Zaterdag 28/11/2020

Racisme jaagt brains het land uit

Vooral hoogopgeleide Vlamingen met Arabische of Turkse familiewortels vertrekken sneller naar het buitenland omwille van racisme op onze arbeidsmarkt. Er is een mentaliteitswijziging nodig, erkent het kabinet-Muyters. 'Een werkgever die discrimineert, maakt op termijn zijn bedrijf kapot'.

Academici noemen het de 'integratieparadox': net mensen uit minderheidsgroepen met goede diploma's en banen zijn ondanks hun perfecte integratie sneller ontgoocheld in onze samenleving. Ze zijn extra gevoelig voor racisme omdat ze door hun opleidingsniveau sneller discriminatie herkennen. Steeds vaker zoeken ze nu hun geluk op de arbeidsmarkt in het buitenland (DM 17/02).

Antropologe Badra Djait, Vlaamse met Algerijnse familiewortels, herkent het fenomeen maar al te goed. "Twee van mijn hoger opgeleide zussen zijn vertrokken, eentje naar Australië, de ander naar Californië. Een van hun drijfveren is dat ze er op de arbeidsmarkt niet op de vooroordelen botsen waar ze hier wel mee werden geconfronteerd. Daar worden ze gewoon aanvaard om hun competenties, niet bekeken op hun afkomst."

Op het kabinet van Vlaams minister van Werk Philippe Muyters (N-VA) zegt men uit te kijken naar de afronding van een KU Leuven-onderzoek naar de 'nieuwe emigratie vanuit België', waaruit zou blijken dat racisme leidt tot een braindrain. "Arbeidsmigratie maakt deel uit van de globalisering, en daar mogen we niets tegen hebben als mensen zo hun talenten kunnen ontplooien, maar als de drijfveer ingegeven is door racisme zitten wij wel met een binnenlands probleem", zegt zijn woordvoerder.

Muyters' woordvoerder erkent dat de arbeidsmarkt inspanningen zal moeten doen. "Men moet meer vertrekken vanuit het verbindende in plaats van het onderscheidende. Talenten en competenties moeten losstaan van uiterlijke kenmerken. Een werkgever die discrimineert tijdens de selectieprocedure maakt op termijn zijn bedrijf kapot." Muyters is van plan om met de sociale partners een brede campagne tegen racisme op de arbeidsmarkt op het getouw te zetten, al is men realistisch. "We lossen dit niet alleen op. Racisme is een samenlevingsprobleem."

'Gevoel van verbondenheid'

En zelfs een nieuw racismedebat alleen zal niet volstaan. Johan Wets, onderzoeker sociale integratie en migratie van het Leuvense onderzoeksinstituut voor arbeid en samenleving (HIVA), bepleit meer inlevingsvermogen voor de zoektocht naar identiteit van Vlamingen met een migratie-achtergrond.

"Uit studies van de Britse migratie-onderzoekster Ellie Vasta blijkt dat voor mensen met migratie-achtergrond de sense of belonging het belangrijkst is, het gevoel van verbondenheid met een gemeenschap, een thuis, aanvaarding en aansluiting." Dat is zelden één land maar meestal meerdere "plaatsen", over de grenzen heen. Vasta ontdekte zo in Londen het ontstaan van een transnationale identiteit, met bijvoorbeeld wortels in Britishness en de Pakistaanse of Arabische cultuur.

Bij gebrek daaraan hier gaan hoger opgeleiden die België nu de rug toekeren, naar zulke safe havens op zoek. Het goede nieuws is dat hun verhalen successen kunnen worden als de ene identiteit de andere verrijkt. Wets geeft het voorbeeld van een oud-Ford-werknemer die een bloeiend import-exportbedrijf opzette met Istanbul. "Hij was 'thuis' in Genk en in Istanbul."

Ook Djait merkt op dat veel Vlaamse Algerijnen vandaag "een positief verhaal schrijven door aansluiting te zoeken met het land van hun (groot)ouders door er handelsrelaties mee aan te knopen". Zelf evolueerde ze van diversiteitsadviseur op een Vlaams ministerieel kabinet naar organisator van woestijnreizen in de zuidelijke Sahara. Zo verrijkt ze haar Belgisch-Vlaamse met haar Algerijnse achtergrond. Wets: "Wie al zijn identiteiten omhelst, is echt geïntegreerd." De dag dat alle Vlamingen dat inzien, mogen we het begrip braindrain vervangen door braingain.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234