Zaterdag 24/10/2020

Pesten

Psychische schade van pesten kan na vijf jaar verdwenen zijn

Beeld © Wavebreak Media

Wie gepest wordt, lijdt daar niet noodzakelijk zijn hele leven onder. Een nieuwe studie suggereert dat de psychische schade na vijf jaar verdwenen kan zijn.  

Zelden verschijnt er een wetenschappelijk artikel over pesten dat een hoopvolle boodschap bevat, maar nu is het toch zover. Vakblad JAMA Psychiatry publiceerde een studie die aantoont dat de schadelijke effecten van pesterijen in de kindertijd na verloop van tijd kunnen afnemen. 

Het waren onderzoekers van University College Londen die dat vaststelden, nadat ze meer dan 11.000 tweelingen op elf, veertien en zestien jaar bevroegen. Ze bewezen zo dat pesterijen het psychisch welbevinden van kinderen wel degelijk aantasten en voor angst, depressie, hyperactiviteit en impulsiviteit kunnen zorgen. Maar, en dat benadrukte het onderzoeksteam, diezelfde kinderen kunnen daar ook op middellange termijn van herstellen. Toch wat de angst betreft. Jongens en meisjes die op hun elfde werden gepest, gaven op hun veertiende aan daar nog last van te hebben. Maar wanneer het pesten vijf jaar achter hen lag, werd er geen effect gemeten.

"Interventies moeten niet alleen gericht zijn op het stoppen van pesterijen", concluderen de Londense onderzoekers op de Britse openbare omroep. "Ze zouden ook meer de nadruk moeten leggen op hoe veerkrachtig kinderen zijn en hoe die veerkracht kan helpen bij hun herstel."

Robuust

Pestexpert Gie Deboutte beaamt dit. Hij noemt de studie degelijk en de bevindingen wijs, maar waarschuwt ook meteen. "Dit soort bevindingen kun je niet herleiden tot een individu."

De psychische schade die een gepest kind ondervindt, is volgens hem van veel factoren afhankelijk. "Hoe robuust of kwetsbaar waren ze voor de pesterijen? Vond het pesten jarenlang plaats of een paar weken? Reageerde de omgeving steunend of negeerde ze het gedrag?"

Bij intens pesten kan de schade onherroepelijk groot zijn, verwijst hij naar een andere studie die enkele jaren geleden in The Lancet verscheen. Die toonde aan dat zwaar gepeste kinderen vijf keer meer kans lopen om psychische problemen te ontwikkelen dan wie in zijn kindertijd het slachtoffer werd van fysieke of seksuele mishandeling. Ook de studie in JAMA sluit later psychisch lijden niet uit: de zestienjarigen bleken in elk geval nog steeds meer geneigd om paranoïde en ontsporende gedachten te hebben.

"Het is logisch dat niet elk pestslachtoffer hinder blijft ondervinden", reageert professor Heidi Vandebosch (Universiteit Antwerpen). Wie niet lang of ernstig gepest is en een goede manier vond om daar mee om te gaan, kan daar later perfect van herstellen. "Maar daarom de boodschap uitdragen dat pesten niet dramatisch is en wel overwaait, kan niet. Daarvoor zijn er te veel studies die de de negatieve effecten in kaart hebben gebracht, sommigen zelfs tot ver in de volwassenheid."

Cyberpesten

Zelfs als er straks nog meer onderzoek aantoont dat de impact bij veel slachtoffers beperkt blijft, dan nog moet die boodschap altijd genuanceerd worden. "Anders gaan mensen gaan denken dat pesten iets is dat hoort bij het kind zijn. Zo riskeren we dat omstaanders niet ingrijpen. En dat maakt het voor slachtoffers een pak moeilijker." 

Vandebosch wijst er nog op dat het onderzoek in kwestie enkel peilt naar offline pesterijen. Denk aan: iemand in persoon uitschelden of fysiek uitsluiten. "De negatieve impact van cyberpesten zou op lange termijn nog erger kunnen zijn, doordat gênante foto's of beschamend filmpjes, jaren op het internet kunnen blijven circuleren."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234