Vrijdag 30/07/2021

Quiz met asielzoekers laat Nederlanders onberoerd

De wereldmedia, inclusief BBC en CNN, stonden op hun kop, maar Nederland zelf reageert met schouderophalen op de tv-quiz Weg van Nederland, waarin uitgeprocedeerde asielzoekers strijden om een geldprijs. Boven de Moerdijk zijn ze dan ook wel wat gewend als het op cynische humor en choquerende televisie aankomt.

"Het leven van asielzoekers is als een spelshow, voordat je het weet lig je eruit." Dat staat te lezen op de website van Weg van Nederland. Het tv-programma, donderdagavond eenmalig door VPRO uitgezonden op Nederland 3, is een fors aangezet, cynisch pamflet tegen het Nederlandse asielbeleid. Wie een minuut zag van het programma, opgevat als een knullige persiflage van een echte tv-quiz, had meteen door dat het geen echte show was, maar wel een bittere aanklacht tegen het door Geert Wilders mee vormgegeven Nederlandse beleid.

Maar de asielzoekers, hoogopgeleide en keurig geïntegreerde uitgeprocedeerden, die waren wél echt. Of zoals presentator Waldemar Torenstra het verwoordde: "We gaan snel beginnen want jullie zijn uitgeprocedeerd en kunnen elk moment op het vliegtuig gezet worden." Door de asielproblematiek in de showbizzwereld binnen te brengen wordt een vervreemdingseffect gecreëerd. De slechte verstaanders kregen op het eind de boodschap nog eens netjes ingelepeld.

Zo'n expliciete politieke stellingname zou op de brave Vlaamse tv ondenkbaar zijn. Het verschil zit hem in het omroepenbestel, meent Jean-Pierre Geelen, televisiecommentator bij De Volkskrant. "De publieke omroepen komen voort uit onze verzuilde samenleving. Iedereen weet dat VPRO uit de linkse-progressieve hoek komt, dus kunnen ze zich ook wat verder wagen. Je zou verwachten dat de Evangelische Omroep nu komt met een antiabortusshow."

Vormelijk paste de show niet echt onder de noemer shocktelevisie, maar inhoudelijk schokken was wel de bedoeling. "Nederland heeft een traditie van andere, brutalere televisie", zegt Marina Alings namens VPRO. "In Nederland zijn die grenzen al een tijdje verlegd. Commercieel met Big Brother en De Gouden Kooi, maar ook bij de omroepen met bijvoorbeeld Spuiten en Slikken." De harde, cynische humor is ook geen nieuws in het land van Jiskefet of Theo Maassen.

De asielquiz roept onvermijdelijk herinneringen op aan De Grote Donorshow, van BNN, waarin nierpatïenten (toen wel acteurs) streden om een donornier. "Die show had een helderder boodschap, grotere impact en was gewoon beter", meent Geelen. Weg van Nederland leidde tot verhitte discussies op Twitter en een stroom van buitenlandse reportages, maar verder keek de Nederlander er niet echt naar om. Met 144.000 kijkers scoorde het programma bijzonder laag in primetime. Geelen: "Ik denk dat de Nederlander de kritiek op het asielbeleid moe is. Maar dat is geen reden om dit soort unieke programma's niet meer te maken."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234