Donderdag 26/11/2020

PS-crisis ondermijnt Van Rompuy I

Cruciaal voor de onmiddellijke politieke toekomst van dit land is het lot van de PS, en de grootte van de patat die de Franstalige socialisten krijgen. Is die groot genoeg om voor een oppositiekuur te kiezen, dan komt de staatshervorming in het gedrang en staat de begrotingsopmaak op losse schroeven.

Het gebeurt niet alle dagen dat een vicepremier van de PS dreigt uit de regering te stappen. Laurette Onkelinx deed het wél en eiste dat Didier Reynders zijn uitspraak intrekt als zou de PS infréquentable zijn. Desondanks wordt dat op de korte termijn niet noodzakelijk ernstig genomen. “Een dreigement is pas een dreigement als je bereid bent het binnen de vierentwintig uur uit te voeren”, zegt een federale minister. Of: “de PS is met geen bazooka uit de regering te krijgen.” Onkelinx toont inderdaad geen enkele intentie om snel in actie te komen, anders had ze de federale vakantie wel doorbroken en de kern van volgende week woensdag laten vervroegen. Onkelinx’ dreigement is er vooral één in uitgesteld relais, één dat voor gebruik na de verkiezingen is bedoeld. Want dat de PS ná 7 juni de regering verlaat, is een scenario waar verschillende van haar federale partners wel degelijk rekening mee houden. Niet het minst de PS zelf gaat ervan uit dat de partij op zeven juni een uppercut krijgt waarvan ze tegen de touwen gaat. Tegenover het erg succesvolle 2007 wordt rekening gehouden met een verlies tot acht procent en zelfs scenario’s waarin de PS kleiner wordt dan het zegezekere Ecolo. “En dan is het zeer zeker een mogelijkheid dat we eruit trekken”, zegt een PS-bron. “Al zal dat altijd afhangen van de situatie.” In de partij tekent zich nu al een voorzichtig en binnenskamers gehouden debat af over de mogelijke zegeningen van een oppositiekuur, na 21 jaar (bijna) onafgebroken aan de macht te hebben deelgenomen. Veel PS’ers hebben het gevoel niet écht links te kunnen zijn en gevangen te zitten in het carcan van de regering. Sommigen schrijven Onkelinx’ harde taal aan Reynders’ adres in dat debat in. Als Elio Di Rupo de regionale verkiezingen verliest, wordt zijn bureau aan de Keizerslaan vacant, en van de minister van Volksgezondheid is het bekend dat ze de ambitie heeft om Di Rupo als voorzitter af te lossen. Dat zou ze liever doen vanuit de oppositie dan vanuit de regering. “Dan zal ze ook echt de macht hebben om orde op zaken te stellen in de partij.” Di Rupo slaagde daar met een partij die aanwezig is op zowat alle machtséchelons nooit in, ondanks verwoede pogingen. Weinig schandalen waren op dat vlak symbolischer dan de neergang van Didier Donfut. Hier ging het om iemand die na de schandalen in Charleroi van 2007 de vernieuwing belichaamde en bovendien uit de rechtstreekse omgeving van Di Rupo komt. De nasleep van de affaire-Donfut verwees meteen ook alle tactische plannen van Di Rupo naar de prullenmand. Volgens verschillende bronnen sloot Di Rupo met cdH en Ecolo al voorakkoorden om met une coalition olivier zowel Brussel als Wallonië te besturen. “Maar hij mag zijn anti-Reyndersfront vergeten, nu hij in de peilingen wegzakt”, schampert een Franstalige topliberaal. De MR ziet daarmee zijn strategie om alweer schandalen op te rakelen en van de PS de inzet van de verkiezingen te maken nu al beloond, ook al presteert hij zelf niet optimaal in de peilingen.De Franstalige liberalen dromen al hardop van regionale coalities met het boomende Ecolo van geestesgenoot Jean-Michel Javaux en ook cdH. “Ecolo kun je op geen enkele manier uit de regering houden”, zegt ook een Franstalige minister, géén lid van de MR overigens. “Zij worden de grote winnaar, en dan kun je het tegenover de kiezer niet maken om ze van de macht weg te houden.” De man ziet zelfs scenario’s waarin de groenen - Ecolo en Groen! - tot de federale regering toetreden. Het grote probleem is dat een regering zonder PS een regering is zonder tweederdenmeerderheid, en dus zonder staatshervorming. En het is toch nog altijd de wens van CD&V om die zo snel mogelijk af te ronden. Het ei van Columbus is hier wellicht vervroegde federale verkiezingen, op redelijk korte termijn na de zomervakantie. Zo zegt een (Vlaamse) regeringsbron: “Als de federale verkiezingen kort na de regionale worden gehouden, zal de uitslag ervan wellicht gelijkaardig zijn. En dan zit je federaal en regionaal met relatief homogene meerderheden, die misschien wel weer de mogelijkheid geven om tot een staatshervorming over te gaan.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234