Dinsdag 01/12/2020

'Punk gaf het individualisme een boost'

'Züri brännt' is een punknummer uit 1979. In welke context is het ontstaan?

"Zwitserland kende, net als vele andere Europese landen, in die jaren een bloeiende punkscene. Punk was de meest zichtbare actieve subcultuur. Het nummer werd al in 1978 door The Dogbodys uit Zürich gecomponeerd. Toen de zanger ermee ophield en de veertienjarige Sara Schär zich als zangeres bij hen aansloot, herdoopten ze zich tot TNT. Zij namen het nummer op en het werd hun debuutsingle in 1979. De song handelt eigenlijk over de verveling in een doodgeleefde stad en wordt gezongen in het plaatselijke dialect. Pas een jaar later werd het nummer geadopteerd door de op punk en do-it-yourself geënte tegencultuur uit de jaren 80. Ze organiseerden een ludieke manifestatie bij de Opera, maar door de opgefokte sfeer tussen betogers en politie werd het al snel grimmig. Zürich scheen inderdaad te gaan branden."

Waarom een verhaal over jongerenrellen in 1980 in Zwitserland?

"Al jaren willen we een roman schrijven over de jaren tachtig. We hebben aanzetten en fragmenten in overvloed, maar al twee keer groeide uit de ideeën en het materiaal voor deze jarentachtigroman een zelfstandige roman die daar ogenschijnlijk niets mee te maken heeft, namelijk Wij en Dinsdag. 'Züri brännt' is een van die fragmenten dat we nu tot een apart verhaal hebben uitgewerkt.

"De vijftigers van vandaag waren de jongeren uit de jaren zeventig en tachtig. Verschillende van deze vijftigers bezetten nu prominente plaatsen in onze samenleving. Als kunstenaar, als marketingspecialist, als mediafiguur, als politicus, enzovoort.

"Veel elementen van de samenleving zoals we die nu kennen, werden toen voorbereid of in de steigers gezet. Vrije radio's maakten de weg vrij naar commerciële zenders. Vanuit de subcultuur van punk kreeg het individualisme (I wanna be me, I am a poseur, No more heroes, Do it yourself) een boost die uiteindelijk de samenleving ging domineren. De politiek wil rechtstreeks met de burger debatteren, geen bonden, geen organisaties. Ook het sociale leven werd geïndividualiseerd. Het vrijgekomen gat werd opgevuld door de media, opiniepeilers en marktanalisten. Het IJzeren Gordijn viel, de Twin Towers vielen. De huidige samenleving heeft nog weinig gemeen met het tijdperk waaruit diegenen stammen die nu aan het roer staan. Dat maakt een reflectie op die tijd tot een boeiend uitgangspunt."

Is het jongerenprotest van toen te vergelijken met dat van de Indignados en Occupy Wall Street?

"We hebben dit verhaal uitgewerkt omdat het ons in elk geval nog altijd actueel lijkt, het verleden is dichterbij dan we vaak denken. Wat er nu zo anders is, dat oordeel laten we de lezer graag zelf vellen."

In jullie werk tonen jullie je sterk geëngageerd. Toch gebruiken jullie een schuilnaam. Waarom?

"Wat ooit de betreurde Franse dichter Guillevec zei, slaat nog altijd de nagel op de kop: je engageert niet je werk, maar je leven. Die schuilnaam stamt uit mijn carrière als frontman van Aroma di Amore. Ondertussen schrijven we ons literaire werk met zijn tweeën, maar die naam hebben we behouden. Elvis Peeters is niet geboren, hij is ontstaan als publieke figuur. Engagement is persoonlijk, de publieke figuur is slechts een hulpmiddel. Overigens zijn we van mening dat de NAVO afgeschaft moet worden."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234