Zondag 24/01/2021

Zaak Wesphael

Psychiater: "Wesphael is narcist, leugenaar en manipulator"

Isabelle Wesphael staat haar broer Bernard bij tijdens zijn assisenproces.Beeld BELGA

Volgens de psychiater die aangesteld werd door de onderzoeksrechter in het onderzoek naar de dood van Véronique Pirotton is beschuldigde Bernard Wesphael een narcist, een manipulator en een leugenaar. Het proces van Wesphael, die beschuldigd wordt van doodslag op Pirotton, hervatte vandaag voor het hof van assisen in Bergen met het verhoor van de psychiater. De twee zalen zaten overvol.

Psychiater Hans Hellebuyck zei dat Wesphael voor zijn daden verantwoordelijk is. Hellebuyck vatte zijn werk aan met de reconstructie van de feiten in kamer 602 van Hotel Mondo in Oostende. De beschuldigde gaf hem zijn versie van de feiten en bekeek vervolgens de video-opname van de reconstructie. De psychiater confronteerde hem daarna met de bevindingen van de wetsgeneesheer en de resultaten van het onderzoek.

"Hij gedroeg zich onpersoonlijk, neutraal en zeer beheerst tijdens de reconstructie. Toen hij daarna geconfronteerd werd met de bevindingen van de wetsgeneesheer verloor hij de controle en riep hij, duidelijk geïrriteerd: 'Denkt u dat ik haar gedood heb? ' Hij begon op theatrale wijze te huilen. Wat mij opviel, was dat hij soms iets vertelt waarvan hij zelf weet dat het onmogelijk is."

De psychiater ontmoette Wesphael daarna in de gevangenis van Brugge. Het ging er onder meer over zijn passage bij Ecolo, de partij die hij mee oprichtte, maar in 2012 verliet. "Hetgeen hij vertelt, komt niet overeen met de realiteit. Hij zegt dat hij Ecolo in 2012 verliet, maar we komen niet achter de echte reden. Volgens hem verliet hij een waardenpartij die veranderd was in een machtspartij." Op medisch vlak stelt de psychiater dat Wesphael zijn alcoholprobleem ontkent.

Volgens de expert kunnen zijn persoonlijkheidskenmerken de feiten verklaren. "Hij is narcistisch, bevestigen sommige getuigen. Anderen zeggen dat hij rebels is en nood heeft aan veel erkenning. In het moraliteitsonderzoek gaan de omschrijvingen alle richtingen uit. Sommigen noemen hem een idealist en eerlijk. Anderen zijn minder positief."

De expert stelde vast dat Wesphael geen emoties toonde tijdens zijn politieverhoor. "De laatste jaren van zijn politieke carrière doorstond hij verschillende vernederingen. Hij had ook schulden. Een afwijzing is voor hem hem wellicht een grote narcistische belediging, en dat zette hem aan om de feiten te plegen, als je ervan uitgaat dat hij schuldig is."

"Heeft u respect voor vermoeden van onschuld?"
Jean-Philippe Mayence, advocaat van de beschuldigde, vroeg de expert of hij respect heeft voor het vermoeden van onschuld. "Als hij zegt onschuldig te zijn, kan ik dat in het rapport bijschrijven", antwoordde de expert.

Hellebuyck besloot dat de beschuldigde de neiging heeft om te liegen. "Hij vertelt soms dingen waarvan iedereen weet dat ze onmogelijk zijn, bijvoorbeeld over de plastiek zak op het gezicht van het slachtoffer. Hij heeft de neiging om de publiek te manipuleren, onder meer met de brief die hij aan het persagentschap Belga stuurde, waarin hij medelijden probeert op te wekken door met zelfdoding te dreigen."

Saphia Wesphael arriveert met haar vader Bernard bij de rechtbank.Beeld BELGA
Het doodsprentje van slachtoffer Véronique Pirotton.Beeld BELGA

Verdediging

Jean-Philippe Mayence, advocaat van Bernard Wesphael, verweet advocaat-generaal Alain Lescrenier dat enkel de bevindingen van de psychiatrisch expert die werd aangesteld door de onderzoeksrechter in de akte van inbeschuldigingstelling staan.

"Voor de verdediging staat het buiten kijf dat de methode van expert Hans Hellebuyck niet de goede is", zei Mayence. Hij bedankte vervolgens de voorzitter van het hof om een college van experts aan te stellen, bovenop de tegenexpertise van de verdediging. "Om kosten te vermijden, is er meestal maar één deskundigenrapport. Hier hebben we de kans om verschillende meningen te horen", zei Mayence. Hij suggereerde dat zijn cliënt geen kans zou maken als de jury zich enkel zou baseren op het rapport dat door de onderzoeksrechter werd gevraagd.

Ter herinnering: donderdag kreeg de jury verschillende verslagen van gerechtelijk-geneeskundige experts te horen. Ze waren het niet eens over de doodsoorzaak van Véronique Pirotton. De experts die aangesteld werden door de onderzoeksrechter spreken van een gewelddadige dood door toedoen van een derde. De technische raadgevers van de verdediging houden het op een dodelijke combinatie van alcohol en geneesmiddelen.

De advocaat-generaal antwoordde Mayence dat hij zijn akte van inbeschuldigingstelling klaar wou hebben tegen de geplande startdatum van het proces in februari 2016. "Ik schreef mijn akte van inbeschuldigingstelling met andere woorden dus al voor de tegenexpertises, die pas plaatsvonden in 2015 en 2016. Dat is de reden waarom die elementen niet in het dossier zitten, want het onderzoek werd al afgesloten op 15 mei 2015."

Mayence klaagde nog dat het verslag van Hellebuyck een week geleden in de pers belandde, nadat de akte van inbeschuldigingstelling aan journalisten was overgemaakt, tijdens een voorafgaandelijke vergadering van het parket-generaal. "Mijn cliënt wordt erin zwartgemaakt dat het niet meer mooi is", zei Mayence, die een akte van verdediging opstelde die antwoordt op elk argument van de beschuldiging.

Wesphael overlegt met zijn advocaat Jean-Philippe Mayence.Beeld BELGA

IQ en persoonlijkheid

Twee psychiaters, een psycholoog en een universiteitsprofessor kwamen ook langs om Wesphaels persoonlijkheid door te lichten. Volgens prof. Pham stond de IQ-score van 96 die bij de tweede test werd behaald meer in verhouding met de reële cognitieve capaciteiten van de verdachte. Een eerdere test leverde een IQ van 83 op. Bij de eerste test stond Bernard Wesphael namelijk erg onder druk en dat vertekent het beeld.

Volgens de expert was er ook geen sprake van alexithymie (moeilijk kunnen omgaan met en interpreteren van emoties, nvdr.). De verdachte kan volgens de expert behoorlijk goed zijn emoties inschatten.

Een andere deskundige legde uit dat er geen sprake is van echte persoonlijkheidsstoornissen bij Wesphael. Wel is er sprake van "theatralisme", het vrij spectaculair uiten van emoties, maar niet op een manier die als pathologisch bestempeld kan worden.

Van een echte depressie was er ook geen sprake, wel van neerslachtige inzinkingen. Er was dus geen sprake van zware geestelijke problemen of pathologieën bij de beklaagde, en ook niet van een zwaar intellectueel deficit. De beklaagde vormt volgens de deskundigen ook geen gevaar voor de maatschappij.

Professor Pham gaf ook nog kritiek op de methode van Hans Hellebuyck, die door de onderzoeksrechter was aangesteld om de persoonlijkheid van de beklaagde te analyseren. Door de methode van Hellebuyck ontstaat een profiel met narcistische en manipulatieve trekken dat leidt naar mogelijk misdadig gedrag, terwijl de wetenschappelijk literatuur zo'n conclusie niet ondersteunt, meent Pham.

Ten slotte gingen de wetenschappers ook met mekaar in de clinch over de betekenis van ontkenningsgedrag bij een psychose.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234