Dinsdag 12/11/2019

Alcohol

Raak aan ons bier en je raakt aan ons DNA

Maximaal tien pintjes bier per week? Het blijkt gevoelig te liggen. Beeld Photo News

Alcohol maakt de tongen los. Nu de Hoge Gezondheidsraad adviseert om maximaal tien glazen per week te nuttigen, weten zowel voor- als tegenstanders niet waar ze het hebben. Waarom beroert alcohol ons zo?

"Dan is zelfs één zwaar bier per dag al te veel?" Bierliefhebbers overal te lande verslikten zich gisteren serieus in hun trappist: voor de Hoge Gezondheidsraad ligt de grens voor alcoholverbruik voortaan op tien glaasjes per week, waar bij een glas bier met 25 centiliter gevuld is en een glas wijn met 10 centiliter. Op sociale media reageerden velen dan ook net zoals Open Vld-voorzitter Gwendolyn Rutten. "Moeten/betuttelen/verbieden. Elke dag een kijvend vingertje voor alles wat plezant is", tweette zij.

Dat het advies veel emoties losweekt, verbaast medisch socioloog Guido Van Hal (UAntwerpen) niet. "Je hoorde het al tijdens de debatten over tabakspreventie: wat zal het volgende zijn dat ze ons willen afpakken? Veel mensen ervaren die richtlijnen als een strop om de hals. Het is ook altijd zonder: veertig dagen zonder vlees, zonder alcohol, zonder plastic. Het lijkt alsof op den duur niets meer mag."

Alcohol = gezellig

Het is ook evident dat uitgerekend alcohol zo gevoelig ligt, zegt Van Hal. Alcohol, het zit in onze volksaard. Behalve een cliché is het gewoon waar. "De Unesco heeft onze biercultuur zelfs tot werelderfgoed benoemd. We hebben meer dan 1.000 bieren, ieder dorp heeft wel zijn eigen brouwerij. Raak aan ons bier en je raakt aan ons DNA."

Daar komt dan nog eens bij dat in vele hoofden gezelligheid en alcohol onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Dat blijkt ook uit de weinige studies die naar de sociale effecten van alcohol zijn gevoerd. "Wie alcohol drinkt, heeft meer goede vrienden", blijkt daar volgens Van Hal uit. "Dat zijn er gemiddeld acht, tegenover zes bij geheelonthouders. Mensen blijken zich ook beter te voelen in gezelschap wanneer ze alcohol drinken. Ze zijn meer ontspannen en remmingen vallen weg."

En toch. De verwevenheid van alcohol met ons dagelijks leven doet misschien anders vermoeden, maar liefst 80 procent van de Vlamingen drinkt vandaag al minder dan die tien glazen alcohol per week. Alleen in de groep van 45 tot 75-jarigen drinkt een kwart vaak veel meer, in alle andere leeftijdscategorieën vallen de cijfers nog redelijk mee. 

Bovendien verscheen op sociale media voor iedere felle reactie tegen de richtlijn van de Hoge Gezondheidsraad een minstens even felle tegenstem die vindt dat het advies nog lang niet ver genoeg gaat en er niet genoeg gewezen kan worden op de negatieve effecten van alcohol. 

Handvaten

Het zijn indicaties dat er effectief een kentering in ons alcoholgebruik is ingezet, denkt Marijs Geirnaert. Zij is directeur van het Vlaams expertisecentrum voor alcohol en andere drugs en lanceerde de 'tienglazenrichtlijn' eerder ook al. "Bij de 12- tot 16-jarigen is het alcoholgebruik al acht jaar fel aan het dalen. Bij de 16- tot 18-jarigen zien we de laatste twee jaar dezelfde trend. Tegelijk daalt de bierconsumptie al jaren en valt ook de verkoop van wijn en sterke drank terug."

Waarom zo'n richtlijn dan nog nodig is? Omdat het een handvat is waar ook wie niet veel drinkt, zijn drankgebruik aan kan afmeten, zegt Geirnaert. Omdat, ondanks die goede cijfers, ook 20 procent van de bevolking wel een problematische relatie heeft met alcohol. Maar ook omdat het een dagelijkse strijd blijft.

"We zijn op de goede weg, maar de industrie verweert zich enorm. Vanmorgen nog zag ik een nieuwe reclame voor Jupiler Pure Blonde. Die wordt nadrukkelijk gepromoot als de perfecte dorstlesser na het sporten", verzucht Geirnaert. "Vergelijk het met de Bob-campagnes. Die doen we ook al twintig jaar, maar de jaarlijkse acties zijn nodig als reminder. Anders gaan mensen heel snel de veer weer lossen. Dat is des mensen. Dus blijven wij herhalen, herhalen en herhalen."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234