Donderdag 25/02/2021

Vijf vragen

Professor strafprocesrecht Joachim Meese: ‘Een advocaat mag zelfs niet zeggen waarom hij een jurylid wraakt’

Prof. dr. Joachim Meese. Beeld rv
Prof. dr. Joachim Meese.Beeld rv

Deze maand begint een assisenproces van drie artsen, over het mogelijk niet naleven van de voorwaarden voor euthanasie. Advocaat Walter Van Steenbrugge, die een van de artsen vertegenwoordigt, zei in Nieuwe Feiten dat hij diepgelovige juryleden zou laten wraken. Mag dat? ‘Natuurlijk’, zegt professor strafprocesrecht Joachim Meese (UAntwerpen). ‘Meer nog, hij mag zelfs niet zeggen waarom hij iemand wraakt.’

Mag meester Van Steenbrugge mensen uit de jury wraken omwille van hun geloof?

“Ja. Zowel de beschuldigde als het Openbaar Ministerie mogen om eender welke reden iemand uit de jury wraken. Meer zelfs, ze mogen volgens de wet zelfs niet zeggen om welke reden mensen worden gewraakt.”

Waarom mogen partijen dat niet zeggen?

“Het is niet de bedoeling daar een debat over op te starten. Het is aan partijen om naar eigen goeddunken een strategie uit te werken. De reden van die beslissing direct meegeven, zou die strategie kunnen compromitteren. De enige beperking is het aantal juryleden dat kan worden gewraakt: in totaal kunnen de beschuldigde en het Openbaar Ministerie elk zes mensen wraken. Worden er plaatsvervangende juryleden ingeschakeld, dan kan dat aantal wel oplopen tot maximaal twaalf.”

Waarom is dat recht op wraking eigenlijk voorzien?

“Zodat iedereen toch een beetje invloed kan uitoefenen op de samenstelling van de jury. Het uitgangspunt is dat de jury zo’n neutraal mogelijke weergave van de bevolking moet zijn. Maar goed: het aantal juryleden staat dan wel in de wet, wie er uit de loting komt niet natuurlijk.

“De mogelijkheid tot wraking bestaat al sinds het begin van de assisenprocedure. We moeten dat wel onderscheiden van de wraking van bijvoorbeeld een onderzoeksrechter tijdens een onderzoek. Dat kan enkel ingeval van objectieve of subjectieve partijdigheid die moet worden aangetoond. Wraking van jurlyleden daarentegen vereist geen partijdigheid.”

Hoe bedoelt u?

“Het hangt af van het type van de zaak natuurlijk, maar partijen kunnen juryleden wraken om de meest uiteenlopende redenen: omwille van een bepaalde overtuiging, zoals meester Van Steenbrugge zegt, omwille van de inhoud van de zaak, omdat iemand een bepaalde opleiding heeft genoten... Het uitgangspunt is dat ze kunnen proberen om de jury samen te stellen op een manier die hen meer kans geeft op een uitspraak in hun voordeel.”

Meester Van Steenbrugge zegt juryleden weleens op te zoeken op sociale media om te beslissen of ze worden gewraakt. Ook dat mag?

“De informatie die partijen krijgen over de juryleden is relatief beperkt. Er zijn enerzijds de voorwaarden om in aanmerking te komen voor een jury: onder andere tussen de 28 en 65 jaar oud zijn, burgerlijke en politieke rechten genieten, kunnen lezen en schrijven en niet veroordeeld zijn tot bepaalde straffen. Naar aanleiding daarvan worden bedienaars van een eredienst of rechters bijvoorbeeld geschrapt uit de lijst. Daarnaast wordt er voor elk jurylid nog een onderzoek gedaan door de burgemeester. De wet bepaalt welke zaken daarvoor bekeken moeten worden door de burgemeester, maar echt veel zaken zijn dat niet. Zo kan je bijvoorbeeld te weten komen welk diploma iemand heeft.

“Aangezien dat allemaal relatief beperkt blijft en de sociale media tegenwoordig heel wat mogelijkheden bieden om mensen op te zoeken, kan ik mij wel inbeelden dat hij juryleden opzoekt.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234