Maandag 14/10/2019

Onderwijs

Punten afschaffen op school? ‘Een vijf op tien zegt niets over je evolutie’

Johan Xhonneux is de nieuwe voorzitter van de Vlaamse Scholierenkoepel. Beeld RV

Scholen moeten ‘punten geven’ afschaffen en vervangen door meer feedback. Dat voorstel lanceert de nieuwe voorzitter van de Vlaamse Scholierenkoepel. Maar is dat wel een goed idee, nu blijkt dat de kwaliteit van het onderwijs daalt? 

“Scholen moeten afkicken van de puntencultuur”, zegt Johan Xhonneux, een 17-jarige scholier, die pas is benoemd tot voorzitter van de Vlaamse Scholierenkoepel (VSK). “Op smartschool (digitaal platform voor ouders, leerlingen en leraren, red.) komen die punten meteen online, zodat ook ouders ze kunnen zien. Maar daar staat geen enkele commentaar bij. Een vijf op tien op een toets duidt niet aan welke evolutie een leerling heeft gemaakt.” 

Omdat het Vlaams onderwijs nu vooral naar punten grijpt om leerlingen te evalueren, krijgen scholieren dus veel te weinig feedback. Voor Xhonneux moet dat alvast anders. Meer duiding bij hoe leerlingen het doen op school, moet op termijn zelfs toelaten om ‘puntenloos’ te werken. In plaats van punten op een taak zouden scholieren zo enkel nog commentaar krijgen. “Omdat leerlingen nu ook te veel gefocust zijn op punten, leidt dat bij velen tot faalangst.”

Onderwijsspiegel

Het voorstel van de jonge voorzitter is opmerkelijk, omdat uit studies net is gebleken dat de kwaliteit van het Vlaamse onderwijs in vergelijking met zo’n vijftien jaar geleden dramatisch is gezakt. Het debat daarover heeft de laatste weken ook de vraag doen oprijzen of we niet beter teruggrijpen naar oude, beproefde onderwijsmethodes. “De timing van het voorstel is inderdaad verrassend”, zegt cognitief psycholoog Wouter Duyck (UGent). “Maar het past ook in een breder fenomeen. Je ziet dat academisch presteren steeds meer onder vuur komt te liggen. Het hoeft allemaal geen acht op tien meer te zijn.” 

De Onderwijsspiegel, een jaarlijks rapport van de Vlaamse onderwijsinspectie, heeft er onlangs op gehamerd dat de manier waarop scholen evalueren niet goed zit. Omdat toetsen en examens slecht zijn opgesteld, peilen ze te weinig of leerlingen hun leerdoelstellingen halen. “Leerkrachten moeten daarom meer ondersteuning krijgen bij het opstellen van hun toetsen”, zegt inspecteur-generaal Lieven Viaene. “Ik begrijp dat het VSK de puntencultuur aanklaagt, maar de slinger is in het Vlaamse onderwijs volgens mij niet te ver doorgeslagen.” 

De Onderwijsspiegel, zo stelt Viaene, heeft wel nog een ander punt naar boven gehaald. Op school zijn er inderdaad te weinig mogelijkheden voor leerkrachten om uitleg te geven bij hoe de leerlingen het doen. Of de mogelijkheden die er wel zijn, worden niet genoeg benut. “Dat is echt ons grootste pijnpunt”, zegt Viaene. “Na  toetsen of examens bijvoorbeeld, moet een leerkracht meer feedback kunnen geven aan de leerling. Die moet er dan wel op gericht zijn om de ontwikkeling van de leerling te stimuleren.” 

Pedagoog Pedro De Bruyckere (Arteveldehogeschool/Universiteit Leiden) is het daar volledig mee eens. “Cijfers zijn een basisvorm van feedback, maar als het daarbij blijft is er een probleem.”  Zowel Viaene als De Bruyckere noemen punten eigenlijk een ‘symbooldossier’. In de praktijk blijken ze handig om een indicatie te geven over de prestaties van een leerling, in theorie zou je ook zonder kunnen. 

Smileys en bloemetjes

Maar wat zou er dan in plaats kunnen komen? Meer feedback is dan wel een logische optie, maar toch heeft Duyck hier ernstige twijfels bij. “Smileys, bloemetjes: veel scholen hebben punten al door iets anders vervangen”, zegt hij. “Maar dat is geen goede evolutie. Zonder punten gaat er net heel veel informatie verloren.” 

Een Zweedse studie heeft volgens hem aangetoond dat sommige leerlingen – in dit geval meisjes – net beter presteerden mét punten dan zonder. Dat wijst erop dat punten bepaalde leerlingen ook kunnen motiveren. 

“Individuele feedback zou moeilijk te organiseren zijn”, zegt hij. “Een leraar geschiedenis heeft na een examen geen tijd om een uur met een student na te praten. Ik pleit ervoor om de recepten te gebruiken waarvan we weten dat ze werken. Ga er gewoon op een verantwoorde manier mee om.” 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234