Zondag 08/12/2019

Onderwijs

Professor betreurt polarisering: “Mijn angst is dat we onderwijs gaan verengen tot een voorbereidingsmachine”

Beeld BELGA

Ja, de slinger slaat nu misschien wat door in de ene richting, die van de vaardigheden. Maar we moeten vooral opletten dat de slinger niet gaat doorslaan in de andere, meent Piet Van Avermaet (UGent). “We moeten de binariteit van het huidige debat overstijgen.”

“Steek me alsjeblieft niet in een van de twee kampen”, smeekt Piet Van Avermaet, directeur van het Steunpunt Diversiteit & Leren van de UGent. “De polarisering is totaal. Maar onderwijs heeft twee belangrijke functies: een kennisreproducerende en een emancipatorische. Het is niet het een of het ander, ze gaan samen. Die twee tegenover elkaar zetten is geen correct debat.”

De pretpedagogen tegenover de kennisaanhangers, zeg maar?

Van Avermaet: “Juist. De grote pleitbezorgers van het ver doorgedreven vaardigheidsverhaal zetten zich af tegen een puur kennisverhaal en omgekeerd. Kijk, er is massa’s literatuur over het competentiegericht onderwijs, dat nu vanuit bepaalde hoek kritiek krijgt. Dat concept omvat kennis, vaardigheden en attitudes. Ze zijn allemaal belangrijk. Je kan dus competentiegericht onderwijs niet wegzetten als pretpedagogie. En je kan ook kennisonderwijs niet afdoen als compleet irrelevant.”

Professor Piet Van Avermaet. Beeld RV

Maar kunnen ze allemaal even veel aandacht krijgen? Gaat meer aandacht voor vaardigheden en attitudes niet ten koste van kennis?

“Dat hoeft niet, als je het op de juiste manier aanpakt. Er wordt veel verwacht van onderwijs via vakoverschrijdende eindtermen. Burgerschapszin bijvoorbeeld. De fout die het onderwijs heeft gemaakt is dat men daar een apart vak voor maakt. En om dat in je curriculum te krijgen, moet je elders uren weghalen. Dat is een zeer ongelukkige ontwikkeling, terwijl die burgerschapszin volgens mij wel degelijk tot de kern van het onderwijs behoort. Net als kennis verwerven, dus.”

Hoe kan je de twee dan wel combineren?

“Door bijvoorbeeld in bestaande vakken aandacht te hebben voor de keuze van teksten. Bij een oefening begrijpend lezen in Nederlands of in een les in wereldoriëntatie kan je teksten kiezen die jongeren kritisch laten nadenken over onze diverse samenleving of burgerschap. Er zijn al heel wat leerkrachten en scholen die het zo doen, met succes. Het kan dus zeker wel.

“Mijn angst is dat we onderwijs gaan verengen tot een machine ter voorbereiding van de economische markt. Dat is wat er gaande is, lees maar het opiniestuk van VOKA in jullie krant. We moeten kinderen en jongeren de vaardigheden bijbrengen om in verschillende domeinen van een samenleving te kunnen functioneren, niet alleen om als economisch product voor de markt. Als je enkel marktgericht redeneert, dan zou je kunnen denken dat competenties om om te gaan met diversiteit geen aandacht moeten krijgen. Sorry, maar onze samenleving is per definitie divers. We kunnen jongeren daar maar beter op voorbereiden.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234