Maandag 30/11/2020

Psychiatrisch centrum vol, dan maar daklozenopvang

Steeds meer mensen komen op straat terecht omdat er voor hen geen plaats is in psychiatrische centra. Stad Gent trekt nu aan de alarmbel en maant de Vlaamse regering aan tot actie. 'Soms sturen ziekenhuizen die patiënten rechtstreeks naar de daklozenopvang.'

Onlangs merkten enkele Gentse straathoekwerkers een verwarde man op in de buurt van het Baudelopark. Ontredderd en alleen. Toen ze de man aanspraken, bleek dat hij net ontslagen was uit een psychiatrisch ziekenhuis en dat hij van daar naar de nachtopvang was gestuurd, op een boogscheut van het park.

"In het ziekenhuis had hij een time-out gekregen, waardoor hij tijdelijk moest vertrekken", vertelt straathoekwerker Steven Gillis. "Maar omdat hij geen woning had om naar terug te keren, hebben ze hem het adres van de daklozenopvang gegegeven. Uiteindelijk hebben we hem kunnen overtuigen om mee te komen naar ons kantoor en hebben we voor hem een andere oplossing gezocht. Niet evident, want de meeste instellingen zien dit soort patiënten niet graag komen."

Zoiets is niet uitzonderlijk, benadrukken de straathoekwerkers en medewerkers binnen het algemeen welzijnswerk. Steeds vaker belanden mensen met een psychiatrische stoornis op straat, omdat ze door ziekenhuizen en instellingen de deur worden gewezen. Gent is volgens hen overigens zeker niet de enige stad die met dit probleem te maken krijgt.

Gent is wel de eerste stad die het probleem wil aankaarten bij de federale en Vlaamse overheid. Bevoegd schepen Resul Tapmaz (sp.a) erkende in de commissie Welzijn dat de nachtopvang wordt overspoeld door mensen met een psychiatrische problematiek. Eerst wil hij de kwestie bespreken met de stedelijke gezondheidsraad, waarin alle gezondheidspartners zitten. Vervolgens wil hij de bevoegde ministers Maggie De Block (Open Vld) en Jo Vandeurzen (CD&V) om uitleg vragen.

Mobiele teams

Sinds enkele jaren zet de overheid in op de afbouw van psychiatrische bedden. Het doel is om geesteszieken van achter de hoge muren van 'het gesticht' te halen en ze terug in de samenleving te krijgen. Een van de hefbomen daarvoor is het zogenaamde artikel 107, dat ziekenhuizen toelaat een aantal bedden te bevriezen en met die middelen mobiele teams de straat op te sturen.

Een nobel en goed idee, vinden ook de mensen op het terrein. Maar in de praktijk loopt het vaak spaak. De mobiele teams leveren goed werk, maar zijn overbevraagd. En de lokale diensten die zich opeens over mensen met een psychiatrische problematiek moeten buigen, krijgen daar geen extra middelen voor.

"Van de ongeveer 4.000 mensen die we met het CAW (Centrum voor Algemeen Welzijnswerk, red) Oost-Vlaanderen begeleiden, heeft 10 procent een recent psychiatrisch verleden", zegt regiodirecteur Alain Slock. "Vorig jaar was dat nog iets meer dan 7 procent." In de nachtopvang zijn die cijfers wellicht veel hoger. Volgens de laatste telling van Straathoekwerk Gent heeft een op de drie van hun cliënten een psychische problematiek

Slock coördineert de nachtopvang en ziet hoe die voorziening al te gemakkelijk als oplossing naar voren wordt geschoven. "Eigenlijk zou die nachtopvang het allerlaatste redmiddel moeten zijn om een menswaardige opvang te bieden. Nu wordt hij gebruikt als vangnet. Het gemak waarmee die hooggespecialiseerde instellingen deze patiënten naar ons doorsluizen, baart ons veel zorgen. Bovendien zijn onze mensen helemaal niet geschoold om iemand op te vangen die waanbeelden heeft of psychotisch is", besluit Slock.

Vlaams minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V) wijst erop dat de afbouw van de bedden een federale bevoegdheid is. Wel bekijkt hij hoe het federale mobiele aanbod toegankelijk kan worden gemaakt voor mensen die geen dak boven het hoofd hebben. "Ook zetten we meer in op 'wonen met ondersteuning'."

Zijn federale collega Maggie De Block (Open Vld) benadrukt dat de hervorming van het psychiatrielandschap er net voor moet zorgen dat het aanbod aangepast is aan de huidige realiteit.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234