Maandag 26/10/2020

Consument

Promotieverbod van regering-Wilmès jaagt prijzen de hoogte in

Beeld Tim Dirven

Het verbod op promoties dat de regering midden maart invoerde, raakt de Belgische gezinnen in de portemonnee. In de supermarkten zijn 1.500 producten de voorbije weken met 10 procent of meer in prijs gestegen.

Wie de voorbije dagen en weken met zijn gedesinfecteerde winkelkarretje over de parking van de supermarkt wandelde en het kassaticket bestudeerde, zal zich ongetwijfeld al eens in de haren gekrabd hebben. ‘Hoe komt het dat mijn boodschappen plots zo duur zijn?’ Voor krek hetzelfde winkelmandje lijkt het alsof u ‘post-corona’ een pak meer betaalt. Wat is er aan de hand?

Het Laatste Nieuws vroeg het Vlaamse databedrijf Daltix om de prijzen bij vijf grote ketens onder de loep te nemen. Daltix is volstrekt onafhankelijk en volgt dagelijks de prijzen en promoties op voor meer dan honderdduizend producten. Hun rapport spreekt boekdelen: over heel België zijn de prijzen in de supermarkten gestegen. Of u nu bij Colruyt, Delhaize, Carrefour, Albert Heijn of Aldi shopte; overal betaalde u daar voor dezelfde winkelkar de voorbije weken meer dan in februari. De voorbije maand gaat het om een gemiddelde prijsstijging van 2,6 procent. 

Hamsteren ontmoedigen

Dagelijkse producten zijn veel meer gestegen dan producten die we zelden kopen. In totaal zijn er 3.300 producten waarvan de stijging gemiddeld 13 procent bedraagt. Het gaat over zaken die in haast ieder winkelmandje belanden zoals groenten en fruit, maar ook dierenvoeding, kuisproducten en producten voor persoonlijke hygiëne. Wie zijn kar de voorbije weken enkel met producten uit die groep van sterke stijgers vulde en daar in februari pakweg 200 euro voor betaalde, moest nu voor diezelfde kar 226 euro ophoesten.

“De supermarkten hebben hun prijzen eigenlijk amper aangepast”, zegt Alexander De Lancker van Daltix. “Dat zien we als we de evolutie van de reguliere prijzen afzetten tegenover de consumentenprijzen. De reguliere prijzen zijn weinig of niet gestegen, maar de consumentenprijzen wel. Dat wijst erop dat er een ander effect speelt: het wegvallen van kortingen.” En daarvoor moeten we naar de regering-Wilmès kijken. Want die nam op 18 maart de beslissing om alle promoties in winkels te verbieden. Op die manier wilde men hamsteren ontmoedigen en de druk op het personeel in de supermarkten verlichten. 

Gevolg? Het prijsverschil schoot in 24 uur met 480 procent omhoog. Op woensdag 18 maart kostte een winkelkar in België 0,5 procent meer dan in februari; op donderdag 19 maart was diezelfde winkelkar plots 2,4 procent duurder. “Kortingen spelen een belangrijke rol in de prijszetting van supermarkten”, zegt De Lancker. “Als die wegvallen, heeft dat meteen een groot effect.” 

De dagen na het verbod doofden de kortingen verder uit en klommen de prijzen nog hoger. Wie op maandag 30 maart naar de supermarkt trok, betaalde zich blauw. De prijzen lagen toen gemiddeld liefst 4 procent hoger dan in februari. Bij Colruyt liep dat zelfs op tot 6 procent.

Druk op de keten

Het is maar de vraag of zo’n promotieverbod noodzakelijk was. Uit informatie van studiebureau Nielsen blijkt dat ook Frankrijk en Italië na het afkondigen van de lockdown een piek zagen in de verkoop in supermarkten, maar dat effect ebde na enkele dagen vanzelf weg. Zonder algemeen promoverbod. Het duidt erop dat een promoverbod mogelijk weinig of geen rol speelt in het beteugelen van hamsterwoede. In landen waar men geen verbod had, verdween het hamstergedrag uiteindelijk even snel als in België. 

Op de prijzen heeft het daarentegen wél een duidelijk effect gehad. In Frankrijk zijn de prijzen sinds de coronacrisis gemiddeld met slechts 0,3 procent toegenomen, in België met gemiddeld 2,6 procent. Ook Nederland (+0,4 procent) en Duitsland (+1 procent) kennen in hun supermarkten veel lagere prijsstijgingen tijdens deze crisis dan ons land.

Toch blijft men bij Delhaize, in tegenstelling tot Colruyt, een voorstander van het promoverbod. “Met promoties leg je druk op de hele keten”, zegt Roel Dekelver van Delhaize. “Dat is onverantwoord in deze tijden.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234