Maandag 29/11/2021

Profiel n Belg Luc Vandevelde krijgt topfunctie bij warenhuisgigant Carrefour

Veel Britten dragen Vandevelde op handen omdat hij Marks & Spencer van de ondergang redde

Het geluk van Lucky Luc

Luc Vandevelde keert door de grote poort terug naar de Franse supermarktgigant Carrefour. Vijf jaar geleden verliet de Belg het bedrijf omdat de aandeelhouders liever Daniël Bernard aan de top zagen. Na enkele turbulente jaren bij Marks & Spencer zetelt hij in de raad van bestuur van Carrefour, waar hij nu een topfunctie als voorzitter krijgt. Portret van een job killer met een neus voor timing.

Freek Smets

Toen Luc Vandevelde amper 18 was, stierf zijn vader en moest hij zijn economiestudie afbreken. Hij kon kort daarna aan de slag als boekhouder bij Kraft Foods, waar hij snel carrière maakte. In de jaren tachtig bekleedde hij tal van functies bij de Amerikaanse voedingsmultinational en werkte hij onder meer in Spanje, Zwitserland en de VS.

Na de fusie van Kraft met General Foods werd hij de spilfiguur in de internationale uitbreiding van de groep. Hij was onder meer de architect van de overname van het chocoladebedrijf Jacobs Suchard in de jaren negentig.

Vandeveldes steile opgang ging niet onopgemerkt voorbij. De steenrijke Franse familie Halley vroeg hem in 1999 'président-directeur-général' te worden van Promodès, een van de belangrijkste warenhuisketens van Frankrijk. Vandevelde bouwde het bedrijf uit tot een gigant met vestigingen in heel Europa, Azië en Zuid-Amerika en bereidde ook de fusie met Carrefour voor.

Carrefour was altijd al een van de belangrijkste concurrenten van Promodès geweest. Na maanden van voorbereiding kondigden beide bedrijven in augustus 1999 aan dat ze zouden fuseren, om zo de op een na grootste distributiegroep ter wereld te vormen, na het Amerikaanse Wal-Mart.

Hoewel Vandevelde zijn managerskwaliteiten in de aanloop naar de fusie uitvoerig bewezen had, verkozen de aandeelhouders Daniël Bernard tot topman. De Fransman had jaren ervaring bij warenhuisketens als Mammouth en Metro en werkte al geruime tijd voor Carrefour.

Vandevelde had echter geen zin om de tweede viool te spelen en ging op zoek naar een grotere uitdaging. Die vond hij in de herstructurering van de kwakkelende Britse warenhuisketen Marks & Spencer (M&S). Vandevelde werd er in februari 2000 binnengehaald als gedelegeerd bestuurder en voorzitter van de raad van bestuur. Hij zette er het mes in de logge, verouderde organisatie.

Marks & Spencer zat vijf jaar geleden in serieuze financiële problemen en had het met zijn winkelformule, typisch Britse kledij en voeding, zeer moeilijk in het buitenland. Vandevelde vond dat M&S terug naar zijn roots moest en sloot de 38 vestigingen op het Europese vasteland. Ook in ons land moesten de vier winkels van het concern eraan geloven, waardoor meer dan 250 mensen hun baan verloren. Uiteindelijk kostte de keiharde sanering M&S wereldwijd 4.000 banen.

Vandevelde kreeg in financiële en economische kringen lof voor de manier waarop hij het bedrijf op korte tijd weer op het goede spoor kreeg. De resultaten verbeterden merkelijk en M&S vond zijn tweede adem bij de Britse consument. Voor veel Britten was Vandevelde de juiste man op de juiste plaats omdat hij een icoon van de Britse economie van de ondergang redde. De Britse pers bedacht hem met bijnamen als 'Cool Hand Luc' en 'Lucky Luc'. Zijn werk leverde hem in 2003 de prestigieuze 'UK National Business Award' op.

Toch kreeg Vandevelde vaak de wind van voren. De Belg was meermaals het voorwerp van controverse, omdat hij een hoog salaris en royale bonussen opstreek bij M&S. In het voorjaar van 2001 raakte bekend dat Vandevelde een jaarsalaris van meer dan 1 miljoen euro opstreek. Hij kreeg van het bedrijf ook een peperduur appartement aan Regent's Park in Londen. Huurprijs: een slordige 80.000 euro per jaar.

Dat royale salaris was het personeel van Marks & Spencer een doorn in het oog. Overal in Europa snoeide het bedrijf in het personeelsbestand, terwijl Vandevelde de ene vergoeding aan de andere reeg. In een controversieel interview met The Guardian bestond hij het zelfs te zeggen dat hij nog te weinig verdiende.

Op 17 mei 2001 was de maat vol voor het personeel dat in de bedreigde vestigingen op het vasteland werkte. Met enkele honderden trokken ze naar de hoofdzetel in Londen om er te protesteren. Al haalde dat niet veel uit, want een na een werden de Marks & Spencers gesloten.

Vandevelde liet ook de Belgische politiek niet onberoerd, want zijn naam viel herhaaldelijk toen in het parlement een discussie losbarstte over de lonen van topmanagers. Er was net controverse ontstaan over de vergoedingen van de toenmalige topman van De Post, Frans Rombouts.

De afgelopen jaren kreeg Vandevelde het steeds drukker. Zijn functie bij M&S begon hij te combineren met zitjes in de bestuursraden van andere bedrijven, waaronder de Britse telecomreus Vodafone. In 2004 keerde hij ook terug naar Carrefour. Na de tragische dood van Paul-Louis Halley vroeg de familie Halley of Vandevelde het beheer van hun aandeel in Carrefour op zich wou nemen. Vandevelde richtte daarvoor het vehikel Change Capital Partners op en kreeg een zitje in de raad van bestuur.

Tijdens zijn laatste maanden als topman ging het wat slechter bij Marks & Spencer. Vandevelde kreeg het verwijt te veel met Carrefour en zijn andere mandaten bezig te zijn en stapte op.

Met Carrefour ging het intussen almaar slechter. De warenhuisketen verloor vooral in Frankrijk marktaandeel en de resultaten gingen erop achteruit. Topman Daniël Bernard slaagde er niet in het tij te keren en kwam onder steeds zwaardere druk te staan. De afgelopen maanden werd druk gespeculeerd over zijn aftreden. Eerder deze week zette de raad van bestuur hem aan de dijk.

En weer zat Luc Vandevelde op de juiste plaats op het juiste moment. Hij promoveerde tot voorzitter van de raad van bestuur van Carrefour en kreeg financieel directeur José-Luis Duran naast zich als gedelegeerd bestuurder. Vandevelde heeft zo bijna de wereldtop in de distributiesector bereikt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234