Maandag 01/06/2020

Rachida Dati, van verpleegster tot minister

PARIJS l In het hart van Frankrijks presidentiële dreamteam zit een vrouw van Maghrebijnse komaf. Rachida Dati, kersvers minister van Justitie, heeft keihard geknokt om hogerop te raken. Ze staat dan ook symbool voor de 'Can Do'-wind die Nicolas Sarkozy door het land wil doen waaien.

DOOR LODE DELPUTTE

De topmagistrate (43) weigert om de excuusallochtoon te zijn. Maar ze wil haar gemeenschap wel bewijzen dat de republiek ook kansen biedt.

Als tiener was Dati deur-aan-deurverkoopster van cosmeticaproducten. Later werkte ze als hulpverpleegster in een privéziekenhuis, waar ze de nachtdienst deed. In haar jeugd had Dati, geboren in de banlieue van Châlon-sur-Saône, maar één obsessie: klimmen op de sociale ladder, een ander leven leiden dan haar analfabete ouders, haar Marokkaanse vader en Algerijnse moeder, hij metselaar, zij huisvrouw.

Zeven zussen en vier broers heeft Dati, en net als de kersverse minister is ongeveer iedereen in het gezin ingenieur of economist geworden. De Dati's, met name de moeder die haar kinderen met ijzeren wil aan het werk gezet heeft, zijn een toonbeeld geworden van het geïntegreerde Frankrijk dat president Sarkozy voorstaat.

"Moeder was het licht van mijn leven", zei Dati zelf onlangs in een interview. "Toen zij stierf, had ik het gevoel dat ik gestraft werd." De straf was dat zij, de op een na oudste thuis, zich over het huiswerk en gedrag van de hele kroost mocht ontfermen.

Samen met haar zussen ging Dati naar een katholieke nonnenschool. De aanblik van welstellende kinderen, hoezeer ze andere levens leidden dan zijzelf: de jonge beurette had van meet af aan uitgemaakt dat ze óók zo wou zijn. Dati kocht de Franse Who's Who, las de biografieën van Frankrijks fine fleur en legde een verzameling krantenknipsels aan over 's lands hooggeplaatsten - bij voorkeur zij die nergens vandaan kwamen en een geslaagd parcours hadden afgelegd.

Op een dag - Dati is 21 en studeert economie aan de universiteit - leest ze een aankondiging in een krant: dat de ambassade van Algerije in Parijs een receptie houdt. Ze pleegt een telefoontje, smeekt om een uitnodiging en krijgt er een. Op het feestje ontmoet ze Roger Hanin, acteur, communist en van joods-Algerijnse komaf. Of nog, toenmalig minister Chalandon. Dati's verhaal maakt zoveel indruk op beide heren dat ze contact blijven houden.

Na haar studies economie blijft de jonge vrouw de diploma's opstapelen: rechten, een MBA, de nationale magistratenschool. Dati wordt achtereenvolgens auditeur bij Matra en bij de Europese Ontwikkelingsbank (BERD); secretaris-generaal van een studiebureau van La Lyonnaise des Eaux; adviseur op het kabinet Onderwijs; magistrate bij belangrijke rechtsinstanties in de Parijse voorsteden Bobigny en Evry.

Het cv dat Nicolas Sarkozy van Dati te lezen krijgt, oogt indrukwekkend. Rachida Dati is al sinds de jaren negentig in de carrière van de toekomstige president geïnteresseerd - "iemand die nooit iets gekregen heeft, hij heeft alles op eigen kracht opgebouwd" - en schrijft hem met de vraag voor hem te mogen werken.

"Ik wou echt voor hem aan de slag gaan", zei ze onlangs aan AFP. "Ik heb hem een brief geschreven. Geen antwoord. Ik heb hem een tweede brief geschreven. Geen antwoord. Maar ik wou het écht. Pas op mijn derde brief antwoordde hij." Sarkozy laat zich na lang aandringen overtuigen en neemt Dati als kabinetsmedewerkster in dienst, met name op het vlak van misdaadpreventie.

Tijdens de campagne wordt ze Sarkozy's zegsvrouw en moet ze diens moeilijke verhouding met de voorsteden opkrikken. De ultieme beloning volgde gisteren: Rachida Dati wordt minister van Justitie, de eerste Française van allochtone komaf die zo'n hoge functie in de wacht sleept.

Schaamteloos arrivisme en opportunisme, vinden intussen haar tegenstanders. Ook in de banlieue werd Dati op boegeroep onthaald, voor beurgeoise versleten, een vrouw die haar wortels heeft verraden en Franser dan Frans geworden is. Anderen toonden zich aartsjaloers en vonden dat ze positief gediscrimineerd werd.

Maar dat soort argumenten heeft Rachida Dati, die volgens Sarkozy erg bescheiden is gebleven, nooit van haar stuk gebracht. "Slagen in het leven ligt niet voor de hand voor ons", zegt ze. "Toch maakt de republiek een succesvol parcours mogelijk. Zijn de toegangsexamens nu eenmaal niet voor iedereen dezelfde?"

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234