Dinsdag 09/08/2022

Protestantse diehards geven beleg van Drumcree niet op

Na elf dagen en nachten lijkt het beleg van Drumcree aan betoogmoeheid te lijden. De standvastigheid van het Britse leger en de verontwaardiging over de dood van drie katholieke kinderen in Ballymoney hebben vele Oranjemannen doen afdruipen. Maar een paar honderd diehards houden vol.

Van onze verslaggever in Portadown

Met checkpoints waarbij elke auto op zes kilometer van Portadown in een wijde boog wordt omgeleid, zetten een regiment Scots Guards van het Britse leger en de Royal Ulster Constabulary (RUC) gisteren hun clean sweep-operatie voort van het gebied rond het kerkje van Drumcree. De velden waar twaalf dagen geleden tienduizend protestantse Oranjemannen werden tegengehouden door een indrukwekkende troepenmacht worden verder doorzocht, nadat dinsdag dertien arrestaties waren verricht tijdens een zoektocht naar wapens. De buit: een machinegeweer, materiaal voor brandbommen, katapulten en twee kruisbogen met pijlen die explosieven konden afschieten.

Een belangrijke tegenslag voor de Oranje-orde, die sinds 5 juli eist over de katholieke Garvaghy Road te mogen marcheren, was de beslissing van de Church of Ireland om het bivakkeren op haar terreinen te verbieden. De protestantse kerk zette hiermee kracht bij de oproep van de gematigde Orangisten, die na de dood van drie katholieke kinderen bij een brandbomaanslag in Ballymoney, hadden opgeroepen om het beleg van Drumcree af te blazen.

Uit woede over de aftocht bezetten de diehards daarop de invalswegen naar de katholieke wijk. Het waren vooral leden van de lokale Oranje-orde van Portadown die in de vooravond woensdag de lakens probeerden uit te delen aan het kruispunt van de Dungannon en Drumcree Roads, dat door een peloton van de oproerpolitie volledig was afgezet. Nerveuze marshalls probeerden er enkele honderden mensen te bedaren bij wie de gemoederen soms erg verhit raakten.

"Ze hebben vandaag Gerry Adams binnengelaten in de Garvaghy Road, een terrorist! Hij gaat er praten met Brendan MacCionnaith, die veroordeeld werd voor de IRA-bomaanslag die hier in de jaren tachtig het huis van het British Legion vernielde. Wij, die deze veteranen van de slag bij de Somme met onze parade herdenken, kunnen niet toezien hoe hetzelfde leger de daders van die aanslag beschermt."

Paul Porter molenwiekt naar de velden waar het leger felle spots heeft opgesteld. Als Orangist zegt hij zich te distantiëren van elk geweld. "Zij die hier 's nachts vochten zijn hooligans. Ze konden evengoed naar Frankrijk zijn gegaan. Daar was het veel erger, maar ze hebben niet zoals hier de wedstrijd stilgelegd."

Het grootste geweld kwam volgens deze protestanten van de politie, die plastic kogels afvuurde. "Een meisje verloor er haar oog door en een jongen werd geraakt in het hoofd. Hij ligt nu klinisch dood in het ziekenhuis. Ze wachten alleen om de stekker uit te trekken omdat ze bang zijn voor de reactie van de paramilitairen als hij sterft", zegt een vrouw die af en toe hysterisch de agenten uitscheldt. Gemeen haalt ze uit naar het drama van Ballymoney. "Ik heb vier kinderen. Als mijn huis in brand staat, ga ik ze redden. Wij zouden ze niet laten omkomen zoals die gedrogeerden."

Het zijn woorden van haat die sommigen ophitsen tot meer geweld. "We zijn nog maar net aangekomen na dagen van confrontatie met de politie op de Springfield en Crumlin Roads in Belfast", zeggen enkele nerveuze jongeren in trainingspak. "We zijn geen leden van de Oranje-orde, maar echte loyalisten. Waarom we hier zijn? Zij blokkeerden de weg en wij willen wandelen waar we willen."

Even later roepen ze met een metalen megafoonstem de RUC op om zich "terug te trekken". Ze oogsten instemmend gemompel bij het honderdtal resterende demonstranten wanneer ze roepen dat "de Shankill Road Drumcree steunt", en gejuich na een rauwe 'No surrender!'-kreet.

De laatste slogan is in hun wijk van Belfast de lijfspreuk van de loyalistische paramilitairen, die ook hier sterk staan. Portadown is de thuisbasis van de Loyalist Volunteer Forces (LVF), die na de moord op hun leider, Billy 'King Rat' Wright, in de streng bewaakte Maze-gevangenis eind vorig jaar, een dozijn katholieken vermoordden, in weerwil van het wederzijdse staakt-het-vuren tussen de belangrijkste nationalistische en loyalistische paramilitaire organisaties.

"Iedereen hier steunt Billy", zeggen twee mannen die zich 'supporters' noemen, "het Britse Department of Dirty Tricks heeft hem vermoord. Nu proberen ze ons zwart te maken door wapens bij ons te leggen." Dat 'volksheld' Billy een moordenaar was en zijn paramilitairen hun terreur ooit begonnen uit 'loyaliteit met de Britse kroon', is lang vergeten.

Naarmate de klok wegtikt, blijven er slechts enkele tientallen mensen over. Zelfs het jongste lid van het kersvers verkozen parlement vergeet er zijn unionisme bij. "Dit is allemaal de schuld van staatssecretaris voor Noord-Ierse Zaken Mo Mowlam", zegt de 22-jarige Paul Berry van Ian Paisleys radicale Democratic Unionist Party. "Wij respecteren de wet, zij overtreedt ze. Wij gebruiken geen wapens, zij leggen ze bij ons. Als wij gewoon willen marcheren, worden ons kindermoorden in de schoenen geschoven."

In de kerk van Drumcree bevindt zich nog een tiental leiders van de lokale Oranje-orde. Ze worden even later bezocht door een brandweerwagen die met zwaailichten en loeiende sirene het kordon van de oproerpolitie forceert. De vrijwilligers komen even later terug met opgestoken duimen. "Gaan jullie nog terug?", vraagt een vrouw. "Zo vaak als we kunnen", zegt een brandweerman, die alles filmt.

Maarten Rabaey

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234