Maandag 28/11/2022

Qatar pakt wereldbeker fiksen

Te warm, te klein, geen voetbalcultuur. Toch haalde oliestaat Qatar het WK van 2022 binnen. Met dank aan vijf miljoen oliedollars en een waslijst corrupte voetbalbonzen, blijkt nu. De Britse krant The Sunday Times kon een hele reeks brieven, mails en bankafschriften op de kop tikken die de corruptie zwart op wit bewijzen.

Een reeks e-mails waarin voetballegende en huidig voorzitter van de Liberiaanse voetbalbond George Weah in ruil voor 36.500 euro zijn liefde voor het WK-project van Qatar belijdt. Een overschrijving van 73.350 euro vanuit Qatar naar de kas van de Somalische voetbalbond. Een gift van 10.000 euro ten voordele van de Guineese voetbalbondvoorzitter Bruno Bangoura.

Het zijn maar een paar van de documenten die The Sunday Times sinds dit weekend op zijn site heeft staan. De krant heeft naar eigen zeggen miljoenen mails, bankafschriften en brieven die bewijzen dat Qatar de wereldbeker via omkoping en corruptie binnenhaalde.

De spin in het omkopingsweb is Mohamed bin Hammam, voormalig voorzitter van de Aziatische voetbalbond en tot drie jaar geleden tweede in rang bij de wereldvoetbalbond FIFA. Hij spendeerde in totaal zowat 5 miljoen dollar (3,66 miljoen euro) om de Afrikaanse voetbalbonzen voor het Qatarese project te winnen. Hoe hij dat precies deed, blijkt uit de documenten die aan The Sunday Times werden gelekt.

Bin Hammam schreef in totaal voor zowat 147.000 euro over naar de persoonlijke bankrekening van dertig Afrikaanse officials. Hij organiseerde decadente snoepreisjes waarop hij voor 293.000 euro cash uitdeelde. En als hoofd van het Goal-programma van de FIFA sluisde hij 586.000 euro door naar de Ivoriaanse voetbalbond.

Undercover

Bin Hammam concentreerde zich op het Afrikaanse continent omdat de Afrikaanse voetbalbobo's er een gewoonte van maken samen te beslissen welk wereldbekerproject ze met hun in totaal vier stemmen willen steunen. Door meer dan dertig Afrikaanse officials persoonlijk te bevoordelen wist Qatar zich alvast van vier stemmen verzekerd.

Maar omdat er in totaal 22 stemgerechtigden zijn, moest Bin Hammam ook buiten Afrika opereren. In Trinidad en Tobago bijvoorbeeld. Jack Warner, de stemgerechtigde vertegenwoordiger van die eilandengroep, kreeg in totaal 1,17 miljoen euro op zijn rekening gestort. Ook Reynald Temarii, die namens Oceanië mocht beslissen waar het WK zou plaatsvinden, kon op de steun van Bin Hammam rekenen. Temarii kwam nog voor er gestemd moest worden in opspraak toen hij zijn stem te koop aanbood aan twee Britse undercoverjournalisten. Hij kreeg een schorsing aangesmeerd en zijn stem moest naar zijn opvolger gaan.

Maar omdat die het WK-project van Australië genegen was, stak Bin Hammam daar een stokje voor. Hij overtuigde Temarii om in beroep te gaan tegen de schorsing, waardoor het stemrecht van Oceanië, en de zekere stem voor het Australische project, verviel. Alle juridische kosten verbonden aan dat beroep, in totaal goed voor 223.000 euro, nam Bin Ammam met een glimlach voor zijn rekening.

De campagne van Bin Ammam en de oliedollars die hij daarbij kwistig in het rond strooide, misten hun effect niet. Toen de voetbalbobo's op 3 december 2010 in het Zwitserse Zürich verzamelden om over de wereldbeker van 2022 te stemmen, haalde het project van Qatar in de eerste ronde elf van de 22 stemmen binnen. In de daaropvolgende rondes rekenden de Qatarezen af met Australië, Japan en Zuid-Korea, om in de finaleronde uiteindelijk ook topfavoriet de Verenigde Staten te kloppen.

Schorsing

FIFA-voorzitter Sep Blatter reageerde in eerste instantie euforisch. "We trekken naar nieuwe landen. Ik ben een gelukkig man." De kater volgde al snel. Een wereldbeker organiseren in een land waar tijdens de zomer de temperaturen in de schaduw oplopen tot 50 graden ligt allesbehalve voor de hand. Ook als je alle stadions uitrust met airco.

Bovendien bouwt het oliestaatje alle nieuwe voetbaltempels binnen een straal van vijftig kilometer, wat tijdens het wereldkampioenschap haast zeker tot verkeerschaos moet leiden. En alsof dat nog niet genoeg is, blijken ze het in Qatar bij de bouw van die stadions niet al te nauw te nemen met de werkomstandigheden waarin de buitenlandse arbeiders de infrastructuur moeten klaarstomen.

Mensenrechtenorganisaties hebben het over mensonwaardige omstandigheden en zelfs slavernij. Zij vrezen dat het dodental tegen de start van het wereldkampioenschap kan oplopen tot 4.000.

Ondertussen gaf zelfs Blatter toe dat de toewijzing aan Qatar een vergissing was. "Het is er 's zomers veel te warm om te voetballen", zei hij vorige maand in een interview met de Zwitserse televisie. Er wordt hardop nagedacht over een WK in de winter, maar dat voorstel stuit haast zeker op een njet van de Europese topclubs, die hun sterspelers in het midden van de competitie niet wekenlang willen missen.

Ook voor Mohamed Bin Ammam volgde al snel de ontnuchtering. Na het binnenhalen van het WK stortte hij zich op een volgend project: voorzitter van de FIFA worden. En ook daarvoor nam hij zijn toevlucht tot het beproefde recept van smeergeld en snoepreisjes. Maar Bin Ammam kwam van een kale kermis thuis. Enkele bobo's die hij benaderde, waren niet opgezet met zijn aanpak en sloegen aan het praten.

In juli 2011, amper een paar maanden nadat hij Qatar aan het wereldkampioenschap had geholpen, zat de carrière van Bin Ammam er definitief op. Hij werd levenslang geschorst door de ethische commissie van de FIFA.

Onderzoek

De grote vraag is wat er nu te gebeuren staat. Hoewel al veel langer geruchten de ronde doen over corruptie bij de toekenning van de wereldbeker aan Qatar is er dankzij de onthullingen van The Sunday Times voor het eerst een echte 'smoking gun'. Het Qatarese WK-comité haastte zich gisteren om alle banden met Bin Ammam te ontkennen. "Hij speelde geen rol bij de activiteiten van ons comité. Noch officieel, noch officieus."

Het comité ontkent met klem alle beschuldigingen. "We hebben niets fout gedaan en zullen er alles aan doen om de integriteit van ons project te bewaken. We onderzoeken momenteel met onze advocaten of en welke stappen we zullen zetten. We hebben het toernooi binnengehaald omdat ons project het beste was. Bovendien is het tijd dat het Midden-Oosten een eerste wereldbeker organiseert."

Maar inmiddels richt ook de FIFA zijn pijlen uitdrukkelijk op Qatar. Michael Garcia trekt binnenkort voor het eerst naar Doha om daar de leden van het Qatarese comité te ondervragen. De Amerikaanse openbaar aanklager voert als voorzitter van de ethische commissie al twee jaar een onderzoek naar corruptie bij de wereldvoetbalbond en moet binnenkort met zijn rapport komen. Veel, zo niet alles, hangt daarvan af.

Dat blijkt ook uit de reactie van Jim Boyce, vicepresident van de FIFA, bij Sky News. Volgens hem is de kans groot dat er een nieuwe stemming komt als blijkt dat er effectief corruptie in het spel is. "Als Michael Garcia met concreet bewijs op de proppen komt, dan zullen we dat bij de FIFA en binnen het uitvoerend comité heel serieus nemen. Ik hoop dat we op dat moment de juiste beslissing zullen nemen."

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234