Woensdag 23/09/2020

Race naar snelste computer: Europa moet in achtervolging

Er ligt een miljard euro klaar voor de eerste Europese quantumcomputer, maar het lijkt erop dat VS-bedrijven als IBM en Google de Europeanen al bij voorbaat voorbijstreven.

Vandaag spreken de hoofdrolspelers in Brussel over de aanpak van het Europese quantumavontuur. In februari begint de eerste ronde van het zogeheten Flagship-programma voor quantumtechnologie, in totaal een miljard euro voor de komende drie jaar. Intussen draaien in Amerika de eerste echte quantumcomputers al. Vraag is of Europa het wiel nog eens moet willen uitvinden.

Quantumcomputers zijn de rekenmachines van de toekomst, die met bijna onbegrensde rekenkracht vraagstukken kunnen kraken, van de cryptografie tot het geneesmiddelenonderzoek. Anders dan digitale computers werken ze op basis van nieuwe quantumchips, waarin gewone bits zijn vervangen voor qubits, die tegelijk 1 en 0 kunnen zijn. De laatste jaren wordt een samenspel van 50 van zulke qubits beschouwd als genoeg om sneller te rekenen dan de beste supercomputer, zogenoemde quantumsuprematie of het begin van het echte quantumtijdperk.

Het is krijgsraad, geen crisisberaad, zegt een betrokkene over de bijeenkomst in Brussel. Maar vooral de vorderingen van Amerikaanse techgiganten als IBM en Google zullen de toon voor de gesprekken zetten, vermoedt hij ook. IBM maakte begin november bekend een quantumcomputer met 20 qubits te hebben. Een 50 qubit-computer wordt al getest in het IBM-lab en concurrent Google meldde dat het in december ook een systeem met 50 qubits gaat presenteren.

"Het is een beetje een woordenstrijd geworden", zegt de Delftse hoogleraar quantumfysica Ronald Hanson van onderzoeksinstituut QuTech. "Het gaat meer om wat je in je pr durft te zeggen dan om de harde wetenschap." Maar hij erkent dat er forse druk is vanuit de VS. De Amerikaanse chipmaker Intel is partner met QuTech, en heeft net met Delftse technologie een 17 qubit-quantumchip gebouwd, om in elk geval zichtbaar te blijven in de race.

Samenwerking

Volgens Hanson is de quantumwedloop echter nog zeker niet gelopen. Alle berekeningen die laten zien dat voor een interessante quantumcomputer minimaal 50 qubits nodig zijn, gaan uit van ideale omstandigheden. In werkelijkheid, zegt de hoogleraar, zijn de meeste quantumsystemen zeer gevoelig voor trillingen en warmte. In de praktijk zullen ze niet zonder interne controle en foutcorrecties kunnen werken. In de systemen van IBM en Google is dat allemaal niet ingebouwd. Juist daarin, en in quantumsoftware, kan Europa veel gaan betekenen, denkt Hanson.

In de discussies over Flagship zal onder meer ter sprake komen dat de quantumtechnologie misschien te groot is voor een wedloop tussen de VS en Europa. Samenwerking zou meer voor de hand liggen, zei een betrokkene onlangs in Nature.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234