Donderdag 22/04/2021

R.E.M.

undefined

Klassiek met futuristisch randje

Toen R.E.M. na het vertrek van drummer Bill Berry in 1998 de elektronisch georiënteerde cd Up opnam, zag het er even naar uit dat het de zwanenzang van de groep zou worden. Intussen hebben de heren Mills, Buck en Stipe zich echter aan de trioformule aangepast, zodat Reveal, hun twaalde langspeler, blijk geeft van een hernieuwd zelfvertrouwen. De mellotrons, synthesizers, samplers en drummachines krijgen nog altijd een prominente plek in het geluidsbeeld, maar gekoppeld aan de organische aanpak van weleer en de gastbijdragen van echte muzikanten als Ken Stringfellow (ex-Posies), Joey Waronker en Scott McCaughey, klinken ze nu warmer en veelkleuriger dan voorheen.

In zekere zin is Reveal het futuristische broertje van Automatic For the People: anno 2001 doet R.E.M. immers weer in echte melodieën met hooks, refreinen en alles wat je van een echte popgroep verwacht. Het grote verschil met vroeger is dat de gitaren enigszins naar de achtergrond zijn verdrongen en het pianospel van Mike Mills steeds vaker het fundament van de songs vormt. 'Imitation of Life', de oertypische en meteen herkenbare single, is dus niet meteen representatief. Wel zorgt Peter Bucks obsessie door Brian Wilson ook nu weer voor expliciete referenties aan The Beach Boys: het onweerstaanbare 'Summer Turns to High' zou een verdwaalde track uit Pet Sounds kunnen zijn en het even speelse als zomerse 'Beachball', inclusief blazers en een rumbaritme, geeft zelfs een idee van hoe de Californische surfers zouden hebben geklonken, mocht Burt Bacharach tot hun gelederen zijn doorgedrongen.

Elders doen de psychedelische effecten veeleer denken aan Massive Attack, Moon Safari van Air en de jongste twee platen van Madonna: de songs blijven weliswaar klassiek van snit, maar 'The Lifting', het minimalistisch aangeklede 'I've Been High' en het ronduit schitterende 'Saturn Return' hebben allemaal een onderlaag waarin vreemde dingen gebeuren met computergeluiden en percussieloops. Wie zweert bij de meer klassieke R.E.M. zal dan weer watertanden bij de akoestische gitaarintro van 'She Just Wants To Be', de epische ballad 'I'll Take The Rain' en de toekomstige hit 'All The Way To Reno', vol Spectoriaanse castagnetten, twang-gitaartjes en een melodie die je tot diep in je dromen achtervolgt. Aan de teksten van Michael Stipe valt nog steeds geen touw vast te knopen, maar recurrente thema's zijn het aanhoudende conflict tussen gevoel en verstand en de kloof tussen spritualiteit en materialisme. Reveal heeft minstens vijf draaibeurten nodig om de luisteraar te ontdooien, maar wie doorbijt ontdekt dat R.E.M. het nog altijd kan. En dat is meer dan van de meeste van hun generatiegenoten gezegd kan worden.

R.E.M., Reveal, Warner Bros.

Badmarsh & Shri

Superieure hindi-hop

De koloniale geschiedenis van Albion is er geen om trots op te zijn, maar onrechtstreeks levert ze wél nog altijd prima muziek op. Daarvoor zorgen onder meer Nitin Sawhney, Talvin Singh, Asian Dub Foundation en, sinds 1998, ook het Brits-Aziatische duo Badmarsh & Shri. De eerste is een Londense dj, gespecialiseerd in techno, house, reggae en drum'n'bass; de tweede een uit Bombay afkomstige multi-instrumentalist die uitstekend overweg kan met tabla's en fluit en in de band van Nitin Sawhney vijf jaar lang de bas hanteerde. Het is trouwens Sawhney die beide heren samenbracht, wat drie jaar geleden resulteerde in het spectaculaire Dancing Drums. Opvolger Signs is zo mogelijk nog beter en gevarieerder: het is een opwindende dansplaat die je ook in je huiskamer kunt beluisteren, waarop breakbeats en invloeden uit hiphop en funk zich vermengen met pop, Indiase klassieke muziek en Bollywood-soundtracks. Voor dat laatste werden de strijkers van het Bombay String Orchestra ingehuurd.

Maar Badmarsh & Shri laten nog meer interessante gasten opdraven: zo worden de dubby titeltrack en het naar James Browns 'Sex Machine' verwijzende dancehallnummer 'Get Up' gezongen door UK Apache (herinner u: 'The Original Nuttah'). Voorts bedienen de heren zich van verscheidene betoverende vrouwenstemmen. Sanchita Farruque, eerder al te horen aan de zijde van Nitin Sawhney, maakte van 'Mountain Path' een sensuele drum'n'bass-ballad; Sanjogita Kumari manifesteert zich in 'Sajanna' als een ware sirene en folkchanteuse Kathryn Williams, die vorig jaar veelbelovend debuteerde met Little Black Numbers, speelt in 'Day By Day' een rol vergelijkbaar met die van Beth Orton op de platen van The Chemical Brothers. Het ene moment denken Badmarsh & Shri symfonisch en melodieus, het andere plaatsen ze alles in het teken van pulserende ritmen. 'Bang' is zelfs een verbluffende vocale imitatie van een tablasolo. Signs staat voor superieure hindi-hop: een ontmoeting van stijlen en culturen die de oppervlakkige exotiek moeiteloos overstijgt.

Badmarsh & Shri, Signs, Outcaste / PIAS

Depeche Mode

Belofte slechts half ingelost

Ze hebben onderweg enige schrammen en builen opgelopen en raakten hun zanger bijna kwijt aan de heroïnespuit, maar uiteindelijk hebben de heren van Depeche Mode dan toch hun twintigste verjaardag gehaald. In de loop van die twee decennia groeiden ze uit van elektro-teenyboppers met een voorliefde voor zwart leer tot geloofwaardige artiesten en wisten ze ruim vijftig miljoen platen aan de wereld te slijten. Ook qua excessief gedrag heeft Depeche Mode lang tot de wereldtop behoord: ten tijde van Songs of Love and Devotion was het de eerste groep die zowel een drugsdealer als een zielenknijper mee op tournee nam. Maar het vertrek van Alan Wilder werkte ontnuchterend genoeg om de drie overblijvers tot inkeer te doen komen. De chemische substanties werden in de vuilnisbak gekieperd en aan het handje van producer Tim Simenon maakte Depeche Mode in 1997 met Ultra een van de sterkste cd's uit haar carrière.

Het effect van die creatieve renaissance is ook op het gloednieuwe Exciter nog niet helemaal uitgewerkt. Dit keer gaan David Gahan, Martin Gore en Andrew Fletcher in zee met de van LFO en Björk bekende Mark Bell, die een interessant geluidsbeeld boetseert, maar helaas niet kan verhullen dat er ook zwakkere nummers op de plaat staan. Naar vullers als 'Breathe' en 'I am You' te oordelen laat vooral Gore het dezer dagen een beetje afweten. Hoewel er nog altijd donkere schaduwen over de muziek hangen en de teksten residu's bevatten van oude obsessies zoals zonde, schuld, perversiteit en dood, is deze tiende langspeler misschien wel de meest optimistische die Depeche Mode ooit heeft gemaakt. De puike single 'Dream On' (akoestisch gitaarriffje, borrelende synths, gesamplede beats) kent u al, maar de broeierige ballad 'The Sweetest Condition', het panoramisch georkestreerde 'When the Body Speaks' en het poppy 'Freelove' hebben minstens evenveel radiopotentieel. Al bij al is Exciter een vrij rustige en daardoor wat eenvormige plaat, die minstens drie tracks te lang duurt. Enkel met het logge 'The Dead of Night' en op een technobeat geplante 'I Feel Loved' brengt Depeche Mode er nog een beetje vaart in. Laat u dus niet misleiden door de cd-titel: die belooft meer dan hij waar kan maken.

Depeche Mode, Exciter, Mute / PIAS

Spain

Kroniek van een rouwproces

Josh Haden, zoon van de befaamde jazzbassist Charlie Haden, is geen vrolijke jongen. Naar zijn liedjes te oordelen, leeft hij in een wereld waarboven zich voortdurend grijze onweerswolken samenpakken en is zijn liefdesleven zulk een puinhoop dat zelfs een volwassen bulldozer het niet meer opgeruimd krijgt. Geen wonder dus dat de nieuwe plaat van zijn groep Spain alweer de kroniek van de op- en neergang van een relatie is geworden. Wie net een geliefde heeft verloren en nog een soundtrack zoekt bij zijn rouwproces mag in geen geval aan I Believe voorbijgaan. Al was het maar omdat Haden het woord verdriet consequent met een kleine letter spelt en zijn droefenis veeleer laat uitmonden in ingetogen gemijmer dan in getormenteerde dramatiek.

Net als op het zes jaar oude The Blue Moods of Spain, verpakt hij ook nu weer zijn ontboezemingen in warme, intimistische instrumentaties waarin subtiel vervlochten gitaren en zoemende orgeltjes centraal staan. Haden kiest voor heldere en eenvoudige structuren, langzame tempo's en een rijke, gelaagde productie, die dit keer vooral tijdens de meer poppy momenten imponeert. 'She Haunts My Dreams' en de titeltrack zijn van een haast adembenemende schoonheid, maar 'You Were Meant For Me', 'Make Your Body Move' en 'Born to Love Her' hoeven er niet voor onder te doen: ze fonkelen als parels om de hals van Bianca Castafiore. Velen zullen I Believe dus als balsem op hun wonden ervaren. Eén bezwaar slechts: zowel in muzikaal als thematisch opzicht vervalt Spain almaar vaker in herhaling. Afwachten dus of het Spaanse graan de volgende orkaan nog zal doorstaan.

Spain, I Believe, Restless / PIAS

Echo & The Bunnymen

Nog net niet verwelkt

Ooit behoorden Echo & The Bunnymen tot de invloedrijkste bands uit de Britse postpunkperiode, maar 21 jaar na Crocodiles is het belang van het Liverpoolse combo wel wat getaand. Zanger Ian McCulloch en gitarist Will Sergeant, de enige overblijvers uit de oorspronkelijke line-up, hebben het de jongste maanden dan ook niet onder de markt gehad. Hun vorige, schromelijk onderschatte cd What Are You Going to Do With Your Life? ging totaal de mist in en de Bunnymen werden gedumpt door hun platenmaatschappij, zodat ze zich verplicht zagen onderaan de ladder te herbeginnen.

Op Flowers, hun negende langspeler en derde sinds hun comeback met Evergreen, haalt vooral Sergeant het laken wat vaker naar zich toe, wat resulteert in voortreffelijk gitaarwerk. Voor het overige is het vertrouwde geluid van de groep intact gebleven: 'Make Me Shine', 'King of Kings' en het afwisselend naar 'Heroes' en 'Sweet Jane' lonkende 'Buried Alive' zijn best aardige songs, maar nieuwe terreinen worden er helaas niet meer verkend. McCulloch, Sergeant en hun drie jonge hulpjes doen op deze cd dan ook niets dat ze in het verleden al niet veel beter hebben gedaan. Hoewel het Britse blad Uncut Flowers omschrijft als de beste Bunnymen-plaat in zeventien jaar, kan geen van de nummers wedijveren met klassiekers als 'The Killing Moon', 'Rescue', 'Pictures on My Wall' of 'The Cutter'. Oude fans zullen zich aan dit werkstuk zeker geen buil vallen, maar als u het ons vraagt gaan deze Flowers geen lange bloeitijd tegemoet.

Echo & The Bunnymen, Flowers, Cooking Vinyl / Bertus

Dirk Steenhaut

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234