Vrijdag 27/11/2020

Qatar koopt de wereld

Van slaapstaatje tot economische moloch. Qatar heeft geld te veel, en gaat dan maar shoppen in de wereld. Van hotels tot winkelcentra, over energiebedrijven, exuberant vastgoed tot een voetbalploeg toe. Gisteren werd Deutsche Bank aan het lijstje toegevoegd. De 1001 dromen van sjeik Hamad bin Khalifa Al Thani zijn dankzij de gasdollars geen bedrog.

Of u nu met uw Volkswagen rijdt, gaat shoppen in het prestigieuze Londense warenhuis Harrod's, klant bent bij de Britse Barclays Bank of supportert voor de Franse voetbalclub Paris Saint-Germain. U bent telkens eigenlijk een beetje klant van de Golfstaat Qatar. Sjeik Hamad bin Khalifa Al Thani haalt met de glimlach zijn chequeboek boven als hij weer eens een stukje van de wereld kan kopen.

Het laatste speeltje in de rij is Deutsche Bank. De grootste Duitse bank wil een kapitaalverhoging van 8 miljard euro doorvoeren. De Qatarese sjeik zorgt alvast voor een belangrijke schijf van 1,75 miljard euro. De man heeft intussen ervaring met banken, want ook Barclays, Credit Suisse, Bank of America en de Agriculture Bank of China behoren tot zijn financiële holding.

Was Qatar in 1995 nog een veredeld dorp, dan zette het onder sjiek Hamad een spurtje in waar Usain Bolt nog iets van kan leren. De nu 62-jarige emir schopte midden de jaren negentig eigenhandig zijn vader van de troon. Hij voorzag dat Qatar een transformatie moest ondergaan. Onder zijn vader was Qatar een slaapstaatje dat zich beperkte tot het oppompen en exporteren van aardolie. Vandaag is de hoofdstad Doha het exclusieve uithangbord van een bruisende Golfstaat.

Een berg cash

Het helpt de zaak allemaal natuurlijk wel een beetje vooruit als je kunt bogen op bijvoorbeeld iets banaals als grondstoffen. Met de export van olie en gas werden al honderden miljarden dollars verdiend. Volgens investeerders drijft Qatar op een zee van gas. De voorraad wordt geschat op 25 triljoen kubieke meters. Dat getal zegt u allicht ook niets, investeerders houden het daarom op ruim 13 procent van de wereldvoorraad. Zijn olievoorraad droogt pas op over ongeveer zestig jaar. Anders gezegd: Qatar zit op een berg te ontginnen cash zonder weerga.

Die opbrengst maakt de emir schandalig rijk. Zijn vermogen wordt geschat op 50 miljard dollar, 36 miljard euro. Ook de Qatarezen zelf zitten goed bij kas. De Golfstaat heeft per hoofd van de bevolking het hoogste inkomen ter wereld. Onderwijs, gezondheidszorg, water en elektriciteit zijn er helemaal gratis.

Maar achterover leunen en slapend rijk worden is niet echt een optie voor de koninklijke familie Al Thani, die al meer dan 150 jaar autoritair aan de macht is. Hoe royaal ook, de eieren in één mand leggen is gevaarlijk. De opkomst van het Amerikaanse schaliegas is slechts één voorbeeld dat Qatar met argusogen volgt.

Een economie is best zo gediversifieerd mogelijk, en daarom werd in 2005 de Qatar Investment Authority (QIA) opgericht. Via dat vehikel, vandaag al goed voor 150 tot 200 miljard aan vermogen in dertig landen, worden andere inkomstenbronnen aangesproken.

De QIA bezit grote aandelenpakketten in bedrijven als Total, Volkswagen en Moët Hennesy Louis Vuitton. Het beroemde warenhuis Harrod's is in volledige eigendom. De Londense stadskwartieren Canary Wharf en Wood Wharf zitten bij Songbird, een dochterbedrijf van QIA dat ook de helft van het olympisch dorp in Londen bezit.

Voorts behoren de nieuwszender Al-Jazeera en de voetbalclub Paris Saint-Germain tot de portfolio. In één adem kochten de Qatarezen ook de tv-rechten van de Franse Ligue 1 aan voor hun tv-zender Al Jazeera Sports. Een forse dreun voor Canal+ en een kleine attentie voor de bevriende (toenmalige) president Nicolas Sarkozy, die al geruime tijd ruzie had met de betaalzender.

De Qatarese expansiedrift beperkt zich niet enkel tot West-Europa. Buiten Europa richtte de QIA een kantoor op in India en China om ook in deze sterk groeiende economieën een stevige voet aan de grond te hebben. Het heeft tot gevolg dat Qatar en zijn emir niet alleen een gigantische geografische vingerafdruk hebben, het levert hen ook een 'liberaal' imago op, dat schril afsteekt tegen dat van andere Arabische landen. Door het zich inkopen in tal van internationale kroonjuwelen timmert Qatar stevig verder aan zijn internationale bekendheid, of verzekert het zich van solide inkomsten.

Die economische invloed brengt ook politieke macht met zich mee. De kleine staat wil niet verdrukt worden in het rumoerige Midden-Oosten. Zo is Qatar een belangrijke uitvalsbasis voor het Amerikaanse leger, terwijl het financiële steun geeft aan de Syrische oppositie en de nieuwe regimes in Libië en Egypte. Tegelijkertijd is Qatar een bondgenoot van Hamas en de Egyptische Moslimbroeders.

Buitenbeentje

Die opvallende allianties maken van Qatar een diplomatiek buitenbeentje, en houdt het zo iedereen te vriend. Ze kopen zich een diplomatiek vrijbriefje en hebben via hun internationale vertakkingen een breed netwerk van politieke vrienden.

Sinds enkele maanden is er een goed voorbereide machtswissel gebeurd waarbij de emir de fakkel heeft doorgegeven aan zijn zoon sjeik Tamim bin Hamad Al Tahni (33). Met de komst van de nieuwe emir moet echter geen stijlbreuk worden verwacht. Tamim heeft zich ook al jaren in het spoor van zijn vader ingewerkt. Groot-Brittannië̈ is zijn tweede thuis. Hij genoot zijn opvoeding in Sherborne, een exclusieve privéschool en bezocht net als zijn vader de militaire academie Sandhurst. Vooralsnog geen eigendom van de familie.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234