Maandag 20/09/2021

Protest tegen houtkap voor Gentse stadshal kostte mensenleven

Vandaag wordt in hartje Gent de nieuwe stadshal geopend, maar een deel van het tropische afrormosiahout in het dak komt van een Congolees houtkap-bedrijf dat beticht wordt van 'ernstige schendingen van mensenrechten'. Toen protest tegen het bedrijf ontstond kwam een man om het leven.

We schrijven 12 januari 2010 wanneer de Bokongo-gemeenschap, in het westen van de Democratische Republiek Congo (DRC), protesteert tegen de onrechtmatige landinnames van het houtkapbedrijf Sodefor. Dat protest wordt met veel geweld neergeslagen. Arrestanten worden 48 uur opgesloten in een container van Sodefor en de 72-jarige George Nkaka laat daarbij het leven. Dat staat in het rapport van de Forest Stewardship Council (FSC), een onafhankelijke non-profitorganisatie die opgericht werd op initiatief van milieuorganisaties uit 25 landen om het verantwoord beheer van bossen te bevorderen, vooral in tropische gebieden.

Het FSC-certificaat in de verwerkende industrie van Sodefor werd vorig jaar tijdelijk geschorst, na een klacht van Greenpeace over onder meer schendingen van mensenrechten en inheemse rechten van de Bokongo-gemeenschap. Het klachtenpanel erkende de ernst van de feiten en beval een veranderingsproces aan, waarbij Sodefor in zijn huisreglement respect tegenover de lokale bevolking moest opnemen. Het klachtenpanel erkende dat de verantwoordelijkheid voor de arrestaties en de daaropvolgende schendingen van de mensenrechten niet bij Sodefor ligt, maar het wees wel op het feit dat de acties ondersteund werden door het bedrijf. Het panel begrijpt dat er een probleem is bij het certificeren van hout uit de fragiele staat DRC. "In de DRC moet eerst werk gemaakt worden van wetshandhaving en goed bestuur, vooraleer er FSC-hout kan uitgevoerd worden", reageert Greenpeace.

Gegevens gewist

Het hout dat nu aan het dak van de Gentse stadshal hangt, deels afkomstig van Sodefor, heeft wel de nodige CITES-vergunningen (Conventie over de Internationale handel in Bedreigde Soorten), waardoor het mocht uitgevoerd worden. Maar de gegevens van in- en uitvoerder blijken gewist in de technische fiches die Besix-stadsbader bezorgd heeft aan de stad Gent. Besix-Stadsbader is het aannemerscollectief dat in opdracht van de stad Gent de stadshal heeft gebouwd. Die wilde aanvankelijk de houtsoort padoek bestellen, maar dat was niet langer beschikbaar op de markt. Het alternatief werd dus het afrormoisiahout, dat niet over het FSC-label beschikt en dat werd aangekocht door de invoerder Vandecasteele Houtimport uit Aalbeke. Uit zes CITES-certificaten, verkregen via de Wet Openbaarheid van Bestuur bij de FOD Leefmilieu, blijkt dat de importeur het tropisch hout voor de stadshal haalde bij de Kameroenese bedrijven Transformation Tropicale du Sud (TTS) en Société d'Exploitation Forestière et Agricoles du Cameroun (SEFAC). Een derde deel blijkt afkomstig van Sodefor uit de Democratische Republiek Congo, met als geregistreerd moederbedrijf Nordsüdtimber (NST) uit Liechtenstein.

Niet op de hoogte

Invoerder Vandecasteele Houtimport zegt niet op de hoogte te zijn van de schendingen bij Sodefor en benadrukt dat de partij hout over een geldig CITES-certificaat beschikt. "Ik zal er alleszins rekening mee houden, in elk geval zal vanaf maart 2013 met het nieuwe EUTR-reglement (European Union Timber Regulation) enkel nog perfect legaal hout ingevoerd kunnen worden", reageert zaakvoerder Stefaan Vandecasteele.

De Gentse schepen van Openbare Werken Martine De Regge (sp.a) zegt dat ze vertrouwde op het CITES-certificaat. "Het is niet aan lokale opdrachtgevers om labels te controleren", zegt ze. De vraag van het Gents Milieufront om als compensatie te investeren in herbebossingsprojecten in Congo of Kameroen is De Regge genegen, "maar daar is dit jaar geen geld meer voor".

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234