Maandag 19/04/2021

Protest tegen censuur in 11-septemberrapport zwelt aan

Nabestaanden slachtoffer én Democraten eisen inzage

New York

Van onze correspondent

Tom Ronse

Het Congres-rapport over wat de Amerikaanse inlichtingendiensten wisten voor de aanslagen van 11 september blijft voor opwinding zorgen. Democraten en familieleden van de slachtoffers van de aanslagen eisen dat de regering de 28 pagina's vrijgeeft die in het rapport gecensureerd werden. Die zouden de rol van Saoedi-Arabië in de financiering van de terroristen aan de kaak stellen. Veel Amerikanen vinden het intussen onbegrijpelijk dat er, ondanks de vele waarschuwingen die de inlichtingendiensten kregen, zo weinig gedaan werd om de aanslagen te voorkomen.

Na de aanslagen zei nationaal veiligheidsadviseur Condoleezza Rice dat niemand in de regering vermoedde dat de terroristen lijnvliegtuigen als wapens zouden gebruiken. Uit het rapport van de Congres-commissie blijkt evenwel dat de inlichtingendiensten herhaaldelijk gewaarschuwd waren dat dit zou gebeuren. Het rapport vermeldt 24 waarschuwingen dat er een aanval in de VS op komst was, 8 waarschuwingen dat de terroristen van plan waren vliegtuigen te gebruiken en 5 die specifiek stelden dat ze vliegtuigen wilden kapen voor een aanval in de VS. In december 1998 onderschepten de inlichtingendiensten een Al-Qaeda-bericht dat meldde: "De plannen om een Amerikaans vliegtuig te kapen vorderen goed. Twee personen passeerden tijdens een oefening op de luchthaven in New York langs de controle zonder ontdekt te worden."

Volgens het rapport was er sinds februari 1998, toen Osama bin Laden Amerika de oorlog verklaarde, "een voortdurende stroom van inlichtingen die wezen op de mogelijkheid van terroristische aanslagen in de VS". In september 1999 kwam de waarschuwing dat de terroristen een doelwit in New York beoogden. In maart 2000 vermeldde een waarschuwing wolkenkrabbers in New York als mogelijk doelwit. In april 2001 kwam de waarschuwing dat Bin Laden piloten trachtte te werven. Dezelfde bron vermeldde het WTC als doelwit maar zei niet wanneer de aanval zou gebeuren. In juli 2001 stuurde een FBI-agent in Phoenix een memo naar het FBI-hoofdkwartier waarin hij wees op het feit dat een ongewoon aantal personen met mogelijke connecties met Bin Laden vlieglessen volgden.

CIA-directeur George Tenet zei in december 1998 dat de VS "in oorlog" was met Al-Qaeda. Dat leidde echter niet tot een verhoogde waakzaamheid om binnenlandse aanslagen te voorkomen. Wel deden de inlichtingendiensten in juni en juli 2001 binnen de Amerikaanse regering waarschuwingen circuleren dat er op korte termijn aanvallen konden gebeuren die veel slachtoffers konden maken in de VS. Die waarschuwingen werden niet publiek gemaakt en er werden geen speciale maatregelen genomen.

Het rapport stelt tevens dat FBI-directeur Bob Mueller de waarheid geweld aandeed toen hij zei dat het FBI geen voorafgaand contact had met de daders van de aanslagen. Volgens het rapport hadden veertien FBI-informanten contact met vier van de daders. Twee van hen woonden in het huis van een FBI-man die er geen vermoeden van zou hebben gehad dat het duo deel uitmaakte van Al-Qaeda. De CIA wist dat al twee jaar, maar zou verzuimd hebben om het FBI daarvan op de hoogte te brengen.

De twee raakten met elkaar bevriend via Omar Al Bayoumi, die voor de Saoedi-Arabische burgerluchtvaart werkte en regelmatig contact had met Saoedische autoriteiten. Bayoumi zou de twee financieel gesteund hebben. Na de aanslagen keerde hij terug naar Saoedi-Arabië. De Democratische senator Charles Schumer eiste afgelopen weekend zijn uitlevering.

Hij en andere oppositieleden en Kristin Breitweiser, de woordvoerster van familieleden van slachtoffers van 11 september, eisten dat de regering de gecensureerde passages van het rapport onmiddellijk publiek zou maken. Volgens Democraten in de commissie die het rapport opstelde, zijn er geen dwingende nationale veiligheidsredenen om de informatie geheim te houden.

Volgens The New York Times staat in het rapport dat Saoedi-Arabië honderden miljoenen dollars schonk aan liefdadige moslimorganisaties, die miljoenen versluisden naar de terroristen. De Times schrijft dat het rapport in een gecensureerde passage beweert - zonder het te bewijzen - dat Saoedische autoriteiten wisten dat het geld gebruikt werd voor terreurdoeleinden. Het rapport stelt dat Bayoumi "toegang had tot ongelimiteerde fondsen uit Saoedi-Arabië" en zou insinueren dat figuren in de Saoedische regering op voorhand wisten van de aanslagen. Dat lokte een scherpe reactie uit van prins Bandar Ben Sultan, de Saoedische ambassadeur in Washington. "Het idee dat de Saoedische regering 11 september financierde of organiseerde, is kwaadaardig", aldus prins Bandar. "Al-Qaeda is een organisatie die niet alleen de VS maar ook Saoedi-Arabië wil vernietigen. Waarom zouden wij een organisatie steunen die probeert ons te vermoorden?"

Ontbrekende 28 pagina's zouden rol Saoedi-Arabië in financiering van terroristen aan de kaak stellen

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234