Donderdag 02/07/2020

Punk met een gehuurde camionette

Een groepje brave schooljongens uit Neerpelt dat plots midden in de gore onderbuik van de punkscene terechtkomt. Zo begint het muzikale verhaal van Stijn Meuris. 'Een plan had ik niet. Ik wilde gewoon iets dóén.'

'Iedereen denkt dat mijn muziekcarrière begon toen we op 1 april 1990 Humo's Rock Rally wonnen met Noordkaap", zegt Stijn Meuris. "Maar dat klopt niet. Het échte begin was een anarchistische interim-leraar maatschappijleer en het bandje Gruppenbild."

1980. Stijn Meuris zat in het vijfde middelbaar in het Koninklijk Atheneum van Overpelt, las de Joepie en keek naar de AVRO's Toppop toen een magere punker met veel badges en wild haar zijn klas binnenstapte en zijn wereld Dead Poets Society-gewijs volledig op zijn kop zette. "Marc Haesendonckx heette hij. Ik wil het nu niet overromantiseren, maar in de paar maanden dat ik les kreeg van hem is mijn leven volledig veranderd."

Marc Haesendonckx speelde bas bij punkgroep De Brassers, die in datzelfde jaar de finale van Humo's Rock Rally haalden. Meuris: "Ik begon Humo te lezen en leerde zo monumenten kennen als Kees van Kooten, Guy Mortier, Marc Didden, Marc Mijlemans, Rudy Vandendaele. In diezelfde periode zag ik toevallig - hoewel, ik spreek liever over serendipiteit - het VPRO-muziekprogramma Gotterdammerung van Bram van Splunteren. Dat was een alternatief muziekprogramma uit de tijd dat alternatief nog iets wilde zéggen: toen kon je bij wijze van spreken met twee dissonante noten op een basgitaar een hele politiezone mobiliseren, nu speelt de man die bij de bank werkt in een punkgroep - maar dat geheel terzijde.

"Ik zag dus in die uitzending een fragment van Joy Division en van Nick Caves eerste groep, The Birthday Party. Sterk. Ik heb het onlangs op YouTube opgezocht, ik krijg er nog altijd kippenvel van. Plots begreep ik waarom Marc Haesendonckx een badge van Joy Division op zijn jas had gespeld en kon ik linken leggen tussen bands. Ik begon ook groepen goed te vinden die ik voordien negeerde.

"Maar het was vooral heel bijzonder om iemand te kennen die met muziek bezig was. Tot op dat moment dacht ik dat muziek maken voorbehouden was voor mensen die zeven jaar aan het Lemmensinstituut hadden gestudeerd. Muzikanten waren onbereikbaar, in ieder geval geen gewone jongens van Overpelt. Plots stond daar een muzikant voor mijn neus. Hij was mijn toegangspoort tot een nieuwe wereld."

Met de klas naar de AB

Met een paar klasgenoten ging Meuris in Brussel naar de finale van Humo's Rock Rally kijken om De Brassers in actie te zien. Hij werd van zijn sokken geblazen. "Ik was nog nooit in de AB geweest. Mijn leraar voor een volle zaal dit soort ongepolijste postpunk te zien spelen, die impact was ongelooflijk. We waren zó zwaar onder de indruk dat we besloten om zelf muziek te maken. Dat deden we met een zekere stoerheid die erg ongepast was: toen we Marc na de finale op school zagen, zeiden we: 'Och jong, Hoas - want zo noemden we hem - dat kunnen wij ook.'

"Tja, iemand van vijftien is een ongeleid projectiel. We stonden daar niet al te veel bij stil. We dachten: we sturen ons cassetje in, we staan in de finale en Humo schrijft over ons. Vreemd genoeg hielden wij totaal geen rekening met die vijfhonderd andere ingezonden cassettes. Maar kijk, twee jaar later stond Gruppenbild effectief in de finale van Humo's Rock Rally. Het was trouwens nog een heel gedoe om de voltallige groep mee op het podium te krijgen, want mijn broertje, die synthesizer speelde, was nog maar veertien jaar en hij mocht de AB niet binnen. (lacht)"

De oprichting van Gruppenbild verliep redelijk prozaïsch. "Dat ging zo: 'Wat word jij? Drummer? Oké!' Er was geen enkele reden om aan te nemen dat we dat ook zouden kunnen. Ik werd zanger omdat ik geen geld had en ik dacht dat ik dan geen instrument hoefde te kopen. De eerste drie maanden zong ik zonder microfoon en zonder versterker. Ik ging in een hoek staan omdat dat lichtjes versterkend werkte. (lacht) En we hadden maar geld voor één versterker, waar we zowel de gitaar als de bas inplugden. Hoe dat klonk? Wat denk je zelf?

"We waren in ieder geval vertrokken. In totaal hebben we drie nummers opgenomen, één ervan heette 'Maatschappij'." Als ode aan de inspirerende leerkracht maatschappijleer? "Nee, dat was een mooie hommage geweest. (lacht) Maar het had er niets mee te maken. Het was maatschappijkritische cold wave. Onbevangen en naïef. Het had wel iets, maar eigenlijk waren wij te snel tevreden. Dat had de baseline kunnen zijn van Gruppenbild: er zit meer in, maar wij zijn allang content. We hadden gedaan wat we beloofd hadden, hé: de finale van de Rock Rally halen. Dus we waren klaar."

Door die finaleplaats in Humo's Rock Rally en lovende recensies in het blad kon Gruppenbild meteen beginnen toeren. "Daar hadden we natuurlijk geen rekening mee gehouden. We hadden helemaal niet nagedacht over wat we ná die finale zouden doen. We hadden geen managementbureau, geen platenfirma, want platenfirma's, daar waren wij uiteraard tegen. Nu, dat kwam goed uit, want die waren ook tegen ons. (lacht) Thuis rinkelde de telefoon de hele dag en als mijn broer en ik thuiskwamen na school lag er een lijstje klaar met mensen die gebeld hadden om ons te boeken."

Lange jassen

Optreden leverde logistieke problemen op, want niemand van de bandleden was oud genoeg om een rijbewijs te hebben. "Mijn pa heeft ons een keer of vijftig rondgereden met een gehuurde camionette. Tot dan toe zaten we in het door Humo beschermde milieu van de Rock Rally, maar daarna werden we losgelaten in the real world. Best heavy. Ik zie mijn vader nog altijd staan in een of ander Amsterdams kraakpand. Plots kwamen wij terecht in de onderbuik van de maatschappij met punk, lange jassen, échte armoede en veel drugsellende. Geen mooi plaatje.

"Een jaar na de Rock Rally namen we één slecht singeltje op in een kleine studio in Antwerpen op Linkeroever. Met onze instrumenten de trein op en daarna de voetgangerstunnel door. Een lange, zware tocht, want intussen hadden we al meer dan één versterker om mee te sleuren."

Maar één singeltje en met de papa in een camionette rondrijden van punkcafé naar punkcafé was voor Meuris niet genoeg. "Er moet meer zijn, dacht ik. Dat klinkt arrogant, maar zo bedoel ik het niet. Ik had mijn ding gevonden en dat was niet voetbal of judo, maar muziek. Ik wilde dat niet meer loslaten, ik wilde erin dóórgaan. Dat heeft uiteindelijk geresulteerd in Noordkaap en een redelijk stormachtige overwinning op de Rock Rally van 1990. Gruppenbild was jongensachtige sturm-und-drang, maar het was eigenlijk een slechte kopie van De Brassers en aanverwanten.

"Noordkaap was anders. Het was geen kloon meer van een bestaande band. Noordkaap was uniek. We waren sowieso atypisch, fremdkörper in het muziekcircuit, met een iets te dikke, iets te grote gast met een bril op als zanger. In 1990 won Noordkaap de finale van de Rock Rally en exact tien jaar later, op 1 april 2000, speelden we op hetzelfde podium ons afscheidsconcert. De cirkel was rond."

Bio

°1964 Neerpelt

Breekt bij het grote publiek door als hij in 1990 met de groep Noordkaap Humo's Rock Rally wint.

Tien jaar later, op 1 april 2000, speelt Noordkaap haar afscheidsconcert in de AB.

In 2001 roept Meuris een nieuwe groep in het leven, Monza, met de debuut-cd en gelijknamige hit Van God los.

Met het akoestische project Meuris2010 slaat hij een brug tussen de afgesloten Noordkaap- en Monza-periode en zijn toekomstige projecten. Op de cd Spectrumneemt hij nieuwe versies op van een selectie nummers op uit tien jaar Noordkaap en tien jaar Monza.

Begin 2013 komt Meuris op de proppen met een nieuwe plaat, Mirage.

Naast zijn muzikale carrière werkt Meuris ook voor de tv. Hij maakte onder meer Stijn en het heelal en Week van liefde.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234