Vrijdag 06/12/2019

Quinoa made in Belgium

Eeuwen geleden was quinoa Zuid-Amerikaans armemenseneten. Nu is het een gewas met sterrenstatus. Én een Belgisch etiket. In Rhisnes, een dorpje in Namen, worden de eerste tonnen geoogst.

La Falize, Rhisnes. Op dit domein, vlak bij de E42, werd in april op een proefveld van dertien hectare quinoa gezaaid. Een ideetje van François Gilbert, een 25-jarige bio-ingenieur die gefascineerd is door de Zuid-Amerikaanse zaadjes. Omdat ze voordelig zijn voor de consument en de teler, legt hij uit. "Quinoa is gezond en het telen ervan vergt relatief weinig werk en kan op Belgische bodem." In 2013 besloot hij het heft in eigen handen te nemen. Hij richtte met twee partners Land, Farm & Men op, een bedrijfje gespecialiseerd in biologische landbouw.

Hun eerste wapenfeit dateert van vrijdag: na maanden wachten kon er geoogst worden. "Een succes", aldus Gilbert. Tien ton werd er van de velden gehaald. De komende dagen volgt de rest. "We denken dat 80 tot 90 procent van de oogst gelukt is. In totaal moeten we 20 ton quinoa kunnen verzamelen." In november, als de zaden gedroogd en gesorteerd zijn, zal de quinoa 'made in Belgium' verkocht worden. Een primeur.

Hoewel quinoa al duizenden jaren geteeld wordt, is de vraag hier pas sinds de jaren negentig exponentieel gegroeid. De NASA zit daar voor iets tussen. De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie doopte de korrels toen als het ideale voedsel voor astronauten: voedzaam, gezond en compact. Toen ook onderzoekers zich erover bogen, duurde het niet lang voor de term superfood viel en de VS en Europa een voorraadje zochten. Gevolg: om aan de vraag tegemoet te komen, moest de productie fors omhoog. En dan nog bleken de inspanningen van Bolivia, Peru en co niet voldoende. De prijzen stegen: tussen 2011 en 2013 zouden ze verdrievoudigd zijn. Voor een ton wordt nu makkelijk 2.000 euro gevraagd.

In Rhisnes geloven ze niet dat ze rijk zullen worden. Daarvoor was hun veld te klein. De Belgische 20 ton verdwijnt in het niets tegenover de meer dan 70.000 ton die wereldwijd geproduceerd wordt. "We zullen in eerste instantie aan biowinkels leveren", klinkt het. 'Onze' quinoa is niet dezelfde als de Boliviaanse of Peruviaanse. In Wallonië hebben ze Pasto geplant, een van de drie varianten die speciaal voor ons klimaat ontwikkeld werden. Quinoa-expert Robert Van Loo van de Universiteit van Wageningen, die al jaren onderzoek doet naar het gewas, heeft die ontwikkeld. "De soorten die in Zuid-Amerika verbouwd worden, rijpen bij daglengtes van 12 à 13 uur. Dat lukt hier niet. Daarom hebben we soorten gekruist die vroeger afrijpen." De quinoa is ook minder bitter. "Normaal moeten de schillen weggepolijst en de zaden gespoeld. Deze niet. Daardoor zijn ze ook minder duur."

Antitarwelobby

De Nederlander denkt dat boeren over enkele jaren in de rij zullen staan voor quinoa. "Ik geloof niet in de term superfood, maar dit is het misschien toch wel. Het heeft al het goede van moedermelk: aminozuren, ijzer enzovoort." Bovendien lijkt de antitarwelobby steeds groter te worden. "Veel kookboeken en diëtisten zweren tarwe af."

In Nederland zijn een vijftiental quinoatelers. In ons land maar eentje. Wel lopen er experimenten. In Kruishoutem heeft het Provinciaal Proefcentrum voor de Groenteteelt Oost-Vlaanderen een honderd vierkante meter gezaaid. Ze willen er de opbrengst onderzoeken om boeren te kunnen informeren.

---

Wat is quinoa?

Quinoa heeft zijn oorsprong in Zuid-Amerika. In het Andesgebergte wordt het al 5.000 jaar verbouwd. Het is familie van spinazie. De korreltjes, omwikkeld door een bittere schil, zijn de zaden van de plant.

Quinoa is glutenvrij, bevat alle aminozuren die een mens nodig heeft, plus veel vitamines, mineralen en goede vetten.

Sinds de jaren negentig worden de zaden ook in onze contreien gekookt. Vorig jaar werden ze wereldwijd zo populair, dat de boeren de vraag niet meer konden bijhouden. Telers in Europa proberen nu mee te surfen op het succes met een speciaal voor ons klimaat gecreeerde variant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234