Zondag 28/02/2021

AchtergrondPsychologie

Psychologencommissie opnieuw in opspraak: professionals dienen klacht in wegens aanwezigheid ‘bedenkelijke’ leden

Seksuologe Kaat Bollen kreeg een waarschuwing van de tuchtraad. Beeld BELGA
Seksuologe Kaat Bollen kreeg een waarschuwing van de tuchtraad.Beeld BELGA

Bijna vijftig psychologen, artsen en onderzoekers hebben in december een klacht ingediend bij de Psychologencommissie. Ze vinden het niet kunnen dat twee recent verkozen leden van het tuchtorgaan pseudowetenschappelijke behandelingen aanbieden. ‘Dit is in strijd met de deontologische code.’

De tuchtrechter van de Psychologencommissie die seksuologe Kaat Bollen mee op de vingers tikte, is niet de enige met een klacht aan zijn been. Ook twee andere leden van het tuchtorgaan worden geviseerd.

Op 4 december klaagde klinisch psycholoog Kris Martens, samen met 44 andere psychologen, artsen, onderzoekers en een patiënt, twee vrouwen aan die zetelen in de Nederlands- en Franstalige Raad van Beroep. Dat heeft De Morgen nu vernomen. Voor alle duidelijkheid: zij hebben niks te maken met de zaak-Bollen. De seksuologe werd veroordeeld door eerdere leden.

De groep vindt het “merkwaardig en problematisch” dat de twee vrouwelijke leden pseudowetenschappelijke behandelingen aanbieden. “Dat zijn praktijken die duidelijk in strijd zijn met artikel 32 van de deontologische code”, zo leest de klacht, die onder meer mee ondertekend is door filosoof Johan Braeckman (UGent) en Marleen Finoulst, hoofdredacteur bij gezondheidenwetenschap.be. Het artikel in kwestie stelt dat een psycholoog methodes moet gebruiken die erkend zijn door de “wetenschappelijke gemeenschap der psychologen”.

De vrouwen in kwestie geven zogenaamde ‘regressietherapie’. “Het idee daarachter is dat psychische klachten voortkomen uit problemen die iemand in vorige levens heeft opgelopen”, leest de klacht. Op de site van een van de therapeuten staat het zo: “Op het einde is er steeds een magische en onvergetelijke ervaring van heling. De regressant kan ook contact opnemen en communiceren met overledenen.”

“De Psychologencommissie moet nagaan of kandidaten voor haar tuchtorganen de deontologische code zelf naleven”, vinden Martens en co. “Dit blijkt niet het geval. Een klacht indienen was dan ook noodzakelijk om de Commissie een kans te geven om te reageren.” De ondertekenaars hopen op een tuchtsanctie. “Zodat ze zeker niet meer kunnen zetelen in disciplinaire instanties.”

De Morgen contacteerde de vrouwen in kwestie, maar kreeg geen gehoor. Directrice Julie Laloo van de Psychologencommissie kan niet op de klacht ingaan, omdat ze “door de scheiding der machten” geen kennis erover heeft. Ze geeft wel aan dat elke klacht au sérieux wordt genomen en dat raadsleden niet beschikken over onschendbaarheid. “We hebben net hoge verwachtingen van hen. Ze moeten onbesproken zijn en de deontologische code hoog in het vaandel dragen.”

Momenteel gelden er volgens een Koninklijk Besluit maar twee voorwaarden voor wie zich verkiesbaar wil stellen voor een tuchtraad. Zo iemand moet minstens drie jaar ingeschreven zijn bij de commissie en mag geen tuchtstraf hebben opgelopen. Ook de manier waarop de leden gekozen zijn is wettelijk bepaald en werd volgens Laloo gerespecteerd. “Tien procent van onze 15.000 ingeschreven psychologen heeft een stem uitgebracht.”

Wie zich psycholoog wil noemen, moet een deontologische beroepscode naleven. Gebeurt dat niet, dan kan een klacht ingediend worden bij de Psychologencommissie. Binnen die overheidsinstelling zijn twee tuchtorganen die toezien op het naleven van die code: de tucht- en beroepsraad. Zij zorgen er onder meer voor dat cliënten goed beschermd blijven en de waardigheid van de beroepsgroep verzekerd wordt. Het zijn deze raden die seksuologe Kaat Bollen onlangs een waarschuwing gaven. Die kwam er nadat een collega had geklaagd over het feit dat haar titel van psycholoog telkens vermeld wordt bij onder meer pikante foto’s en artikels en op haar webshop met seksspeeltjes.

Over de Psychologencommissie bestaat al langer onvrede. Zo stellen ook andere psychologen zich vragen bij de manier waarop het tuchtorgaan is samengesteld. Elke collega die lid is van de Commissie kan om de zes jaar stemmen op een lijst met kandidaten, maar weet daarbij niets over hun expertise of beweegredenen. 

Ook de gebrekkige communicatie van de tuchtorganen zorgt voor wrevel. Net zoals bij de Orde der Artsen wordt de persoon die een klacht indient niet op de hoogte gehouden. Dat is wettelijk niet mogelijk.

Moet er geen nieuw orgaan opgericht worden, een Orde van Psychologen die onder een hernieuwde deontologische code werkt? Edward Van Rossen, voormalig directeur van het orgaan, erkent dat er vandaag een en ander scheef zit. “Zo kan de Commissie alleen maar de titel van psycholoog afnemen en niet het visum waarmee je als klinisch psycholoog het beroep uitoefent. Dat is een van de hiaten die aangepakt moeten worden.” Volgens hem waren er plannen in die richting door toenmalige ministers van Middenstand Willy Borsus (MR) en Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld). “Maar de realisatie daarvan was blijkbaar niet evident.”

Bij de Psychologencommissie zijn ze zich bewust van de vele vragen, bedenkingen en zorgen. “Op het einde van deze maand organiseren we daarom een gesprek met de beroepsverenigingen om te kijken wat er leeft en waar we al antwoorden op kunnen bieden”, zegt directrice Laloo. Ze merkt op dat er zeker verbeteringen mogelijk zijn aan de deontologische code en de werking van de tuchtorganen. “Maar dit ligt allemaal vast in een wet of Koninklijk Besluit. Als we een en ander willen aanpassen, zal het maar kunnen in overeenstemming met alle psychologen én met steun van de politiek.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234