ik gingen door de hel. Constant werd depressief, schizofreen, paranoïde."

Durfde Constant op straat amper om zich heen te kijken, binnenshuis gedroeg hij zich als een tiran. Regelmatig sloeg hij de boel kort en klein en moest zijn vrouw het ontgelden, waarop de buren altijd de politie belden om tussenbeide te komen. Vaak eindigde het ermee dat Constant zich vrijwillig liet behandelen in een psychiatrische instelling. "Maar ze lieten hem telkens gaan, terwijl ze hem beter daar hielden om hem te beschermen tegen de maatschappij, en omgekeerd. Constant had verdorie wapens in huis!"

Sinds de scheiding heeft Catho Vanden Bogert geen contact meer met haar ex-man. Ook haar drie zonen zien hun vader nauwelijks nog. Dat de breuk definitief en volledig wederzijds is, blijkt ook uit de brieven die V. naar Gazet van Antwerpen stuurde. In een daarvan heeft hij het over "kontrakt van verkoop(gedeelte) en na mijn dood totaal ales weg te schenken aan volgende personen. Mijn kinderen, vrauw, zusters en andere familie mogen ier bij mij of andere plaatsen nooit iets mee nemen op ophijsen. (...) Aleen de personen die ik ier handiud hebben die regte wel.'"

Over wie het dan precies gaat, blijft onduidelijk, want V. besluit zijn testament met "dit nog niet voledeg."

Mocht V. daadwerkelijk iets na te laten hebben, dan heet de gelukkige wellicht Charles Franssen. Hij is al meer dan tien jaar een trouwe vriend van Constant V. De twee leerden elkaar kennen via een gemeenschappelijke passie: vogels kweken. "Ah ja", zegt Fransen. "U weet wel. Fazanten, eenden en siervogels. Wat wij dan doen? Niet veel, hè. Kijken en babbelen. Die beesten kweken zelf wel."

Franssen bevestigt dat V. de laatste tijd veel aan zijn hoofd had. "Op korte tijd is er twee keer bij hem ingebroken en is hij overvallen op straat, zonder dat iemand hem ter hulp is gekomen. En ja, hij heeft natuurlijk ook die psychische problemen. Daar vertelt hij soms over. 'Het doet zeer in mijn hoofd', zegt hij dan. Weet u dat hij bijna half Europa heeft doorkruist om gehoor te krijgen voor zijn problemen? Hij schrijft zelfs brieven naar het Europees Hof voor de Mensenrechten in Straatsburg."

Over de psychische problemen van zijn vriend wil Franssen niet uitweiden. "Ze hebben hem gewoon veel onrecht aangedaan." Maar wat V's veronderstelde racistische motieven voor de schietpartij zouden zijn, daarover wil Franssen wel de puntjes op de i zetten. "Constant een racist, dat is flauwekul. Hij heeft twee Marokkaanse vriendinnen gehad. Met Fatima wilde hij trouwen, maar ze moest terug naar Marokko omdat haar verblijfsvergunning niet meer in orde was. Die twee kwamen hier vaak samen op de koffie."

Met Aziza ging het minder goed. "Tja, vaak ruzie, hè", schokschoudert Franssen.

Hoewel enkele buurtbewoners de afgelopen dagen verklaarden dat ze de laatste tijd vaak "negerinnnen in en uit zagen lopen bij V.", kunnen ze moeilijk aanvaarden dat hij geen racist zou zijn. V. zou al verschillende keren bedreigingen hebben geuit aan het adres van de familie Achrak, vooral dan tegen de vader van de doodgeschoten Mohammed. Had V. dan de bedoeling vader Achrak neer te schieten en raakte hij per ongeluk diens zoon? Advocaat Luyckx laat het antwoord in het midden. Het enige wat de hij kwijt wil over de moord zelf, is dat er op een bepaald moment "een kortsluiting moet zijn geweest in de hersenen van mijn cliënt".

Voor Charles Franssen hoeft daar geen tekeningetje bij. "Constant werd al langer gepest en uitgelachen. Hij was een oude, eenzame man. Ze hadden het op hem gemunt, terwijl hij helemaal geen moeilijke mens is. Ik heb nooit een verkeerd woord van hem gehoord. Ze hebben hem gewoon tot het uiterste gedreven."

De Antwerpse raadkamer verlengde afgelopen week de aanhouding van V. en beval een psychiatrisch onderzoek. De schutter verblijft voorlopig in de gevangenis van Antwerpen, in een speciale afdeling met cellen voor slechts één persoon. "Het is niet echt aangewezen om mijn cliënt een cel te laten delen met andere gevangenen", vindt advocaat Luyckx. Uit de moeizame gesprekken die hij met V. heeft, kon hij nog maar weinig opmaken. Behalve dan dat er geen sprake is van racistische motieven. "Racisme? Mijn cliënt kan dat woord niet eens spellen."

heerst chaos, niets dan chaos. De 65-jarige

man leeft al decennia lang in de waan dat 'de gerechtelijke moordenaars' een chip in zijn hoofd hebben ingeplant,

waardoor 'ze' zijn hele doen en laten bepalen

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234